Page 82 - นาวิกศาสตร์ เดือน มีนาคม ๒๕๕๙
P. 82
เกร็ดความรู้ด้านศาสนพิธี
กองอนุศาสนาจารย์ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ
ข้าวพระพุทธ
ในสมัยพุทธกาล เมื่อชาวบ้านมีศรัทธานิมนต์ จะจุดเฉพาะธูป ๓ ดอก ก็ได้ หรือถ้ามีธูปเทียนจุด
พระสงฆ์ไปฉันภัตตาหาร ตามปกติก็จะมีพระพุทธเจ้า อยู่ครบบริบูรณ์แล้วก็ไม่ต้องจุดใหม่
เสด็จไปด้วย ๔. เจ้าภาพหรือเจ้าพิธีกราบด้วยเบญจางคประดิษฐ์
เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานใหม่ ๆ ๓ ครั้ง
ชาวพุทธยังชินอยู่กับการจัดพุทธอาสน์และภัตตาหาร ๕. เจ้าภาพหรือเจ้าพิธีกล่าวคำบูชาข้าวพระ
ถวายพระพุทธเจ้า เมื่อนิมนต์พระสงฆ์ไปฉันภัตตาหาร (กล่าวเฉพาะคำบาลี) ซึ่งสามารถปฏิบัติได้ ๒ แบบ คือ
ก็จัดที่ประทับของพระพุทธเจ้าและจัดภัตตาหารตั้งไว้ ๕.๑ เจ้าภาพหรือเจ้าพิธีกล่าวเบา ๆ แต่พอได้
เสมือนหนึ่งว่าพระพุทธองค์เสด็จมาประทับอยู่ด้วย ยินคนเดียว
และกลายเป็นธรรมเนียมจัดข้าวพระพุทธ และ ๕.๒ ถ้าประสงค์จะให้ผู้ร่วมพิธีมีส่วนร่วม ก็กล่าว
ประกอบบุญกิริยาที่เรียกกันว่า บูชาข้าวพระ หรือถวาย นำให้ผู้ร่วมพิธีกล่าวตาม
ข้าวพระ มาจนถึงทุกวันนี้ ๖. จบแล้ว กราบด้วยเบญจางคประดิษฐ์ ๓ ครั้ง
มีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้ ๗. ต่อจากนี้จึงประเคนภัตตาหารแก่พระสงฆ์
๑. ตั้งโต๊ะปูผ้าขาวสำหรับวางข้าวพระตรงหน้า
พระพุทธปฏิมา (หน้าโต๊ะหมู่บูชา) ถ้าไม่มีโต๊ะก็ให้ปู คำบูชาข้าวพระ
ผ้าขาวกับพื้นตามความเหมาะสม นโม ตสฺส/ ภควโต/ อรหโต/ สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส
๒. ตั้งข้าวพระบนโต๊ะ หรือบนผ้าขาว (๓ จบ)
๓. ก่อนถวายภัตตาการแก่พระสงฆ์ เจ้าภาพหรือ อิมํ สูปพฺยญฺชนสมฺปนฺนํ สาลีนํ โอทนํ
เจ้าพิธีจุดธูปเทียน ถ้าที่โต๊ะหมู่บูชามีเทียนจุดอยู่แล้ว อุทกํ วรํ พุทฺธสฺส ปูเชมิ
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๙ เล่มที่ ๓ มีนาคม ๒๕๕๙ 81
