Page 90 - นาวิกศาสตร์ เดือน มิถุนายน ๒๕๖๕
P. 90
ั
ี
ี
ด้านจิตรกรรม คีตศิลป์และนาฏศิลป์ เสด็จเต่ย ในด้านนาฏศิลป์ของ เสด็จเต่ย น้น ทรงโปรด
โปรดการวาดรูปต้งแต่ทรงพระเยาว์ และทรงวาดรูปเป็น การแสดงโขน หม่อมเจ้าหญิงเริงจิตรแจรง อาภากร
ั
ึ
งานอดิเรกตลอดมา ดังมีหลักฐานในภาพถ่าย ซ่งพระองค์ ทรงเล่าว่า “...ทรงเป็นตัวทศกัณฐ์ เล่นกันระหว่างเจ้านาย
ก�าลังทรงวาดรูปวิวน�้าตกธารมะยมที่เกาะช้าง จ.ตราด หลายพระองค์...หัดเล่นกันจริง ๆ จัง ๆ เคยทรงเล่นถวาย
พระพุทธเจ้าหลวง (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
เจ้าอยู่หัว) คร้งหน่ง และเล่นถวายรัชกาลท่ ๖
ั
ึ
ี
อีกครั้งหนึ่ง...”
อาจกล่าวได้ว่าในบรรดาพระบรมวงศานุวงศ์คร้งน้น
ั
ั
ี
เสด็จเต่ย น่าจะเป็น “เจ้านาย” เพียงพระองค์เดียว
ี
ท่ทรงมีโอกาสคลุกคลีกับสามัญชน หรือ “ไพร่” มากท่สุด
ี
ไม่ว่าจะเป็นชาวสยามต่างภาษา อย่างทหารเรือเชื้อสาย
มอญและมุสลิมจาม ลูกศิษย์นักเรียนนายเรือ
ชาวบ้านท่พบปะเวลาออกป่าไปเก็บสมุนไพร ซินแสจีน
ี
�
ี
เสด็จเตี่ย ขณะทรงวาดรูปวิวน�้าตกธารมะยม ท่สาเพ็ง รวมถึงพระเกจิอาจารย์ตามวัดในชนบท
ที่เกาะช้าง จ.ตราด (พ.ศ. ๒๔๖๕) นอกพระนคร จนทาให้พระองค์เป็นท่รู้จักรักใคร่
ี
�
ในด้านคีตศิลป์ของ เสดจเตย น้น หม่อมเจ้าหญิง อย่างกว้างขวาง กระท่งปรากฏเป็นพระเกียรติคุณ
ี
็
ั
่
ั
เริงจิตรแจรง อาภากร ทรงเล่าพระปรีชาสามารถของ ข้อหนึ่งในภายหลังว่า
พระบดาว่า “...ท่านเป็น Musician ทรงเครองดนตร ี “ความเอ้อเฟื้อเผ่อแผ่แก่บุคคลท้งหลายก็มิได้
่
ิ
ื
ื
ื
ั
ทุกชนิด เช่น ขลุ่ย ระนาด ซอ ร้องร�าท�าเพลง เก่งเรื่อง ทรงเลือกช้นบรรดาศักด ได้คบใครคงอารีดีด้วย
ั
ิ
์
ึ
ดนตรี จับอะไรข้นก็เป็นเพลงได้ไพเราะ ทรงขับเสภา ท่วไปมิได้ถือพระองค์ เพราะฉน้นไม่ว่าใครท่บรรดา
ั
ี
ั
ถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง โปรดการขับร้อง กรมหลวงชุมพรได้คบหาสมาคม จะเปนพระก็ตาม
ทรงขับเสภาได้เป็นเย่ยม...ท่านยังแต่งเพลงทรงนิพนธ์ คฤหัสถ์ก็ตาม เจ้าก็ตาม ไพร่ก็ตาม คงมีใจรักใคร่
ี
เพลงทหารเรือหลายเพลง เช่น เพลงดอกประดู่ เพลงเกิดมา ไม่เลือกหน้า…”
ทั้งที เพลงเดินหน้า เพลงดาบของชาติ โดยเฉพาะเพลง เสด็จเต่ย ทรงประชวร และส้นพระชนม์ ในขณะ
ิ
ี
ดอกประดู่น้น เป็นเหตุให้ดอกประดู่เป็นสัญลักษณ์ของ ท่ประทับอยู่ท่หาดทรายร ปากนาเมองชุมพร
ั
�
ื
ี
้
ี
ี
ทหารเรือมาจนทุกวันนี้...” เม่อ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๖๖ เวลา ๑๑.๔๐ น.
ื
ยังความโศกเศร้ามาสู่บรรดาทหารเรือยิ่งนัก
ในนาวิกศาสตร์เล่มถัด ๆ ไปจนถึงเดือนพฤษภาคม
๒๕๖๖ ผู้เขียนจะนาเร่องราวของพระองค์ท่าน
ื
�
ในช่วงเวลาต่าง ๆ มาเล่าให้ฟังโดยละเอียดอีกคร้ง
ั
ี
้
�
ในคอลัมน์พิเศษน “น้อมราลึก เสด็จเต่ย ณ หาดทรายร ี
ี
๑๐๐ ปีไม่มีลืม”เพ่อเป็นการน้อมราลึกและเทิดทูน
ื
�
พระเกียรติของ เสด็จเต่ย เน่องในวโรกาส
ื
ี
ครบรอบ ๑๐๐ ปี “วันอาภากร” ๑๙ พฤษภาคม
พ.ศ. ๒๕๖๖ ครับ
เสด็จเตี่ย ทรงโปรดการแสดงโขน (ทรงเล่นเป็นตัวทศกัณฐ์)
นาวิกศาสตร์ 88
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕
