Page 13 - พระราชประวัติ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
P. 13
สถาปัตยกรรม
สถาปัตยกรรมที่ส าคัญอื่น ๆ เช่น โปรดเกล้าฯ ให้สร้างเจดีย์ครอบพระมหาธาตุ ณ เมืองศรีสัชนาลัย มี
ข้อความปรากฏในหลักศิลาจารึกตอนหนึ่งว่า "...๑๒๐๗ ศกปีกุน ให้ขุนเอาพระธาตุออกทั้งหลายเห็น กระท า
บูชาบ าเรอแก่พระธาตุได้เดือนหกวัน จึงเอาฝังในกลางเมืองศรีสัชนาลัยก่อพระเจดีย์เหนือหกเช้าจึงแล้ว ตั้ง
เวียงผาล้อมพระธาตุสามเช้าจึงแลัว.." และได้ทรงให้สร้างโบสถ์ วิหาร ให้สกัดศิลาแลงเป็นแท่งมาเป็นก าแพง
ั
ล้อมเขตวัด เช่น ที่วัดช้างล้อม อนเป็นวัดที่ทรงสร้างขึ้นครั้งแรกในเมืองศรีสัชนาลัยโดยมีเจดีย์ทรงกลมแบบ
ลังกาเป็นประธานของวัด และต่อมาจึงใช้เป็นแบบในการสร้าง ณ วัดในเมืองสุโขทัยและเมืองก าแพงเพชร
ด้านการเมืองการปกครอง และการบริหารรัฐกิจ
ลักษณะการปกครองในสมัยของพอขุนรามค าแหงหรือราษฎรมักเรียกกันติดปากว่าพอขุนรามค าแหง
่
่
นั้น พระองค์โปรดการสมาคมกับไพร่บ้านพลเมืองไม่เลือกชั้นวรรณะ ถ้าแม้ว่าใครจะถวายทูลร้องทุกข์
ประการใดแล้ว ก็อนุญาตให้เข้าเฝ้าใกล้ชิดได้ไม่เลือกหน้าในทุกวันพระมักเสด็จ ออกประทับยังพระแท่นศิลา
่
อาสน์ ท าการสั่งสอนประชาชนให้ตั้งอยู่ในศีลธรรม การปกครองของพอขุนรามค าแหงได้ใช้ระบบปิตุ
ู
่
่
ราชาธิปไตยหรือ "พ่อปกครองลูก" ดังข้อความในศิลาจารึกพอขุนรามค าแหงว่า ค าพด"....เมื่อชั่วพอกู กูบ าเรอ
่
แก่พ่อกู กูได้ตัวเนื้อตัวปลา กูเอามาแก่พอกู กูได้หมากส้มหมากหวาน อนใดกินอร่อยดี กูเอามาแก่พอกู กูไปตี
่
ั
หนังวังช้างได้ กูเอามาแก่พอกู กูไปท่อบ้านท่อเมือง ได้ช้างได้งวง ได้ปั่วได้นาง ได้เงือนได้ทอง กูเอามาเวนแก่
่
พ่อกู.."
ข้อความดังกล่าวแสดงการนับถือบิดามารดา และถือว่าความผูกพนในครอบครัวเป็นเรื่องส าคัญ
ั
ครอบครัวทั้งหลายรวมกันเข้าเป็นเมืองหรือรัฐ มีเจ้าเมืองหรือพระมหากษัตริย์เป็นหัวหน้าครอบครัว
ปรากฏข้อความในศิลาจารึกพอขุนรามค าแหงว่าพอขุนรามค าแหงมหาราชทรงใช้พระราชอานาจใน
่
่
การยุติธรรมและนิติบัญญัติไว้ดังต่อไปนี้ 1) ราษฎรสามารถค้าขายได้โดยเสรี เจ้าเมืองไม่เรียกเก็บจังกอบหรือ
ภาษีผ่านทาง 2) ผู้ใดล้มตายลง ทรัพย์มรดกก็ตกแก่บุตร และ 3) หากผู้ใดไม่ได้รับความเป็นธรรมในกรณีพพาท
ิ
ก็มีสิทธิไปสั่นกระดิ่งที่แขวนไว้หน้าประตูวังเพอถวายฎีกาต่อพระมหากษัตริย์ได้ พระองค์ก็จะทรงตัดสินด้วย
ื่
พระองค์เอง
