Page 2 - พระราชประวัติ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
P. 2
พระราชประวัติ
พ่อขุนศรีอินทราทิตย นางเสือง
์
่
่
พ่อขุนรามค าแหงมหาราช หรือพอขุนรามราช ชื่อ”รามราช” พบในจารึกวัดศรีชุมว่า “ลูกพอขุนศรี
ิ
่
ี
ื่
อนทราทิตย์ผู้หนึ่งชื่อพอขุนรามราชปราชญ์รู้ธรรม” รวมทั้งพบในจารึก และเอกสารอนๆอกหลายแห่งว่า
“พญารามราช” อาจารย์พริยะ ไกรฤกษ์ อธิบายค าว่า “ราม” (จากชื่อพญารามราช) น่าจะมาจาก “อตต
ุ
ิ
ุ
โมราม” ซึ่งแปลว่า “พระรามผู้ยิ่งใหญ่” ที่ทรงเป็นพระอนาคตพทธเจ้าองค์ต่อไปจากพระเมตไตรย ดังที่
ุ
กล่าวถึงใน “โสตตัตถกีมหานิทาน” เพราะในช่วงเวลานั้นต่างให้ความส าคัญแก่พระอนาคตพทธเจ้าโดยเฉพาะ
(เอกสารวิจัยเรื่อง “การศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ศิลปะ : จารึกพ่อขุนรามค าแหง” : 2531)แต่ชื่อ “รามค าแหง”
ื่
ี
พบเพียงครั้งเดียวในจารึกพ่อขุนรามค าแหง และไม่พบในที่อนๆอกเลยทุกวันนี้ชื่อ “รามค าแหง” เป็นที่รู้จักกัน
แพร่หลายกว่า “รามราช” จึงขอเรียกตามความนิยมว่า “พ่อขุนรามค าแหง”
ิ
่
่
พ่อขุนรามค าแหงมหาราชเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 3 ของพอขุนศรีอนทราทิตย์กับนางเสือง พอขุนศรี
่
อินทราทิตย์ หรือพระนามเต็ม ก ามรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์ พระนามเดิม พอขุนบางกลางหาว ทรงเป็น
ปฐมวงศ์ราชวงศ์พระร่วงแห่งอาณาจักรสุโขทัย ครองราชสมบัติ ตั้งแต่ พ.ศ. 1782 (ค านวณศักราชจากคัมภีร์สุ
ริยยาตรตามข้อเสนอของ ศ. ประเสริฐ ณ นครและ พ.อ.พิเศษ เอื้อน มณเฑียรทอง) แต่ไม่ปรากฏหลักฐานการ
สวรรคตหรือสิ้นสุดการครองราชสมบัติปีใด มีผู้สันนิษฐานที่มาของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ จากคัมภีร์ชินกาลมาลี
ปกรณ์ว่าบ้านเดิมของพระองค์อาจอยู่ที่ “บ้านโคน” ในจังหวัดก าแพงเพชร
่
พอขุนศรีอนทราทิตย์เมื่อครั้งยังเป็นพอขุนบางกลาวหาวได้ร่วมกับพอขุนผาเมือง เจ้าเมืองราดแห่ง
ิ
่
่
ราชวงศ์ศรีนาวน าถุม รวมก าลังพลกัน กระท ารัฐประหารขอมสบาดโขลญล าพง โดยพ่อขุนบางกลางหาวตีเมือง
่
ศรีสัชนาลัยและ เมืองบางขลงได้ และยกทั้งสองเมืองให้พ่อขุนผาเมือง ส่วนพอขุนผาเมืองตีเมืองสุโขทัยได้ ก็ได้
ิ
่
มอบเมืองสุโขทัยให้พอขุนบางกลาวหาว พร้อมพระขรรค์ชัยศรีและพระนาม “ศรีอนทรบดินทราทิตย์” ซึ่งได้
น ามาใช้เป็นพระนาม ภายหลังได้กลายเป็น ศรีอนทราทิตย์ โดยค าว่า “บดินทร” หายออกไป เชื่อกันว่าเพอ
ื่
ิ
ี
เป็นการแสดงว่ามิได้ เป็น บดีแห่งอนทรปัต คืออยู่ภายใต้อทธิพลของเขมร (เมืองอนทรปัต) อกต่อไป เมื่อแรก
ิ
ิ
ิ
ตั้งอาณาจักรสุโขทัยนั้น อาณาเขตยังไม่กว้างขวางเท่าใดนัก เขตแดนทางทิศใต้จดเพียงเมืองปากน้ าโพ ใต้จาก
ั
ี
ปากน้ าโพลงมายังคงเป็นอาณาเขตของขอมอนได้แก่เมืองละโว้ ทางฝ่ายตะวันตกจดเพยงเขาบรรทัด ทาง
