Page 265 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

260

ค าน า

อ้อย เป็นพืชอุตสาหกรรมที่สาคัญที่ได้รับการสนับสนุนให้เป็น 1 ใน 4 ของพืชขับเคลื่อนสินคาเกษตร
้

อาหาร และพืชทดแทนพลังงาน โดยส านักงานอ้อยและน้ าตาลทรายได้ก าหนดแผนยุทศาสตร์อ้อยและน้ าตาล
ิ
ภายในปี พ.ศ. 2569 ให้เพิ่มพื้นที่ปลูกอ้อยจาก 10.53 เป็น 16 ล้านไร่ เพิ่มปริมาณอ้อยและน้ าตาลจากเดม
105.96 ตันและ 11.14 ล้านตันเป็น 180 ล้านตันและ 20.36 ล้านตัน ตามล าดับ เพิ่มผลผลิตเอทานอลเป็น
ุ
่
้
่
ั
ิ
่
ี่
5.38 ลานลตรตอวันและพลงงานไฟฟ้า 4000 MW แตอย่างไรตาม พันธุ์อ้อยไทยในปัจจบันมีคาเฉลย
้
ิ
ี่
ี่
ั้
่
ั
ี
ผลผลตตาเมื่อเทยบกับพื้นทปลกอ้อยสาคญอื่นๆ ของโลก ทงนี้เกิดจากสภาพแวดลอมทไม่เหมาะสม เชน
ู
่

์
้
้
็
่
ิ
ิ
ื่
ั
ั
ความแห้งแลง ดนเคม และความอุดมสมบูรณของดนตา เป็นตน การปรับปรุงพนธุ์อ้อยเพอให้ได้พนธุ์ใหม่ที่
ให้ผลผลิตสูงขึ้น และปรับตัวได้ดีในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมดังกล่าวจาเป นต้องอาศยแหล งพ นธุกรรมที่มี
ั
็
ั
่

ั
่
ั
ความหลากหลายเพื่อเพิ่มโอกาสในการค ัดเล อกล กษณะทด ีของพ ่อและแม พ นธุ์ ซึ่งปัจจุบันฐานพันธุกรรม
ี่
ื
ี่
้
่
ของพันธุ์อ้อยในประเทศไทยแคบมาก พันธุ์ทไดสวนใหญ่เกิดจากพ่อแม่พันธุ์อ้อยไม่เกิน 20 พันธุ์เทานั้น
่
(ประเสริฐ และคณะ, 2543)
ู
การผสมข้ามระหว่างอ้อยปลก (Saccharum officinarum) และอ้อยป่า หรือพง (Saccharum
spontaneum) จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของการเพิ่มความหลากหลายทางพันธุกรรมของอ้อย โดยพงเป็นพืช
ในสกุลเดียวกับอ้อยที่สามารถผสมกับอ้อยได้ และมีลักษณะเด่นคือ ไว้ตอได้นาน ทนแล้ง ทนน้ าท่วมขัง และ
มีเปอร์เซ็นต์เยื่อใยสูง วีระพล และทักษิณา (2555) รายงานการรวบรวมเชอพันธุกรรมพงทวทุกภูมิภาคของ
ั่
ื้
ั
้
ั
ื
ประเทศไทยรวม 500 ตวอย่าง และคดเลอกมาผสมข้ามระหว่างอ้อยกับพง แลวผสมกลบไปยังอ้อย พบว่า
ั
ู
ลกผสมกลบทไดให้น้ าหนักตอกอ คาบริกซ์ จานวนลาตอกอ และขนาดลาสงกว่าพันธุ์พ่อแม่ โดยพบโคลน
้
่
ี่

่

่
ั
ู
์
่
ิ
ิ
พันธุ์ดเดน TPJ04-768 (BC ) และ KK10-371 (BC ) ให้ผลผลตอ้อย ผลผลตน้ าตาล และเปอร์เซ็นตเยื่อใย
ี
2
1
สูง ซึ่งเหมาะสมกับการผลิตน้ าตาลและอ้อยพลังงานได้ อย่างไรก็ตาม โคลนพันธุ์ลูกผสมดังกล่าวพบการออก
่
ี่
ี
ู
ดอกคอนข้างมาก รวมถึงอ้อยโคลนพันธุ์ดเดน KK07-037 ทให้ผลผลตสงแตออกดอกและพันธุ์อู่ทอง 5 ท ี่
ิ
่
่
ู
ิ
ให้ผลผลตอ้อยและน้ าตาลสงมาก และเกษตรกรยังนิยมปลกแม้จะออกดอก ซึ่งการออกดอกของอ้อยใน
ู

ุ
ิ
สภาพแปลงสงผลเสยตอปริมาณและคณภาพของผลผลตอ้อยทาให้ผลผลตลดลง 56.6% และ 33.8% ใน
ี
่
ิ
่
ู
ั
ิ
อ้อยปลกและอ้อยตอ และผลผลตน้ าตาลลดลง 69.1% และ 35.4% ในอ้อยปลกและอ้อยตอ ตามลาดบ

ู
ื
(Rao et al., 1977) และ Rao (1982) รายงานการลดลงของผลผลตในพันธุ์ทออกดอกยากสองพันธุ์คอ
ี่
ิ
D158/41 และ B62138 ภายใต้สภาพควบคุมแสงเพื่อกระตุ้นให้อ้อยออกดอก พบว่า ผลผลิตอ้อยลดลง 7%
และ 32% ในอ้อยปลกและอ้อยตอ ตามลาดบ การออกดอกของอ้อยสงผลให้ปริมาณน้ าตาลลดลงหลังอ้อย

ั
ู
่
ออกดอก 2-3 เดอนซึ่งอยู่ในชวงระยะเวลาของการสงอ้อยเข้าหีบ (Lalitha et. al., 1968; Shitahun,
่
ื
่
2017)
ู
ี่
ู
พันธุ์อ้อยทเกษตรกรนิยมปลกในปัจจบันถูกพัฒนาพันธุ์ไม่ให้ออกดอก แตเมื่อน ามาปลกใน
ุ
่
สภาพแวดลอมทตางกันอ้อยบางสวนก็อาจออกดอกได พบการรายงาน ยีนทเกี่ยวข้องกับกระบวนการออก
่
้
่
้
ี่
ี่
ดอกของอ้อยมีมากกว่า 10 ยีน (Glassop et al., 2014) การกลายพันธุ์ เป็นอีกหนึ่งวิธีการปรับปรุงพันธุ์
้
้
ื
ี่
อ้อยให้มีความแปรปรวนทางพันธุกรรม แลวคดเลอดอ้อยทออกดอกชาหรือไม่ออกดอกทมีผลผลตและ
ิ
ั
ี่