Page 80 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

52 เคมีอินทรีย์ (Org. Chem.)

การเขียนสูตรโครงสร้างของอัลเคนด้วยโครงสร้างสามมิติ หรือสูตรแบบเส้นนั้นจะไม่มีปัญหาเรื่อง
ความสับสนของโครงสร้างโมเลกุลอัลเคน แต่หากเป็นโครงสร้างลิวอิสหรือโครงคาร์บอน (carbon
skeleton) นั้น หากเป็นผู้เริ่มศึกษาอาจเข้าใจผิดได้ ยกตัวอย่างการเขียนโครงสร้างลิวอิสของ
propane เป็นแบบ (A) และ (B) ดังแสดง

ทั้งโครงสร้าง (A) และ (B) ต่างก็เป็นสารตัวเดียวกัน ดังนั้นไม่ว่าจะเขียนโครงสร้างตะแคงในทิศทางใด
ก็เป็นสารตัวเดียวกัน นั่นคือ propane ที่เป็นโซ่ตรง

2.4.2 หมู่อัลคิล
หมู่อัลคิล (alkyl groups) คือ อัลเคนที่ไฮโดรเจนในโมเลกุลหายไป 1 ตัว จึงมีสูตร

ทั่วไปเป็น CnH2n+1 หมู่อัลคิลส่วนใหญ่จะเป็นหมู่แทนที่ เรามักนิยมอ่านชื่อให้มันคล้ายอัลเคนแต่
เปลี่ยนคำลงท้ายเป็น อิล (-yl) เช่น CH3CH3 ตัวนี้คืออีเทน มีสูตรทั่วไปเป็น C2H6 เมื่อนำไฮโดรเจน
ออก 1 อะตอม ได้ CH3CH2— กลายเป็นหมู่ ethyl ดังแสดงในภาพที่ 2.3 ในกรณีที่หมู่อัลคิลเป็นหมู่
ที่ไม่ว่องไวในการเกิดปฏิกิริยาหรือหมู่ที่ไม่สำคัญมากนัก เรามักนิยมเขียนแทนด้วย R จึงเป็นที่รู้กันว่า

หมู่ R เป็นหมู่อัลคิลธรรมดา

ภาพที่ 2.3 การอ่านชื่อหมู่อัลคิล: หมู่อัลคิลจะอ่านเหมือนอัลเคนแต่ตัด –ane ออก แล้วเติม -yl
ต่อท้าย
ปรับปรุงจาก: Wade, L. G. (2013). Organic Chemistry: Pearson Education, Inc, p. 74

หมู่อัลคิลบางชนิดเป็นสายโซ่ที่มีหมู่เกาะที่ซับซ้อน จะทำให้การอ่านชื่อยากยิ่งขึ้น (ใช้ในการอ่านชื่อ

อัลเคนหรือสารอินทรีย์อื่น ๆ ในหัวข้อถัดไป) จึงมีการกำหนดหลักชื่อหมู่อัลคิลไว้ ดังแสดงในภาพที่
2.4