Page 40 - E magazine 879

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE

โรคลัมปิ สกิน (Lumpy skin disease : LSD) ประมาณ 19 วัน ภายหลังการติดเชื้อ พบว่าสะเก็ดก่อตัวขึ้น
สาเหตุและระบาดวิทยาโดยทั่วไป : เกิดจากเชื้อไวรัส Lumpy บนรอยโรคอย่างชัดเจน
skin disease virus หรือ LSDV จัดอยู่ในวงศ์ Poxviridae สกุล ประมาณ 21-26 วัน ภายหลังการติดเชื้อ พบว่าสะเก็ดเริ่มมี
Capripoxvirus โดย LSDV เจริญเติบโตและก่อโรคตามอวัยวะต่าง การลอกหลุด เกิดเป็นแผลหลุมตามมา
ี
ท่มีเซลล์เยื่อบุ (Epithelium cells) ซึ่งจัดเป็นโรคประจำาถ่นในประเทศ ประมาณ 27 วันขึ้นไป ภายหลังการติดเชื้อ พบว่าแผลหลุม
ิ
ึ
ิ
ี
แถบแอฟริกา มีระยะฟักตัวประมาณ 4-14 วัน ในห้องทดลองและ ท่เกิดขึ้นเร่มแห้ง และบางส่วนอาจเกิดเป็นแผลเป็น ซ่งเมื่อพบว่า
อย่างน้อย 2-5 สัปดาห์ ในการติดเชื้อโดยธรรมชาติ ทั้งนี้ เพื่อความ สัตว์มีแผลเป็นแล้วอาจจะประมาณการณ์ได้ว่าสัตว์ได้รับการติดเชื้อ
ื
เข้าใจร่วมกันในเชิงการเคล่อนย้ายสัตว์ระหว่างประเทศองค์การ มาแล้วไม่ต่ำากว่า 1 เดือน
้
สุขภาพสัตว์โลก (OIE) ได้กำาหนดให้ระยะฟักตัวของโรคนี้เท่ากับ 28 การติดต่อ : ช่องทางหลักของการติดเชือคือการมีแมลง
วัน ไวรัสชนิดนี้ก่อโรคในโค และกระบือ รวมถึงยีราฟ มีอัตราการ ดูดเลือดเป็นพาหะนำาโรค ได้แก่ เห็บ แมลงวันดูดเลือด ยุง เป็นต้น
ป่วย 5 - 45 เปอร์เซ็นต์ และอัตราการตายน้อยกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งแมลงพาหะเหล่านี้มีบทบาทเป็นลักษณะพาหะเชิงกล (Mechanical
้
่
่
ั
้
ี
่
่
ี
โดยโรคนี้ไม่ไเป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน นอกจากนี้มีการศึกษา Vector) โดยการถายทอดเชือทติดอยูทส่วนปากใหกบโคกระบือ
ในประเทศเอธิโอเปียพบว่า สายพันธุ์ของสัตว์จะมีความไวต่อการเป็น ในบริเวณเดียวกัน โดยจากการศึกษาเพิ่มเติมพบว่าเชื้อไวรัสสามารถ
ี
ื
ี
โรคท่แตกต่างกัน ซึ่งโคนมพบว่า มีความไวต่อโรคมากกว่าโคเน้อ มีความคงทนในแมลงบางชนิดได้นานโดยไม่มีการแบ่งตัวเพิ่ม ดังน้
ั
สายพันธุ์ Zebu สำาหรับประเทศไทยเพิ่งพบรายงานโรคคร้งแรกใน ยุง เช่น Aedes Aegypti ประมาณอย่างน้อย 6 - 8 วัน Culex
ำ
ิ
โคเนื้อ เมื่อปลายเดือนมีนาคมที่ผ่านมา และโรคดังกล่าวจัดเป็นโรค quinquefasciatus (ยุงราคาญ), Culicoides nubeculosus (ร้น)
ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 ประมาณ 8 วัน Stomoxys calcitrans (แมลงวันคอก) ประมาณ
ี
ี
อาการ : สัตว์อาจมีไข้อุณหภูมิสูงได้ถึง 41 องศาเซลเซียส 6 ชั่วโมง นอกจากน้ยังสามารถพบเชื้อไวรัสในกรณีท่แมลงสำารอก
ำ
ปริมาณน้านมลดอย่างเห็นได้ชัดในโคนม ซึม เบื่ออาหาร ซูบผอม หรืออุจจาระออกมาได้ประมาณ 3 วันภายหลังแมลงได้รับเชื้อ
้
เยื่อจมูกอักเสบ เยื่อตาขาวอักเสบ มีปริมาณนาลายมากกว่าปกติ เห็บแข็ง (Ixodid ticks) Rhipicephalus appendiculatus และ
ำ
ต่อมนาเหลืองบวมโต เกิดตุ่มบริเวณผิวหนังขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง Amblyomma hebraeum สามารถพบ DNA ของไวรัสประมาณ
้
ำ
ประมาณ 2-5 เซนติเมตร บริเวณหัว คอ ขา เต้านม อวัยวะเพศ 9 - 14 หลังจากได้รับเชื้อ แต่ยังไม่พบหลักฐานว่าสามารถแยกเชื้อ
ภายใน 48 ชั่วโมง หลังจากแสดงอาการป่วย โดยตุ่มมีลักษณะแข็ง เป็นได้จากเห็บแข็งเหล่านี้
้
ำ
กลม นูนขึ้นจากผิวหนังโดยรอบ ซึ่งตุ่มนูนท่มีขนาดใหญ่อาจกลาย นอกจากนั้น ยังพบไวรัสในนาเชื้อของพ่อพันธุ์ได้ แต่การติดต่อ
ี
เป็นเนื้อตาย มีแผลเป็นเกิดขึ้นและคงอยู่เป็นเวลาหลายเดือน ส่วน ผ่านทางน้ำาเชื้อก็ยังไม่มีรายงานของการเกิดโรค ยังบอกไม่ได้ว่าการ
้
ำ
ื
ื
ตุ่มนูนขนาดเล็กหายได้เร็วกว่า สามารถพบตุ่มน้ำา หรือแผลจากการ ติดโรคผ่านทางอุปกรณ์เคร่องมือเคร่องใช้ หรืออาหารและนาดื่มที่
ั
้
้
์
์
ั
ิ
ื
ำ
้
แตกของตุ่มนาได้ในบริเวณเยื่อเมือกในช่องปาก ทางเดินอาหาร ปนเปื้อนน้ำาลายของสตวป่วยเกดขึนได้หรอไม่ สตวติดเชือจากการ
ี
ี
หลอดลม และปอดได้ อาจพบการบวมน้ำาในบริเวณส่วนท้องของตัว ทดลองโดยใช้สิ่งคัดหลั่งจากตุ่มท่เกิดขึ้นท่ผิวหนัง หรือจากเลือดได้
ั
สัตว์ ซึ่งส่งผลให้สัตว์ไม่อยากเคลื่อนไหว ในพ่อพันธุ์อาจส่งผลให้เกิด การติดต่อผ่านการสัมผัสสัตว์ป่วยโดยตรงน้นเกิดขึ้นได้แต่ไม่ใช่ช่อง
การเป็นหมันชั่วคราว หรือถาวรได้ สาหรับแม่พันธุ์อาจจะส่งผลให ้ ทางการติดต่อหลัก
ำ
แท้งและเกิดการกลับสัดช้า การแพร่กระจายของเชื้อไวรัส : ตุ่มที่บริเวณผิวหนังที่เกิดขึ้น
ี
ำ
ี
สำาหรับโรคน้รอยโรคท่ผิวหนังถือเป็นปัจจัยสาคัญท่ช่วยประกอบ จากสัตว์เป็นโรค สะเก็ดแผล สะเก็ดผิวหนัง ซึ่งมีปริมาณเชื้อไวรัส
ี
การสอบสวนโรค โดยลักษณะรอยโรคสามารถช่วยประเมินระยะเวลา ในปริมาณที่ค่อนข้างมาก สามารถพบเชื้อไวรัสจากส่วนนี้ได้ถึง 38
ำ
การได้รับเชื้อเบื้องต้น สาหรับประกอบการสอบย้อนกลับเพื่อค้นหา วัน หลังการติดเชื้อและอาจจะพบได้ยาวนานกว่านี้ พบเชื้อไวรัสได้
แหล่งที่มาของโรคต่อไป ดังนี้ ในเลือด น้ำาลาย สิ่งคัดหลั่งจากตาและจมูก และน้ำาเชื้อ สำาหรับเชื้อ
ประมาณ 7 วัน ภายหลังการติดเชื้อ พบว่าผิวหนังเริ่มมีตุ่ม ไวรัสในน้ำามูกและน้ำาลายนั้น พบว่ามีปริมาณค่อนข้างน้อย โดยพบ
(Nodule) ขึ้นแต่รอยโรคค่อนข้างตื้นและแยกจากสาเหตุอ่นๆ ได้ยาก เชื้อได้ในระยะเวลาระหว่าง 12 - 18 วันภายหลังการติดเชื้อ ซึ่ง
ื
้
ำ
ำ
ประมาณ 11 วัน ภายหลังการติดเชื้อ พบว่าเริ่มมีตุ่มนูนเพิ่ม จากการทดลองพบว่าการติดเชื้อจากน้ามูกและนาลายสามารถก่อโรค
ี
จำานวนและขยายขนาดเพิ่มมากขึ้น แต่ผิวหนังด้านบนยังไม่มีการ ได้แบบไม่รุนแรง พบเชื้อไวรัสในเลือดสัตว์ท่ติดเชื้อได้ในบางช่วง โดย
หลุดออก เฉลี่ยจะพบได้ประมาณ 7 - 21 วันหลังติดเชื้อ
ี
ประมาณ 14 วัน ภายหลังการติดเชื้อพบว่า ขอบเขตรอยโรค แต่อย่างไรก็ตามจะพบเชื้อไวรัสได้ในปริมาณท่น้อยกว่าจากตุ่ม
ิ
ี
ำ
ชัดเจน เร่มมีสะเก็ดก่อตัวขึ้นบนรอยโรค ในช่วงนี้รอยโรคอาจยังเห็น ท่เกิดขึ้นบริเวณผิวหนัง พ่อพันธุ์ขับเชื้อไวรัสผ่านทางน้าเชื้อได้เป็น
ไม่ชัดเจนถ้าไม่โกนขนออก ระยะเวลานาน สัตว์สามารถขับไวรัสในน้ำาเชื้อประมาณ 42 วันหลัง
40 สัตว์เศรษฐกิจ