Page 37 - E magazine 879
P. 37
ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์
หรือ อีโคไล ที่ผ่ามาแล้วพบหนองในช่องท้อง ไม่เกิน 4 สัปดาห์
หรือ 28 วัน แต่ถ้าพบปัญหา เมื่อเกินอายุแล้วตายต่อเนื่อง ก็ต้อง
ระมัดระวังว่า อาจมีการติดเชื้อ H9N2 แฝงอยู่ เพราะทำาให้การติด
เชื้อ อีโคไลและ CRD ยาวนานขึ้นและกว้างมากขึ้น ถ้าเป็นในไก่ไข่
ก็อาจพบได้ ไก่ไม่ตาย กินอาหารน้อยลง ติดเชื้อแทรกซ้อน หาก
ติดเชื้อ H9 ก็ไม่ออกไข่ ทำาให้เสียต้นทุนและไม่ได้ผลผลิต ถ้าแม่ไก่
ไม่ได้ และจากการรายงานในต่างประเทศ พบ เชื้อ H5N8 เพิ่มขึ้น มีภูมิคุ้มกัน แต่ภูมิคุ้มกันไม่ต่อเนื่องในฝูงทำาอย่างไร ก็เห็นว่า มีการ
ทั้งในนกและสัตว์ปีกที่เลี้ยง มีรายงานทั่วโลก แต่ H5N8 กระจายไป ติดเชื้อกระจัดกระจาย ผลผลิตไข่ไม่สม่าเสมอ หรือลดลงต่อเนื่อง
ำ
ทั่วโลก มีการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรม และแลกเปลี่ยนกันตลอดเวลา โดย เกษตรกรผู้เลี้ยงต้องไม่นิ่งนอนใจ ต้องเอาใส่ใจในการวางระบบ
ดังนั้น ไม่จำาเป็นต้องตระหนก เพราะเมื่อเชื้อเกิดก็ต้องจัดการแก้ไข ป้องกันโรค เพราะโรคเข้ามาเมื่อใดก็ได้ ดังน้น การป้องกันเป็นสิ่ง
ั
ี
แต่ต้องเฝ้าระวังปัจจัยเส่ยงท่นาโรคเข้าฟาร์ม หากป้องกันได้ ก็ไม่ จำาเป็นต่อไป
ี
ำ
เสียหาย ซึ่งหากเลี้ยงสัตว์แล้วไม่มีระบบป้องกันโรคที่ดี มีการเคลื่อน ประเด็นสำาคัญ คือ ระบบการป้องกันโรค สงทต้องใหความ
้
ี
ิ
่
่
ี
ึ
ี
ย้ายสัตว์ป่วยจากท่หนึ่งไปยังอีกท่หน่ง หรือเคล่อนย้ายซากสัตว์ ก ็ สำาคัญ การกำาจัดของเสียในฟาร์ม การกำาจัดซากสัตว์ การใช้น้ำายา
ื
ั
เป็นปัจจัยท่สำาคัญ สิ่งที่นำาโรคจากแหล่งหนึ่งไปยังอีกแหล่งน้น ต่อให ้ ฆ่าเชื้อ เพื่อฆ่าเชื้อ ท่อาจไม่ได้ใช้ทุกวัน แต่รถเข้าออกเป็นปัจจัย
ี
ี
จำากัดนกทั้งหมด ก็ยังป้องกันไม่ได้ เพราะคน คือ ปัจจัยหลักในการ ท่เส่ยงมาก แต่ทราบได้อย่างไรว่า นายาฆ่าเชื้อดีหรือไม่ เพราะ
้
ี
ำ
ี
แพร่กระจายเชื้อ บางคร้งต้องเอาใจใส่ในการใช้นำายาฆ่าเชื้อ ท่เมื่อสัมผัสสารอินทรีย์
้
ั
ี
นอกจากเชื้อ H5N8 แล้ว เชื้อ H5N6 เป็นอีกเชื้อที่ต้องระวัง ทั้งน้ำามูก น้ำาลาย มูล สิ่งต่างๆ เหล่านี้ ก็ลดประสิทธิภาพลง ดังนั้น
เพราะพบรายงานใกล้กว่า H5N8 อีก อยู่ในประเทศเพื่อนบ้านแล้ว การใช้ต้องมีเวลาสัมผัสเชื้อที่เหมาะสม เพื่อฆ่าเชื้อได้ แต่ศักยภาพ
ั
ี
แต่ไม่ได้สนใจมากนัก ท้งๆ ท่ เป็นเชื้อท่พบรายงานการติดต่อในแมว ของนายาเส่อมลงหากน้ามีสารอินทรีย์ปนเปื้อนมาก วิธีการง่ายๆ
ี
้
ื
ำ
ำ
เหมือนกับ H5N1 ซึ่งก็มีโอกาสติดต่อสู่คนได้เช่นกัน เพียงแต่ตอนนี้ ในการตรวจสอบ โดยใช้มือจุ่มลงนาแล้วเห็นเส้นลายมือถือว่า
ำ
้
ยังไม่มีรายงาน ซึ่งเชื้อ H5N6 ก็มีการแลกเปลี่ยนพันธุกรรมกับเชื้อ ใช้ได้ แต่ถ้านาขุ่นจนไม่เห็นเส้นลายมือ ก็จำาเป็นต้องเปลี่ยนนำายา
้
้
ำ
อื่นๆ เช่นกัน ก็กลายเป็นไวรัสตัวใหม่ ซึ่งต้องเฝ้าระวังเพราะเชื้อที่ ฆ่าเชื้อแล้ว
ู
ั
มีสารพันธุกรรมมาจาก H5N1 มีโอกาสติดต่อส่คนได้ท้งหมด ยิ่ง ถาดไข่ ถือเป็นอีกปัจจัยเสี่ยง ที่เก็บไข่จากโรงเรือนมาไว้ที่ล้ง
ี
เลี้ยงสัตว์ในสภาพท่มีสัตว์หลายชนิดปนกัน ก็ยิ่งมีโอกาสท่จะพบได้ อีกส่วนก็ส่งออกไปท่ร้าน ซึ่งหากแยกใช้ ส่วนท่อยู่ในฟาร์มก็ไม่มี
ี
ี
ี
มากขึ้น ปัญหามากนัก แต่ถาดไข่ท่ส่งไปภายนอก สิ่งสาคัญเมื่อนากลับมา
ำ
ำ
ี
่
ั
้
ี
ุ
ั
่
เชือมีการกลายพันธ์ได้ตลอดเวลายิงได้รบปัจจัยเสยงท้ง การ ต้องฆ่าเชื้อก่อน เพราะหากล้างก่อน เชื้อก็ปนเปื้อนกับน้ำาที่ล้างและ
ใช้วัคซีน หรือได้รับเชื้อหลายๆ แหล่งปนกัน ยกตัวอย่าง ทะเลสาบ อยู่ในฟาร์ม จึงควรแช่น้ำายาฆ่าเชื้อก่อน เพื่อตัดความเสี่ยง จากนั้น
ี
ในท่มีนกหลายชนิด มีหลายสายพันธุ์ปนกัน ก็เป็นปัจจัยเร่งให้เกิด นำาไปล้างอีกคร้ง และสิ่งสาคัญ คือ แต่ละฟาร์มไม่ปัจจัยเสี่ยงท ่ ี
ำ
ั
ั
การกลายพันธุ์ ดังน้น เกษตรกรผ้เล้ยง จำาเป็นต้องทาระบบความ แตกต่างกัน ดังนั้น หากทราบได้ว่า ความเสี่ยงในฟาร์มที่ทำาให้เกิด
ำ
ี
ู
ำ
ปลอดภัยทางชีวภาพ หรือ Biosecurity ทาอย่างไรก็ได้ไม่ให้เชื้อ โรค คือ สิ่งใด ก็ช่วยลดปัญหา และโอกาสเกิดปัญหาลงได้ค่อนข้าง
ำ
เข้ามาในฟาร์ม และหากเข้ามาแล้วก็ทาอย่างไรก็ได้ ไม่ให้เชื้อออก มาก เพราะเป็นการแก้ปัญหาที่ถูกจุด ในการพิจารณาว่า สิ่งใดเป็น
ี
ำ
ำ
นอกฟาร์ม ประเด็นสาคัญ คือ ต้องทราบความเสี่ยงท่จะทาให้ติดเชื้อ ความเสี่ยงท่เข้ามา แต่ถ้าไม่ทราบก็ต้องสารวจหาว่า ส่งใดเป็น
ำ
ิ
ี
ำ
แม้ตอนนี้ยังไม่มี H5N8 เนื่องจากการโควิดทาให้เคลื่อนย้าย จุดเส่ยงของฟาร์ม ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ท่การเคล่อนย้ายสัตว์ปีก หรือ
ี
ี
ื
ลำาบาก แต่ถ้าโควิดสงบการเดินทางมากขึ้น ก็ต้องยิ่งต้องเข้มงวด ซากสัตว์ ไม่ใช่นกเพียงอย่างเดียว และคนเป็นปัจจัยสำาคัญท่สัมพันธ์
ี
โดยเฉพาะพื้นที่ภาคอีสานบนและภาคเหนือ แต่อาจมากับเครื่องบิน กับการระบาด ดังนั้น ต้องบริหารจัดการคนที่ดี มีการอาบน้ำาเปลี่ยน
ี
ู
ได้เช่นกัน ดังนั้น โอกาสเส่ยงมีอยู่ตลอดเวลา เกษตรกรผ้เลี้ยงเจ้าของ เสื้อผ้าก่อนเข้าฟาร์มทุกครั้ง
ฟาร์ม ต้องไม่ละเลยการป้องกันโรค แม้ไม่ใช่ไข้หวัดนก แต่ก็อาจ สรุป เชื้อไข้หวัดนก H5N8 แม้เพิ่งมีรายงาน แต่เกิดมานาน
เป็นโรคอน ททาใหขาดทนได้ไม่แตกต่างกน หากประมาท ดังนน หลายปีแล้วในยุโรปและจีน ท่มีการแพร่ระบาดมากท่สุด ขณะท่ความ
ำ
้
ี
่
้
ั
ุ
ั
ื
่
ี
ี
ี
ต้องไม่ประมาทเด็ดขาด เพราะโรคมาเร็ว แต่ออกไปช้า เสี่ยงอาจลดลงจากการควบคุมการเข้าออกชายแดน เน่องจาก
ื
เชื้อ H5N8 อาจไม่น่าเป็นกังวล แต่เป็นห่วงกับเชื้อ H9N2 โรค COVID แต่อย่างไรก็ตาม ในสายพันธุ์ที่มีอยู่เดิม ทั้ง H5N1
มากกว่า เพราะยากต่อการวินิจฉัย เนื่องจากอาจไม่มีอัตราการตาย H5N6 หรือ H9N2 ก็ยังมีความเส่ยงไม่แพ้กัน จึงต้องเฝ้าระวังป้องกัน
ี
เลย ยิ่งสัตว์ที่มีภูมิคุ้มกันในตัวอาจไม่พบอาการเลย แต่สิ่งที่เป็นข้อ โรคอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันความเสียหาย และต้องใช้ระบบการ
สังเกต หากเลี้ยงไก่เนื้อไม่เกิน 40 วัน ปกติเจอกลุ่มอาการ CRD ป้องกันโรค ในการปกป้องผลผลิต
สัตว์เศรษฐกิจ 37
