Page 47 - หน้าปกรายงานประจำปี 64

สรุปผลการสัมมนา

การสัมมนา เรื่อง “วิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกสกับประเด็นการเขาถึงเทคโนโลยีของคูความ” มีวัตถุประสงค 
เพื่อใหขาราชการฝายตุลาการศาลยุติธรรม ลูกจางและพนักงานราชการศาลยุติธรรม ผูที่สนใจมีความรู ความเขาใจ

เกี่ยวกับประเด็นการเขาถึงเทคโนโลยีของคูความ ความสำคัญของการเขาถึงเทคโนโลยีของคูความจำเปนอยางไร
ตอการดำเนินการตามวิธีพิจารณาคดีดวยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส รวมถึงการทดสอบรางแบบประเมินการเขาถึงทาง
เทคโนโลยีเพื่อนำมาใชเปนเครื่องมือชวยศาลประกอบดุลพินิจในการสั่งใหใชวิธีพิจารณาคดีอิเล็กทรอนิกส โดยมี

นายวรวงศ อัจฉราวงศชัย ผูพิพากษาศาลชั้นตนประจำสำนักประธานศาลฎีกา นางสาวรวิวรรณ วงศคช นักวิเคราะห
นโยบายและแผนชำนาญการ สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์ และนางสาวสุลาวัลย โจวเจริญ นักวิเคราะหนโยบาย

และแผนปฏิบัติการ สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์ เปนวิทยากร ซึ่งสรุปผลการสัมมนาไดดังนี้
วิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกสเปนการชวยเพิ่มประสิทธิภาพในการเขาถึงกระบวนการยุติธรรม กระจาย
การเขาถึงกระบวนการยุติธรรมสูประชาชนโดยไมถูกจำกัดดวยการเดินทาง ลดภาระคาใชจาย ลดขั้นตอน ลดระยะเวลา

ในการดำเนินคดี รวมถึงในสถานการณการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จะเปนการชวยลดการติดเชื้อดังกลาว
อยางไรก็ตามการใชวิธีพิจารณาคดีอิเล็กทรอนิกสจะไมสามารถดำเนินการไดเต็มประสิทธิภาพหากคูความไมสามารถ

เขาถึงเทคโนโลยีได ประเด็นการเขาถึงเทคโนโลยีของคูความจึงเปนปจจัยสำคัญของการใชวิธีพิจารณาคดีอิเล็กทรอนิกส
นิยามการพิจารณา
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพง มาตรา 1 กลาวถึงการพิจารณา ดังนี้

(7) “กระบวนพิจารณา” หมายความวา การกระทำใดๆ ตามที่บัญญัติไวในประมวลกฎหมายนี้อันเกี่ยวดวยคด ี
ซึ่งไดกระทำไปโดยคูความในคดีนั้นหรือโดยศาล หรือตามคำสั่งของศาลไมวาการนั้นจะเปนโดยคูความฝายใดทำตอศาล

หรือตอคูความอีกฝายหนึ่ง หรือศาลทำตอคูความฝายใดฝายหนึ่งหรือทุกฝาย และรวมถึงการสงคำคูความและเอกสาร
อื่นๆ ตามที่บัญญัติไวในประมวลกฎหมายนี้
(8) “การพิจารณา” หมายความวา กระบวนพิจารณาทั้งหมดในศาลใดศาลหนึ่งกอนศาลนั้นชี้ขาดตัดสินหรือ

จำหนายคดีโดยคำพิพากษาหรือคำสั่ง
(9) “การนั่งพิจารณา” หมายความวา การที่ศาลออกนั่งเกี่ยวกับการพิจารณาคดี เชน ชี้สองสถาน สืบพยาน

ทำการไตสวน ฟงคำขอตาง ๆ และฟงคำแถลงการณดวยวาจา
ดังนั้น การพิจารณา จึงรวมกระบวนพิจารณาทั้งหมด ตั้งแตมีคดีเกิดขึ้นและยื่นฟองตอศาล การกระทำทุกอยาง
หลังจากนั้นไมวาจะเปนคูความกระทำตอคูความอีกฝายหนึ่ง หรือคูความกระทำตอศาลหรือศาลกระทำตอคูความ รวมถึง

การยื่น สง และรับ คำฟอง คำคูความ คำใหการและเอกสารตางๆ ยังรวมถึงการนั่งพิจารณาคดี เชน ชี้สองสถาน
สืบพยาน ทำการไตสวน ฟงคำขอตาง ๆ และฟงคำแถลงการณดวยวาจาซึ่งถาการพิจารณากระทำโดยวิธีการทาง

อิเล็กทรอนิกสก็จะหมายถึง วิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส
วิธีการทางอิเล็กทรอนิกสคืออะไร
ขอกำหนดของประธานศาลฎีกาวาดวยวิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส พ.ศ. 2563 ไดใหนิยามคำวา

อิเล็กทรอนิกส หมายความวา การประยุกตใชวิธีการทางอิเล็กตรอน ไฟฟา คลื่นแมเหล็กไฟฟา หรือวิธีอื่นใดในลักษณะ
คลายกัน และใหหมายความรวมถึงการประยุกตใชวิธีการทางแสง วิธีการทางแมเหล็ก หรืออุปกรณที่เกี่ยวของ

กับการประยุกตใชวิธีตางๆ เชนวานั้น
ตัวอยางเชน โทรศัพท แฟกซ อีเมล อินเทอรเน็ต ก็ถือวาเปนอิเล็กทรอนิกสดวย เพราะคำวา “วิธีการทาง
อิเล็กตรอนนั้น” จะหมายรวมถึงการสงขอมูลไปตามสายโทรศัพท สายแลน สายไฟเบอร หรือแมแตการสงขอมูลผาน

ดาวเทียมก็เปนการประยุกตใชวิธีทางอิเล็กตรอนทั้งหมด