Page 15 - ประสิทธิภาพเชิงเทคนิคของการผลิตข้าวแบบแปลงใหญ่2

2

1.3 ขอบเขตของการวิจัย
1.3.1 พื้นที่ศึกษาในโครงการและนอกเขตโครงการแปลงใหญ่ข้าว ในเขตภาคกลางตอนบน 2 ซึ่ง

ประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง และจังหวัดลพบุรี
1.3.2 ประชากรกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ครัวเรือนเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการแปลงใหญ่ข้าว และ
ครัวเรือนเกษตรกรนอกพื้นที่แปลงใหญ่ที่อยู่ใกล้เคียงกับพื้นที่โครงการฯ ซึ่งปลูกข้าวนาปี (ช่วงเดือนพฤษภาคม
- ตุลาคม 2560) พันธุ์ กข โดยวิธีหว่านน้ำตม

1.3.3 ระยะเวลาข้อมูล เดือนพฤษภาคม - ตุลาคม 2560

1.4 นิยามศัพท์เฉพาะ
เกษตรแปลงใหญ่ หมายถึง ระบบส่งเสริมการเกษตรที่ยึดพื้นที่เป็นหลักมีการรวมแปลงสินค้าชนิด

เดียวกัน แต่เกษตรกรทุกคนยังเป็นเจ้าของ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุนการผลิต ผลผลิตมี
คุณภาพสูง และเพิ่มอำนาจในการต่อรอง สำหรับการศึกษาครั้งนี้จะศึกษาแปลงใหญ่ที่ผ่านการรับรองจาก
คณะอนุกรรมการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ของจังหวัด และอยู่ในระบบฐานข้อมูลแปลงใหญ่ของกระทรวง
เกษตรและสหกรณ์

ต้นทุนการผลิต หมายถึงองค์ประกอบของค่าใช้จ่ายในการผลิตทุกขั้นตอน โดยแบ่งเป็นต้นทุน
ผันแปร ประกอบด้วย ค่าแรงงาน ได้แก่ การเตรียมดิน ปลูก ดูแลรักษา และการเก็บเกี่ยว ค่าวัสดุ ได้แก่
ค่าพันธุ์ค่าปุ๋ย ค่าสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช ค่าสารเคมีอื่นๆ และวัสดุปรับปรุงดิน ค่าน้ำมัน

เชื้อเพลิงและหล่อลื่น ค่าวัสดุการเกษตรและวัสดุสิ้นเปลือง และค่าซ่อมแซมอุปกรณ์การเกษตร ต้นทุนคงที่
ประกอบด้วยค่าเช่าที่ดิน ค่าเสื่อมอุปกรณ์การเกษตร และค่าเสียโอกาสเงินลงทุนอุปกรณ์การเกษตร
ประสิทธิภาพการผลิตเชิงเทคนิค หมายถึง การบริหารจัดการการใช้เทคโนโลยีและปัจจัยการผลิตที่
มีต้นทุนต่ำที่สุด แต่ได้รับผลผลิตจำนวนเท่ากัน

1.5 วิธีการวิจัย
1.5.1 การเก็บรวบรวมข้อมูล
1) ข้อมูลปฐมภูมิ

้
ื้
การศึกษาวิจัยครั้งนี้ได้ใช้แบบสัมภาษณ์รวบรวมขอมูลจากเกษตรกรตัวอย่างผู้ปลูกข้าวในพนที่
แปลงใหญ่ และนอกพื้นที่แปลงใหญ่ ในจังหวัดชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง และจังหวัดลพบุรี ข้อคำถามจะเป็น
ทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพที่มีทั้งคำถามปลายปิด (Closed-Ended Question) และคำถามปลายเปิด
(Open-End Question) ในการเก็บข้อมูลทั่วไป และข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับปริมาณการใช้ปัจจัยการผลิต

ค่าใช้จ่ายในการเพาะปลูก รายได้จากการเพาะปลูก และปริมาณผลผลิต เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ต้นทุนการผลิต
และประสิทธิภาพการผลิตเชิงเทคนิค
การคำนวณขนาดตัวอย่างใช้วิธีเทียบอัตราส่วนของขนาดประชากร (Neuman, 1991) ดังนี้
ถ้าประชากรน้อยกว่า 1,000 คน ใช้อัตราส่วนการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง ร้อยละ 30

ถ้าประชากรอยู่ระหว่าง 1,001 - 10,000 คน ใช้อัตราส่วนการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง ร้อยละ 10
ถ้าประชากรอยู่ระหว่าง 10,001 - 150,000 คน ใช้อัตราส่วนการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง ร้อยละ 1
ื้
จำนวนประชากรในพนที่แปลงใหญ่ที่ปลูกข้าวพันธุ์ กข โดยวิธีหว่านน้ำตม ทั้งหมด 747 ราย
กำหนดขนาดตัวอย่างร้อยละ 30 ได้ขนาดตัวอย่าง 224 ราย แต่เนื่องจากข้อจำกัดด้านเวลา และงบประมาณ

ได้กำหนดตัวอย่างที่เหมาะสมร้อยละ 11 ได้ขนาดตัวอย่างเท่ากับ 80 ราย ทั้งนี้กำหนดเกษตรกรตัวอย่างนอก
พื้นที่แปลงใหญ่ ซึ่งอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียง (หมู่บ้าน หรือตำบลเดียวกัน) และปลูกข้าวพันธุ์ กข โดยวิธีหว่านน้ำตม