Page 111 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

103

1.5.2 เดินสํารวจและประสานงานชุมชนในสถานการณจําเพาะ: ใชสํารวจและ

ี

ํ

่
ี
ู

ประสานงานชุมชนในชุมชนทมประสบการณทางานและดําเนินการวิจัย ตลอดจนมีขอมลและองคความรู 
ี
ี
ตาง ๆ แตในหวงเวลาท่ตองการดําเนินการวิจัยดวยกันนั้น ชุมชนเกิดเง่อนไขและสถานการณท่ทําใหไม 
ื
ิ
ํ
สามารถดาเนินการวิจัยโดยใชความรูดังทมีอยูในสภาวการณปรกติได เชน เกดความขัดแยง เกิดความไม 

่



ี
ิ

ํ
ิ
ั
ไววางใจกนอยางกวางขวาง เกดความเปลี่ยนแปลงและวิกฤตการณอยางฉับพลัน ทาใหสถานการณชุมชน

ึ
่
ื
ํ



เลือนไหล แตกแยกระส่าระสาย จึงจําเปนตองเรียนรูและเขาถงกลุมคนเพอประสานงานและดําเนินการ
่
สิ่งตาง ๆ ในเงื่อนไขจําเพาะ
1.5.3 เดินสํารวจและประสานงานชุมชนเพื่อเขาถึงกลุมความสนใจในชุมชนเมือง และ
ในสังคมที่หลากหลายซับซอนไดอยางถูกตองเหมาะสม : ใชสํารวจและคนหากลุมผูสนใจอยางเจาะจง เพอ
ื่

่
รวบรวมขอมูล ประสานงาน และริเริมดําเนินการวิจัยแบบ PAR อยางเจาะจงจําเพาะกลุมผูเก่ยวของ
ี
โดยตรง เชน กลุม อาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมบาน กลุมผูนําสตรีแมบาน กลุมผูเลียงเปดไลทง กลุม

ู





ุ
้
ิ
ธุรกจเอกชนท่เปนเครือขายสนับสนุนการเคลื่อนไหวนโยบายสาธารณะทองถนโดยหอการคาจังหวัด

่
ี
ิ

ี
เครือขายเขาถึงผูปวยเอชไอวีท่รับยา AZT ในกรุงเทพมหานคร กลุมเกษตรกรโรงสีขาว กลุมเกษตรกร


ยากจนและทําเกษตรอินทรีย กลุมทํานาบัวซึ่งกระจายผสมผสานอยูกับเกษตรกรทํานาเหลานี้ เปนตน

ี
1.5.4 เตรียมจัดเวทชุมชนและเตรียมกลุมผูมีสวนรวมใหมีความเหมาะสม: ใชเดินเรียนรู 

้
ั
ความหลากหลายในชุมชนใหรอบคลุมความเปนจริงของชุมชน ทงกลุมผูนํา นักวิชาการและผูมความรูใน


ี


ิ
ทองถน ผูนําทางจิตใจ กลุมผูสูงอายุ กลุมการรวมตวดวยความสนใจตามประเด็นตาง ๆ กลุมเด็กและ
่



ั
ั
เยาวชน และอื่น ๆ พรอมกบประสานงานและเตรียมการจัดเวทีวิจัยในขั้นตอนตาง ๆ ตอไปใหเหมาะสม
ิ

ั

ขอจํากัดของการสุมโดยไมอาศยความนาจะเปนโดยผลการวิจัยไมสามารถอางองไปสูประชากร


ึ่
้

ั้
ทงหมดไดซงสงผลตอการสรุปผลการวิจัยท่จะอยูในขอบเขตของกลุมตัวอยางเทานั้น ทงนี้ขอสรุปนันจะ
ั้
ี
่
ื
ี
ั
ั

สรุปไปหาประชากรไดตอเมอกลุมตัวอยางมีลักษณะตาง ๆท่สําคญเหมอนกบประชากร รวมทังกลุม
้
ื
ั
ึ

้
ั
ี


่
ี
่
ตวอยางทไดนันขนอยูกบการตดสินใจของผูวิจัยและองคประกอบบางตวทไมสามารถควบคมได และไมม ี
ั
ั

ุ



้
วิธีการทางสถิติอยางไรที่จะมาคํานวณความคลาดเคลื่อนที่เกิดจากการสุม (Sampling error)
2. การสุมตัวอยางที่เปนไปตามโอกาสทางสถิติ (Probability sampling)
การสุมตัวอยางที่เปนไปตามโอกาสทางสถิติ จะเปนการสุมที่สมาชิกแตละหนวยของประชากร ม ี

ื
โอกาสที่จะถูกเลือกเทากัน โดยใชวิธีการสุม (Random) ที่มีระเบียบและกฎเกณฑที่นาเชื่อถอได วิธีการสุม
ึ

แบบนี้ ผูวิจัยสามารถหาคาความแตกตางระหวางกลุมตัวอยางและผลสรุปทไดกลาวอางไปถงประชากรได
ี่

ิ
โดยอาศัยวิธีการทางสถติอางอง (Inferential statistics) วิธีการสุมตวอยางทเปนไปตามโอกาสทางสถตนี ้
ั
ิ
ิ
่
ี
ิ
อาจแบงได 4 แบบ คอ
ื
2.1 การสุมตัวอยางอยางงาย (Simple random sampling)
การสุมตัวอยางอยางงาย จะเปนกลุมที่เปดโอกาสใหสมาชิกทุกหนวยมีโอกาสถูกเลือกมา
ี


ี
เทากัน เชน ถามประชากร 5 หนวย คอ A B C D และ E ถาจะสุมมา 1 หนวย อักษรแตละตัวมโอกาส
ื
ั
ั
ุ
่
ทจะถกเลือกเทากบ 1 ใน 5 ทกตวอกษร โดยผูวิจัยจะสุมทีละหนวยตวอยาง (Sampling unit) ออกมา
ี

ู
ั

ั

จนกวาจะไดหนวยตัวอยางครบตามจํานวน การสุมตัวอยางมีวิธีการสุม 2 วิธีคือ
2.1.1 วิธีการจับฉลาก วิธีนีเหมาะกบการเลือกประชากรทีมจํานวนไมมากนักเริ่มตนดวยการ

ี
ั
้


ั
้
โดยการเขียนหมายเลขใหเทากบจํานวนประชากรทงหมดแลวมวนใสภาชนะแลวทําการจับหมายเลขให
ั
ั้
เทากับจํานวนที่ตองการ เชน ประชากรทงหมด 400 คน ตองการ 100 คน กนําเอาประชากรทง 400 คน
็
ั
้