Page 80 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

72

วัตถุประสงคของงานวิจัย
่
ื
่
ู
้
ื
่
ิ
ื
ุ
ี
ั
เพอรวบรวมภูมปญญาสมนไพรพนบานเพอการดแลสุขภาพ และวิเคราะหปจจัยทมความสัมพันธกบ
ี
การใชประโยชนสมุนไพรพื้นบานเพื่อการดูแลสุขภาพ
การดําเนินการวิจัย
การวิจัยฉบับนี้ใชกระบวนการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed method) โดยใชกระบวนการเกบขอมูล
็
ุ
แบบผสมผสานท้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เพ่อใหไดขอมลความหลากหลายและการใชประโยชนสมนไพร
ั
ื

ู

ึ
พื้นบานเพื่อการดูแลสุขภาพในสถานการณปจจุบัน มกระบวนการศกษา ดังนี้
ี
้
1. การสังเคราะหภูมิปญญาสมนไพรพนบาน ใชการวิจัยจากเอกสาร (Documentary studies) โดย
ื
ุ
ี

ี
การทบทวนวรรณกรรมแบบเรียงรอยถอยคา (Narrative review) จากเอกสารท่เก่ยวของกับภูมิปญญาพืช
ํ


้
ื

ี
ุ
ึ
้
้
ื
ี
่
สมนไพรพนบานในพนทชุมชนสะลวง – ขเหล็ก รวมกับการศกษาเชิงคณภาพโดยการสัมภาษณแบบไมม ี
ุ
ู
้
โครงสราง (Non-structured interview) ตามข้นตอน ดังนี การรวบรวมขอมล ดาเนินการสํารวเอกสารท ี ่
ั
ํ

ื
้
ี

ุ
้
ื
ึ
ื
ี
่
ุ
ึ
่
เกยวของกบสมนไพรพนบานในพนทศกษา โดยพบเอกสาร ไดแก สมดบันทกของหมอพนบานดานสมนไพร 1

ั
ุ
้

ั

ฉบับ บันทกของประชาชน จํานวน 4 ฉบบ และเอกสารงานวิจัย ไดแก รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ จํานวน
ึ


ี
ื
ุ
2 เลม สวนการสัมภาษณแบบไมมโครงสราง ทําการสัมภาษณ หมอพนบานดานสมนไพร จํานวน 1 คน
้


ั
ู
อาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมบาน จํานวน 3 คน และประชาชนท่วไปจํานวน 4 คน สวนการวิเคราะห

ู
ขอมล ดาเนินการวิเคราะหตความหมายขอมลดวยวิธีการวิเคราะหหากระบวนทศน (Thematic analysis)
ํ
ั
ู
ี


เพื่อทําความเขาใจขอมูลที่เกี่ยวของ
่
2. การศึกษาการใชประโยชนสมุนไพรพนบานเพอการดูแลสุขภาพ ใชการศึกษาเชิงสํารวจแบบ
้
ื

ื
ภาคตัดขวาง (Cross sectional survey)
2.1 ประชากรและกลุมตวอยาง ประชากรในการศึกษาเชงปริมาณ เปนประชาชนทอาศยอยูใน
ั
ั
่

ี
ิ

ครัวเรือนทต้งอยูในพนทชุมชนสะลวง – ข้เหล็ก จํานวน 4,477 ครัวเรือน ตงแตเดอนกนยายน พ.ศ. 2562 –
ื
้
ื
ั
ั
้

ี
่
ั
ี
ี
่

ิ
ั
ุ
มถนายน พ.ศ. 2563 คานวณขนาดตวอยางดวยสูตรของ Daniel ไดขนาดกลุมตัวอยางจํานวน 301

ํ
ู
ครัวเรือน หลังจากนันคณะผูวิจัยไดเลือกกลุมตวอยางระดบหมบาน รอยละ 30 ดวยวิธีการสุมอยางงายโดย



ั


้

ั

ู

ั
ึ

ั


การจับฉลากแบบไมกลับคืน การคดเลือกครัวเรือนแตละหมบานมาศกษาคณะผูวิจัยใชตารางการสุมตวอยาง
ั
้
ู

ี
แบบมระบบ (Systematic Random Sampling) ตามสัดสวนของจํานวนหลังคาเรือนแตละหมบาน ทงนี ้

ี่
ผูวิจัยไดใชเลขที่บาน 3 ครัวเรือนแรกมาสุมตัวอยางกอนแลวจึงเก็บขอมลจากเลขทบานทเรียงลําดับแลวเวน 4
ี่
ู
ู
หลังคาเรือนในแตละหมบานจนครบจํานวนตามสัดสวน ครัวเรือนในแตละหมบาน ทงนีผูวิจัยเลือกประชาชน
ั
้
้
ู


ี
้
็

เปนผูใหขอมูล เม่อไมพบผูวิจัยจะไดเขาเกบขอมูลซําอีกครั้งและถาไมพบเปนครั้งท่ 2 ผูวิจัยไดเปลี่ยนเปน
ื
หลังคาเรือนถัดไป
ั
ั
ั

้
สวนการศึกษาเชงคุณภาพประชากรและกลุมตวอยางทําการคดเลือกแบบเจาะจง ดงนี 1) การสัม
ิ






ภาษแบบไมเปนทางการ สัมภาษณจากประชาชนท่วไป จํานวน 6 คน 2) การสนทนากลุม ผูเขารวม จํานวน
ั

ั
12 คน ประกอบดวย ตวแทนประชาชนทวไป จํานวน 4 คน ผูสูงอายุ จํานวน 2 คน อาสาสมครสาธารณสุข

ั
่
ั
ิ
่

ื
ประจําหมูบาน จํานวน 2 คน ผูนําชุมชน จํานวน 2 คน บุคลากรจากองคกรปกครองสวนทองถน จํานวน
1 คน และนักวิชาการ จํานวน 1 คน
2.2 เครื่องมือที่ใชในการศึกษา
ั
ั

การศึกษาเชงปริมาณ เปนแบบสอบถามท้งปลายปด และปลายเปด ประกอบดวยขอมูลท่วไป
ิ
ื
ื
ื
ื
การใชสมุนไพรพ้นบานเพ่อบรรเทาอาการไข การใชสมุนไพรพ้นบานเพ่อรักษาโรคผิวหนัง การใชสมุนไพร
ื
่
พนบานเพอบํารุงรางกาย และการใชสมุนไพรเก่ยวกบระบบทางเดนอาหาร แบบสอบถามเปนมาตราสวน
ิ
ี
ั
้
ื