Page 81 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

73

ี

ประมาณคา (Rating scale) ตามแบบของ Likert Scale แบบสอบถามแตละขอมคะแนนตั้งแต 1- 5 คะแนน
มีคาความเที่ยงเทากับ 0.89
การศึกษาเชิงคุณภาพ ใชการสัมภาษณแบบไมมโครงสราง (Non-structured interview) โดย
ี

ื
ื
ั
ํ
ี

ดาเนินการสัมภาษณเก่ยวกบปญหา และแนวทางการแกไขปญหาการใชสมุนไพรพ้นบานเพ่อการดูแลสุขภาพ
ของประชาชน
2.3 การวิเคราะหขอมล ขอมลเชงปริมาณ วิเคราะหโดยสถตเชิงพรรณนา (Descriptive statistics)
ิ
ิ
ู
ู
ิ


ขอมูลเชิงคุณภาพ จากแบบสอบถามปลายเปด การสัมภาษณแบบไมมีโครงสราง และการสนทนากลุมใชการ

ี
วิเคราะหเนือหา (content analysis) การวิเคราะหปจจัยท่มีความสัมพันธกบการใชประโยชนสมุนไพร
้
ั
พื้นบานเพื่อการดูแลสุขภาพ ใชสถิติอนุมานโดยการวิเคราะหการสัมประสิทธิ์สหสัมพันธแบบเพียรสัน
ผลการวิจัย

ขอมูลทั่วไป พบวา ประชาชนสวนใหญเปนเปนเพศหญง รอยละ 72.80 มอายุเฉลียเทากบ 61.01 ป
่
ี
ิ
ั


ึ
ั
ึ
ระดบการศกษาประถมศกษา รอยละ 67.40 สถานภาพสมรส รอนละ 59.80 ประกอบอาชีพรับจางเปนอาชีพ
หลัก รอยละ 32.60 จํานวนสมาชิกในครัวเรือนเฉลีย 3.31 คน รายไดของครอบครัวเฉลีย 20,722.57 บาท

่
่
ิ

้
ระยะเวลาที่อาศัยในชุมชนเฉลี่ย 48.62 ป เขารวมกจกรรมชุมชนเฉลี่ย 5.06 ครังตอป ใชบริการโรงพยาบาล
ั
ื
ิ
ํ
สงเสริมสุขภาพตาบลเมอเจ็บปวย รอยละ 87.70 ไมมีโรคประจําตว คดเปนรอยละ 50.20 ประชาชนเรียนรู 
่

้
ื
้
ิ
ื

ุ
การใชประโยชนสมนไพรพนบานจากบดา-มารดา รอยละ 86.00 สมนไพรพนบานทนํามาใชมาจากการปลูก
ี
่
ุ
ี
ุ
ื
ื
ุ
ี
่
ั
เองในทพกอาศัย รอยละ 84.40 ลักษณะพชสมนไพรพ้นบานท่ใชเปนสมนไพรสด รอยละ 84.70 ประชาชน
ื
่
ั
รับรูเก่ยวกบการสมุนไพรพ้นบานนํามาประยุกตใชเพอรักษาโรค รอยละ 51.50 ประชาชนเห็นดวยในระดับ
ี
ื
ื
่
ุ
ื
มากกับการใชสมนไพรพ้นบานเพ่อการดูแลสุขภาพ (คาเฉลียเทากับ 3.85) ประชาชนใชตะไครเปนประจํา
ี
ั
ื
ุ
้
ื
้
รอยละ 35.50 และในพนทมแนวโนมการใชประโยชนสมนไพรพนบานของประชาชนในปจจุบนเพมขน รอยละ
่
ึ
ิ
้
่
ี
92.00
้

ี
ื
ี
้
ภูมิปญญาสมนไพรพนบาน พบวา ในพืนท่มหมอสมนไพรพนบานเปนผูชีแนะในการใชสมุนไพร
ุ
ุ
้

้
ื
้
พนบาน โดยสมนไพรสวนใหญใชรักษาอาการของโรคหลายอาการจากสมนไพรเพยงชนิดเดยว มการใชสวน
ี
ี
ื
ุ
ี
ุ

ื่
ของพืชทั้งที่ยังสดหรือตากใหแหง สวนใหญใชวิธีการ รับประทานสด บดใหแหลก ตมกับน้ํา และดองเหลา เพอ
การบําบัดรักษาโรค สวนที่นํามาใชประโยชนมากที่สุดนั้นเปนสวนของใบ ลําตน และราก ทงนีประชาชนมีการ
ั
้
้
ใชสมุนไพรพื้นบานเพื่อดูแลสุขภาพแบงตามกลุมอาการเจ็บปวย ดังนี้

ื
่
ั
ํ
กลุมสมนไพรเพอบรรเทาอาการปวดเมอยกลามเนือ นําบางสวนมาตมกบน้าแลวนํามาดม เชน

้
ื
่
่
ุ
ื
ู
เปลาใหญ (Croton oblongifolius Roxb.) ผักกด (Diplazium esculentum (Retz.) Sw.) บางชนิดนําใบ
ื
่
ี
่
มาบดใหแหลกแลวนําไปพอกตามสวนของรางกายทปวดเมอย เชน วานคางคาว (Tacca chantrieri Andre)

็
เปราะหอม (Kaempferia galanga L.) เถาเอ็นออน (Cryptolepis buchanani Roem.&Schult.) หญาเอน

ยืด (Plantago major L.)
ี
้
ื
กลุมสมุนไพรเพ่อบรรเทาอาการไข นําบางสวนมาตมกับน้ําแลวนํามาด่ม เชน มะดะขหนอน
ื
ั
(Garcinia thorelii . Pierre) กายขด (Mallotus philippensis (Lam.) Müll.Arg.) มะดะ (Garcinia sp.)
ั
มะดูก (Siphonodon celastrineus Griff.) หญาขดแดง (Sida acuta Burm F.) นางพญาเสือโครง (เปลือก)

ุ
ํ
ั
ื
่
บางชนิดนําเปลือกไปปรุงรวมกบสมนไพรชนิดอนเปนตารับยาแกไข เชน คาง (Albizia lebbekoides (DC.)
Benth.) บางชนิดนําใบมาบดใหแหลกแลวนําไปพอกหนาผาก เชน เนียมหูเสือ (Plectranthus amboinicus
(Lour.) Spreng.) ผักกะโฉม (Limnophila rugosa (Roth) Merr.) หญาดอกขาว Cyanthillium cinereum


(L.) H.Rob.) มะคาโมง (Scientific Name Afzeliaxylocarpa (Kurz) Craib.)