Page 47 - Koleksi Ceritera Bitara

PENGENALAN SYAIR

Syair merupakan sejenis puisi berlagu. Ia berasal dari Parsi dan telah
dibawa masuk ke Nusantara bersama-sama dengan kedatangan
Islam. Syair telah diubahsuaikan mengikut kesesuaian Bahasa
Melayu Klasik ketika itu. Namun begitu, A. Teeuw berpendapat
bahawa syair merupakan puisi Melayu lama yang telah sedia wujud
tetapi namanya telah ditukar.
Terdapat bukti bahawa bentuk syair itu sendiri telah wujud
sebelum kejatuhan Kerajaan Melaka, sebagaimana yang tersurat
dalam kata-kata yang tertulis pada sebuah batu nisan tua yang
telah di-jumpai di Minye Tujuh, Acheh, bertarikh kira-kira pada
T.M. 1380 itu, ialah berbentuk syair; bagitu juga hasil-hasil sastera
yang berbentuk syair bait, seloka, gurindam, istimewa pula pantun,
harus telah sedia di ketahui oleh orang Melayu sebelum zaman
kejatuhan Melaka atau pun tatkala buku Sejarah Melayu di karang;
buktinya boleh di pastikan dalam kisah "Meminang Puteri Gunung
Ledang" di dalam buku Sejarah Melayu itu, yang menyebutkan
demikian
"…….segala burung di dalam taman itu pun berbunyi,
pelbagai bunyinya, ada yang seperti orang bersiul, ada yang
seperti orang berbangsi, ada yang seperti orang bersyair,
ada yang seperti orang berbait, ada yang seperti orang
berseloka, ada yang seperti orang bergurindam "
Syed Naquib al-Attas berpendapat bahawa syair dicipta
oleh Hamzah Fansuri sendiri selepas kedatangan Islam iaitu pada
tahun 600 Masihi. Za'aba pula mendakwa bahawa syair berasal
daripada perkataan "syir" yang membawa maksud perasaan serta
pengenalan dengan pancaindera yang selalunya membangkitkan
pelbagai perasaan dan pengalaman serta mempunyai bahasa
yang indah dan menarik.
Syair disampaikan dalam bentuk rangkap dan menjadi
kegemaran masyarakat Melayu lama. Syair tidak mempunyai pemilik
atau penulis yang khusus. Syair dianggapa milik bersama oleh
masyarakat Melayu lama. Hamzah Fansuri telah menghasilkan syair
yang lebih bersifat Melayu dan menyebabkan syair Melayu sudah
menyimpang daripada bentuk syair Arab.

15