Page 296 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น

288
ภาพที 12 ละติจูด 90 N
ผสู้ งั เกตการณ์อยทู่ ีขวั โลกเหนือ (ละติจดู 90N)
ดาวเหนือจะอยสู่ ูงเหนือเสน้ ขอบฟ้ า 90
ดาวเคลอื นทีในแนวขนานกบั พนื โลก

ระยะเชิงมุม
ในการวดั ระยะห่างระหวา่ งดวงดาวบนทรงกลมทอ้ งฟ้ านนั เราไม่สามารถวดั ระยะห่างออกมา

เป็ นหน่วยเมตร หรือกิโลเมตรไดโ้ ดยตรง เพราะระยะระหว่างดาวเป็ นทางโคง้ จึงตอ้ งวดั ออกมาเป็ น
“ระยะเชิงมุม (Angular distance)” ตวั อยา่ งเช่น เราบอกว่า ดาว A อย่หู ่างจาก ดาว B เป็ นระยะทาง 5
องศา หรือบอกว่าดวงจนั ทร์มีขนาดครึงองศา ซึงเป็นการบอกระยะห่างและขนาดเป็นเชิงมมุ ทงั สิน

ภาพที 13 แสดงการวดั ระยะเชิงมมุ ระหวา่ วดาว A กบั ดาว B เท่ากบั มุม
ระหวา่ งเสน้ สองเสน้ ทีลากจากตาไปยงั ดาว A และดาว B

ระยะเชิงมมุ ทีวดั ไดน้ นั เป็นระยะห่างทีปรากฏใหเ้ ห็นเท่านนั ทว่าในความเป็นจริง ดาว A และ
ดาว B อาจอยหู่ ่างจากเราไม่เท่ากนั หรืออาจจะอยหู่ ่างจากเราเป็นระยะทีเท่ากนั จริง ๆ ก็ได้ เนืองจากดาว
ทีเราเห็นในทอ้ งฟ้ านนั เราเห็นเพยี ง 2 มิติ ส่วนมติ ิความลกึ นนั เราไมส่ ามารถสงั เกตได้
การวดั ระยะเชิงมุมอย่างง่าย

ในการวดั ระยะเชิงมุมถ้าตอ้ งการค่าทีละเอียดและมีความแม่นยาํ จะต้องใชอ้ ุปกรณ์ทีมี
ความซบั ซอ้ นมากในการวดั แต่ถา้ ตอ้ งการเพียงค่าโดยประมาณ เราสามารถวดั ระยะเชิงมุมไดโ้ ดยใช้
เพียงมือและนิวของเราเองเท่านัน เช่น ถา้ เรากางมือชูนิวโป้ งและนิวกอ้ ยโดยเหยียดแขนให้สุด
ความกวา้ งของนิวทงั สองเทียบกบั มุมบนทอ้ งฟ้ าจะไดม้ ุมประมาณ 18 องศา ถา้ ดาวสองดวงอยหู่ ่างกนั
ดว้ ยความกวา้ งนีแสดงว่า ดาวทงั สองอยหู่ ่างกนั 18 องศาดว้ ย