Page 294 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 294
ภาพที 8 ทรงกลมทอ้ งฟ้ า 286
จนิ ตนาการจากอวกาศ
หากต่อแกนหมุนของโลกออกไปบนทอ้ งฟ้ าทงั สองดา้ น
เราจะไดจ้ ุดสมมติเรียกว่า “ขวั ฟ้ าเหนือ (North celestial
pole)” และ “ขวั ฟ้ าใต้ (South celestial pole)” โดยขวั ฟ้ า
ทงั สองจะมีแกนเดียวกนั กบั แกนการหมุนรอบตวั เองของ
โลก และขัวฟ้ าเหนือจะชีไปประมาณตาํ แหน่งของดาว
เหนือ ทาํ ใหเ้ รามองเห็นว่า ดาวเหนือไม่มกี ารเคลือนที
หากขยายเสน้ ศนู ยส์ ูตรโลกออกไปบนทอ้ งฟ้ าโดยรอบ
เราจะไดเ้ สน้ สมมติเรียกว่า “เสน้ ศนู ยส์ ูตรฟ้ า (Celestial
equator)” เสน้ ศนู ยส์ ูตรฟ้ าแบ่งทอ้ งฟ้ าออกเป็น “ซีกฟ้ า
เหนือ (Northern hemisphere)” และ “ซีกฟ้ าใต้ (Southern
hemisphere)” เช่นเดียวกบั ทีเสน้ ศนู ยส์ ูตรโลกแบ่งโลก
ออกเป็นซีกโลกเหนือ และซีกโลกใต้
ภาพที 9 เสน้ สมมติบนทรงกลมทอ้ งฟ้ า จนิ ตนาการจากพนื โลก
ในความเป็นจริง เราไมส่ ามารถมองเห็นทรงกลมทอ้ งฟ้ าได้
ทงั หมด เนืองจากเราอยบู่ นพนื ผวิ โลก จึงมองเห็นทรงกลม
ทอ้ งฟ้ าไดเ้ พียงครึงเดียว และเรียกแนวทีทอ้ งฟ้ าสมั ผสั กบั พนื
โลกรอบตวั เราวา่ “เสน้ ขอบฟ้ า (Horizon)” ซึงเป็นเสมอื นเสน้
รอบวงบนพนื ราบ ทีมตี วั เราเป็นจุดศนู ยก์ ลาง
หากลากเสน้ โยงจากทิศเหนือมายงั ทิศใต้ โดยผา่ นจุดเหนือ
ศีรษะ จะไดเ้ สน้ สมมติซึงเรียกวา่ “เสน้ เมริเดียน (Meridian)”
หากลากเสน้ เชือมทิศตะวนั ออก - ทิศตะวนั ตก โดยใหร้ ะนาบ
ของเสน้ สมมตินนั ตงั ฉากกบั แกนหมนุ ของโลกตลอดเวลา จะ
ได้ “เสน้ ศนู ยส์ ูตรฟ้ า” ซึงแบ่งทอ้ งฟ้ าออกเป็นซีกฟ้ าเหนือ
และซีกฟ้ าใต้ หากทาํ การสงั เกตการณ์จากประเทศไทย ซึงอยู่
บนซีกโลกเหนือ จะมองเห็นซีกฟ้ าเหนือมอี าณาบริเวณ
มากกวา่ ซีกฟ้ าใตเ้ สมอ
