Page 16 - Focus PT3 2022 - Sains

Sains PT3 Bab 1 Pengenalan kepada Penyiasatan Saintifik
Penggunaan Alat Pengukur yang Betul

Mengukur panjang Menyukat jisim Mengukur masa Menyukat suhu
T
T
i
i
n
n
g
g
Definisi Jarak di antara dua titik. Kuantiti jirim dalam sesuatu objek. Tempoh di antara dua ketika. Darjah kepanasan atau kesejukan sesuatu objek.
k
k
a
a
t
t
a
a
n
n
1 Unit S.I. meter (m) kilogram (kg) saat (s) Kelvin (K)
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Sentimeter (cm) dan meter (m) Kilogram (kg) digunakan untuk mengukur jisim yang Saat (s) digunakan untuk mengukur selang masa Biasanya, darjah Celsius (°C) digunakan sebagai unit
digunakan untuk mengukur jarak besar, gram (g) digunakan untuk mengukur jisim yang singkat, minit, hari, bulan, tahun dan dekad ukuran suhu dalam kehidupan harian.
Kegunaan pendek, kilometer (km) digunakan yang kecil. digunakan untuk mengukur masa yang lebih
untuk mengukur jarak panjang. panjang.
1 km = 1 000 m 1 kg = 1 000 g 1 hari = 24 jam 1°C = 274.15 K
Penukaran
unit 1 m = 100 cm 1 g = 1 000 mg 1 jam = 60 minit
1 cm = 10 mm 1 minit = 60 saat
Pembaris meter Neraca tiga alur Jam randik Termometer makmal
• Pembaris meter sesuai digunakan
Alat untuk mengukur objek yang pendek. Pelungsur sederhana Pelungsur besar Penunjuk aras
pengukur pada palang 10 g pada palang 100 g (pada sifar)
• Semasa mengambil bacaan, mata
mesti berada tegak di atas skala yang Palang
hendak dibaca bagi mengelakkan 0
berlakunya ralat paralaks. 0 1 2
Betul (✓) Salah (✗) Pelungsur kecil pada
palang 0.1 g dan 1 g
Rajah 1.9 Semua pelungsur berada pada senggat ‘0’
Salah (✗)
• Cara menggunakan neraca tiga alur:
1
– Penunjuk aras dilaraskan supaya berada pada
2 kedudukan selari dengan ‘0’. Termometer klinik
Objek
3 – Objek diletakkan di atas dulang penimbang.
– Pelungsur besar digerakkan ke kanan
Nilai senggatan terkecil = 0.1 cm atau 1 mm sehingga penunjuk aras selari dengan ‘0’. Rajah 1.11 Jam randik
– Pelungsur sederhana digerakkan ke kanan • Jam randik ialah alat pengukur piawai yang
Rajah 1.7 Cara mengukur panjang yang betul
sehingga penunjuk aras selari dengan ‘0’. biasa digunakan di makmal.
Pita pengukur – Pelungsur kecil digerakkan ke kanan sehingga • Jam randik mempunyai dua skala, iaitu skala
• Pita pengukur sesuai digunakan penunjuk aras selari dengan ‘0’. luar yang menunjukkan bacaan dalam saat dan
untuk mengukur jarak panjang – Bacaan ketiga-tiga palang dibaca dan dicatatkan. skala dalam yang menunjukkan bacaan dalam
seperti ketinggian dinding. – Jisim objek ialah jumlah bacaan pada ketiga- minit.
• Kepekaan pita pengukur ialah 1 mm tiga palang. • Cara menggunakan jam randik:
atau 0.1 cm. Jisim objek = 200 g + 30 g + 6.3 g = 236.3 g – Butang ditekan sekali untuk memulakan
bacaan.
Nilai senggatan Nilai senggatan – Butang ditekan sekali lagi untuk
terkecil = 0.1 cm terkecil = 0.1 g
atau 1 mm. menghentikannya.
– Bacaan pada skala minit dan bacaan pada
skala saat diambil.
– Selepas bacaan diambil, butang ditekan
dua kali untuk mengembalikan jarum jam
ke kedudukan asal.
Rajah 1.14 Kedudukan mata semasa mengambil bacaan mesti
pada aras yang sama dengan meniskus merkuri
Rajah 1.8 Pita pengukur Rajah 1.10 Bacaan ketiga-tiga palang diambil

10

01 Focus PT3 Sains Tg1.indd 10 14/12/2021 2:54 PM