Page 17 - Focus PT3 2022 - Sains

Sains PT3 Bab 1 Pengenalan kepada Penyiasatan Saintifik

Mengukur panjang Menyukat jisim Mengukur masa Menyukat suhu T T
i
i
n
n
g
g
k
k
Jarak di antara dua titik. Kuantiti jirim dalam sesuatu objek. Tempoh di antara dua ketika. Darjah kepanasan atau kesejukan sesuatu objek. n
a
a
t
t
a
a
n
meter (m) kilogram (kg) saat (s) Kelvin (K) 1
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Sentimeter (cm) dan meter (m) Kilogram (kg) digunakan untuk mengukur jisim yang Saat (s) digunakan untuk mengukur selang masa Biasanya, darjah Celsius (°C) digunakan sebagai unit
digunakan untuk mengukur jarak besar, gram (g) digunakan untuk mengukur jisim yang singkat, minit, hari, bulan, tahun dan dekad ukuran suhu dalam kehidupan harian.
pendek, kilometer (km) digunakan yang kecil. digunakan untuk mengukur masa yang lebih
untuk mengukur jarak panjang. panjang.
1 km = 1 000 m 1 kg = 1 000 g 1 hari = 24 jam 1°C = 274.15 K
1 m = 100 cm 1 g = 1 000 mg 1 jam = 60 minit
1 cm = 10 mm 1 minit = 60 saat
Pembaris meter Neraca tiga alur Jam randik Termometer makmal
• Pembaris meter sesuai digunakan
untuk mengukur objek yang pendek. Bacaan skala
minit (1 minit)
• Semasa mengambil bacaan, mata Butang mula,
henti dan set
mesti berada tegak di atas skala yang semula Nilai senggatan
hendak dibaca bagi mengelakkan terkecil = 1°C.
berlakunya ralat paralaks. Bacaan skala • Termometer makmal
saat (15 saat)
Betul (✓) Salah (✗) Rajah 1.12 dengan julat pengukuran
Termometer makmal di antara -10°C hingga
110°C dapat menyukat
suhu dengan kejituan 1°C.
Rajah 1.9 Semua pelungsur berada pada senggat ‘0’
Salah (✗)
• Cara menggunakan neraca tiga alur:
1
– Penunjuk aras dilaraskan supaya berada pada
2 kedudukan selari dengan ‘0’. Termometer klinik
Objek
3 – Objek diletakkan di atas dulang penimbang. Bacaan = 1 minit 15 saat • Termometer
– Pelungsur besar digerakkan ke kanan klinik dengan
Nilai senggatan terkecil = 0.1 cm atau 1 mm sehingga penunjuk aras selari dengan ‘0’. Rajah 1.11 Jam randik julat pengukuran
– Pelungsur sederhana digerakkan ke kanan • Jam randik ialah alat pengukur piawai yang
Rajah 1.7 Cara mengukur panjang yang betul di antara 30°C
sehingga penunjuk aras selari dengan ‘0’. biasa digunakan di makmal. hingga 42°C dapat
Pita pengukur – Pelungsur kecil digerakkan ke kanan sehingga • Jam randik mempunyai dua skala, iaitu skala menyukat suhu Rajah 1.13
• Pita pengukur sesuai digunakan penunjuk aras selari dengan ‘0’. luar yang menunjukkan bacaan dalam saat dan badan manusia Termometer
klinik
untuk mengukur jarak panjang – Bacaan ketiga-tiga palang dibaca dan dicatatkan. skala dalam yang menunjukkan bacaan dalam dengan kejituan Nilai senggatan
seperti ketinggian dinding. – Jisim objek ialah jumlah bacaan pada ketiga- minit. 0.1°C. terkecil = 0.1°C
• Kepekaan pita pengukur ialah 1 mm tiga palang. • Cara menggunakan jam randik:
atau 0.1 cm. – Butang ditekan sekali untuk memulakan 110 Salah
bacaan. 100 90 90 Meniskus
– Butang ditekan sekali lagi untuk 80 70 Betul 85
menghentikannya. 60 50
– Bacaan pada skala minit dan bacaan pada 40 30 80
skala saat diambil. 20 10 75
– Selepas bacaan diambil, butang ditekan 0 Salah
dua kali untuk mengembalikan jarum jam –10 70
ke kedudukan asal.
Rajah 1.14 Kedudukan mata semasa mengambil bacaan mesti
pada aras yang sama dengan meniskus merkuri
Rajah 1.8 Pita pengukur

11

01 Focus PT3 Sains Tg1.indd 11 14/12/2021 2:54 PM