Page 20 - Focus PT3 2022 - Sains

Sains PT3 Bab 1 Pengenalan kepada Penyiasatan Saintifik

2. Apabila ralat sifar, sama ada ralat sifar positif atau negatif wujud, ralat sifar perlu diambil kira
supaya bacaan sebenar diperoleh.
T
T
i
i
Bacaan sebenar = Bacaan angkup vernier – Ralat sifar
n
n
g
g
k
k
a
a
t
t
a
n
n
1 a Ralat sifar positif Ralat sifar negatif
Tanda sifar 0 1 Tanda sifar 0 1
‘0’ pada skala Skala ‘0’ pada skala Skala
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
vernier berada utama vernier berada utama
di sebelah Skala di sebelah kiri Skala
kanan tanda vernier tanda sifar ‘0’
sifar ‘0’ pada 0 10 pada skala 0 10 vernier
skala utama. utama. Maka,
Maka, ralat sifar Tanda ke-3 dari tanda ‘0’ pada skala ralat sifar Tanda ke-3 dari tanda ‘10’ pada skala
positif berlaku. vernier tepat segaris dengan salah negatif berlaku. vernier tepat segaris dengan salah
satu tanda pada skala utama. Maka, satu tanda pada skala utama. Maka,
ralat sifar ialah + 0.03 cm. ralat sifar ialah – 0.03 cm.
Jika bacaan angkup vernier ialah 3.14 cm. Maka, Jika bacaan angkup vernier ialah 3.14 cm. Maka,
bacaan sebenar = 3.14 – (+ 0.03 cm) = 3.11 cm. bacaan sebenar = 3.14 – (– 0.03 cm) = 3.17 cm.
Tolok Skru Mikrometer
1. Tolok skru mikrometer dapat mengukur ketebalan dan diameter objek kecil seperti kertas,
rambut, dawai dan kepingan keluli.
2. Tolok skru mikrometer juga mempunyai skala utama dan skala vernier.
3. Skala verniernya dibahagi kepada 50 senggatan dan senggatan terkecil ialah 0.001 cm atau
0.01 mm. Maka, tolok skru mikrometer adalah lebih jitu daripada angkup vernier.

Skala Mengambil bacaan skala utama
Garis Skala vernier 2
datum utama Bacaan skala utama diambil dengan membaca
Tali 10
0 mm 5 5 tanda skala utama yang paling dekat dengan
0 tepi skala vernier pada bidal. Untuk kes ini,
45 bacaan skala utama ialah 6.5 mm.

Andas Spindal Racet Mengambil bacaan skala vernier pada bidal
10 3
0 mm 5 5 Bacaan skala vernier diambil dengan menentukan
0
45 tanda pada skala vernier yang tepat segaris
dengan garis datum pada skala utama. Untuk kes
Bidal ini, bacaan skala vernier ialah 0.02 mm.

1 dipusing secara perlahan-lahan 4 Bacaan diameter objek ditentukan
Letakkan objek yang hendak
diukur di tengah rahang dan bidal
Diameter objek yang diukur boleh ditentukan dengan
sehingga objek dipegang dengan menambahkan bacaan skala utama dan bacaan skala
tidak terlalu kuat oleh andas vernier.
dan spindal. Kemudian, racet
diputarkan sehingga bunyi ‘tik’ Diameter tali = Bacaan skala utama + Bacaan skala vernier
kedengaran. = 6.5 mm + 0.02 mm = 6.52 mm

Rajah 1.20 Cara mengukur diameter objek kecil menggunakan tolok skru mikrometer
14

01 Focus PT3 Sains Tg1.indd 14 14/12/2021 2:54 PM