Page 22 - Focus PT3 2022 - Sains

Sains PT3 Bab 1 Pengenalan kepada Penyiasatan Saintifik

1. Tiada pengukuran yang 100% jitu kerana (b) Alat pengukur yang tidak jitu atau
ralat mungkin berlaku. mempunyai kecacatan seperti
berskala salah akan memberikan
T
T
i
i
Ralat ialah perbezaan antara nilai bacaan yang tidak jitu.
n
n
g
g
pengukuran dengan nilai sebenar.
k
k
a
a
Ralat sistematik
t
t
a
a
1 2. Terdapat dua jenis ralat yang utama, iaitu cm 1 2 3 4 5 6
n
n
ralat sistematik dan ralat rawak.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
3. Kita perlu mengurangkan dan mengatasi
masalah ralat semasa melakukan
pengukuran bagi mempertingkatkan Rajah 1.23 Kesalahan skala berlaku pada tanda 1 cm
yang sebenarnya ialah 0.9 cm
kepersisan dan kejituan suatu pengukuran.
5. Cara-cara untuk mengurangkan dan
Ralat Sistematik mengatasi ralat sistematik:
(a) Ralat sifar dapat diatasi dengan
Ralat sistematik ialah ralat yang membetulkan bacaannya, iaitu
disebabkan oleh keadaan alat atau semua bacaan yang diambil perlu
keadaan persekitaran ketika pengukuran dibetulkan dengan mengambil kira
dilakukan. ralat sifar itu.
1. Ralat sistematik biasanya tidak dapat Bacaan sebenar =
dielakkan dan sering berulang secara Bacaan yang diperoleh – Ralat sifar
konsisten dalam arah yang sama.
2. Hal ini bermaksud ralat sistematik (b) Ralat sistematik yang disebabkan
menyebabkan semua bacaan yang diperoleh oleh kecacatan pada alat boleh
sama ada sentiasa lebih besar atau sentiasa diatasi dengan memeriksa alat
lebih kecil daripada nilai sebenar. pengukur dengan teliti sebelum
3. Ralat sistematik akan mengurangkan menggunakannya.
kejituan sesuatu pengukuran. (c) Mengulangi eksperimen dengan
4. Berikut adalah contoh-contoh ralat menggunakan alat pengukur yang
sistematik: berbeza.
(a) Ralat sifar yang disebabkan oleh (d) Mengendalikan eksperimen dengan
penunjuk bacaan tidak berada di tanda berhati-hati.
sifar walaupun tiada pengukuran
dibuat.
Ralat Rawak

1 2 3 Ralat rawak ialah ralat yang disebabkan
0 4 oleh kesilapan pemerhati semasa
pengukuran.

1. Ralat rawak berlaku apabila pemerhati
membuat kecuaian ketika membuat
pengukuran atau ketika mengambil
bacaan.
Rajah 1.22 Ralat sifar positif + 0.1 pada meter ini 2. Ralat rawak akan mengurangkan kepersisan
akan menyebabkan semua bacaan yang diperoleh
mempunyai bacaan lebihan 0.1 sesuatu pengukuran.

16

01 Focus PT3 Sains Tg1.indd 16 14/12/2021 2:54 PM