Page 108 - MT_Catalogue

L-Ewropa: Unità u Diversità Il-Wirt tal-Illuminiżmu L-Ewropa: Unità u Diversità Il-Wirt tal-Illuminiżmu

Il-Kostituzzjoni Norveġiża tal-1814

Il-Kostituzzjoni Norveġiża kienet iffirmata ġewwa l-unika forma ta’ gvern fin-Norveġja skont il-Lex Regia
Eidsvoll fis-17 ta’ Mejju 1814. Kienet waħda mill-aktar (l-Att tar-Re) tas-sena 1665. Il-kostituzzjoni l-ġdida, li
Kostituzzjonijiet radikali fl-Ewropa ta’ dak iż-żmien, kienet imsejsa fuq il-prinċipji tas-separazzjoni tal-poteri
ispirata mill-idejat Illuministi bħall-ħelsien politiku u u s-sovranità, fetħet b’dawn is-sentenzi: “Ir-Renju
d-drittijiet universali tal-bniedem, u kienet ukoll qasmet tan-Norveġja huwa wieħed ħieles, indipendenti u li ma
l-idejoloġija revoluzzjonarja tal-kostituzzjoniji Franċiża jinqasamx. Il-gvern tiegħu huwa monarkija limitata u
u dik Amerikana. ereditarja.” Il-ġrajjiet tal-1814 għandhom post uniku
fl-istorja tan-Norveġja. Il-kostituzzjoni l-ġdida kienet
Il-Kostituzzjoni tal-Amerika, li hija l-eqdem kostituzzjoni is-sisien ta’ stat indipendenti, bl-istituzzjonijiet tiegħu,
demokratika fid-dinja, inkitbet fl-1787, kienet ratifikata li kien meqjus demokratiku ħafna għal dak iż-żmien.
fl-1788 u daħlet fis-seħħ fl-1789; il-Kostituzzjoni
Franċiża tal-1791 li ma tantx damet fis-seħħ inħolqot Dan id-dokumenti jirrifletti l-kunflitti u t-taqbida għall-
wara l-kollass tal-monarkija tar-Reġim l-Antik (Ancien poter fil-Kumitat Kostituzzjonali u l-Assemblea, inklużi
Régime). Dawn il-Kostituzzjonijiet huma meqjusa d-diskussjonijiet li kellhom mill-ewwel abbozz sa meta
bħala l-aktar dokumenti importanti għad-demokraziji kien finali. L-ewwel abbozz huwa miktub b’linka ċara u
fil-Punent. Fit-12 ta’ April 1814, l-Assemblea Nazzjonali t-tibdiliet saru b’linka skura. L-Assemblea Nazzjonali
ta’ Eidsvoll waqqfet Kumitat Kostituzzjonali, bil-mandat kompliet tagħmel aktar tibdil qabel ma tlestiet din
biex jipprepara abbozz ta’ proposta għall-kostituzzjoni. il-Kostituzzjoni.
Il-Kumitat spiċċa dan ix-xogħol fis-26 ta’ April 1814.

Il-ħsieb wara din il-kostituzzjoni l-ġdida infatam għal
Kostituzzjoni tan-Norveġja 1814 – l-ewwel abbozz, 05-1814, Eidsvoll (Norveġja) kollox mill-prinċipji tal-monarkija assoluta, li kienet

20 faċċata, manuskritt fuq il-karta; 22 x 31 ċm
L-Arkivji Nazzjonali tan-Norveġja
Referenza: EA-4029/Ga/L0009A/0009/0002

108 109