Page 104 - MT_Catalogue
P. 104

L-Ewropa: Unità u Diversità   Il-Wirt tal-Illuminiżmu                                                                                                                                        L-Ewropa: Unità u Diversità   Il-Wirt tal-Illuminiżmu













                                                                                                                                                                 Id-Digriet ta’ Tolleranza


                                                                                                                                                                tal-Imperatur Gużeppi II





                                                                                                                                          Id-Digriet ta’ Tolleranza inħareġ mill-Imperatur Ġużeppi   B’dan id-Digriet ta’ Tolleranza, Ġużeppi ta l-ħelsien
                                                                                                                                          t-Tieni fil-Monarkija ta’ Ħabsburgu fit-13 ta’ Ottubru   tar-reliġjon lil Luterani, il-Kalvinisti u l-Knisja Ortodossa.
                                                                                                                                          1781. Dan id-Digriet, li daħal fis-seħħ fis-27 ta’ Ottubru,   Huma  setgħu  jiċċelebraw  “ċelebrazzjonijiet  privati
                                                                                                                                          iggarantixxa l-libertà reliġjuża lil tliet knejjes nsara li   reliġjużi.”  Setgħu  jibnu  djar  għat-talb  li  imbagħad
                                                                                                                                          ma kienux Kattoliċi.                                iservu bħala knejjes, imma ma kellhomx ikunu mibnija
                                                                                                                                                                                              forma ta’ knejjes; per eżempju, il-knejjes tagħhom ma
                                                                                                                                          Ġużeppi t-Tieni (1741-1790) kien l-Imperatur Ruman   setgħux ikollhom kampnari jew qniepen jew xi entratura
                                                                                                                                          Qaddis  bejn  l-1765  u  l-1790  u  saltan  flimkien  ma’   fuq toroq ewlenin. Żwiġijiet imħallta setgħu isiru, imma
                                                                                                                                          ommu  fuq  l-artijiet Awstrijaċi  sal-1780.  Kien  it-tifel   jekk  il-missier  kien  Kattoliku,  it-tfal  kollha  kellhom
                                                                                                                                          il-kbir  tal-Imperatriċi  Maria  Tereża  mid-Dar  ta’   ikunu mrobbija bħala Kattoliċi; jekk il-missier ma kienx
                                                                                                                                          Ħabsburgu u l-Imperatur Frans l-Ewwel ta’ Lorraine.   Kattoliku, is-subien biss setgħu ma jkunux Kattoliċi.
                                                                                                                                          Bħala mexxej tal-artijiet tal-Ħabsburgi, kien jippromwovi
                                                                                                                                          l-assolutiżmu illuminat u bħal ommu, għamel tibdiliet   Għalkemm dan id-digriet ma tax libertà reliġjuża sħiħa,
                                                                                                                                          sinifikanti fl-Imperu.                              dan pass sinifikanti f’dik id-direzzjoni. Passi oħra segwew
                                                                                                                                                                                              dan id-digriet bħall-Editt tat-Tolleranza mis-sena 1782,
                                                                                                                                          Huwa addotta politika ta’ titjib ġenerali, naqqas in-numru   fejn Gużeppi t-Tieni estenda l-liberta’ reliġjuża għal Lhud
                                                                                                                                          ta’ Ordnijiet Reliġjużi u l-artijiet tagħhom, ta libertà   ukoll.
                                                                                                                                          reliġjuża limitata u kabbar il-firxa tal-edukazzjoni. Huwa
                                                                                                                                          neħħa s-servitù u l-piena kapitali. Ftit mill-ħwejjeġ ġodda   Dan id-dokument huwa eżempju ċar ta’ kif l-Illuminiżmu
                                                                                                                                          li daħħal u l-politika tiegħu ma kienux aċċettati minn   fforma l-kultura tagħna.
                                                                                                                                          dawk ta’ żmienu u tħassru minnu stess jew ftit wara
                                                                                                                                          mewtu bikrija.














                                                                                                                                           Digriet tat-Tolleranza maħruġ mill-Imperatur Ġużeppi II, 13-10-1781, Vjenna (Awstrija)

                                                                                                                                           4 faċċati, manuskritt fuq il-karta, 37,5 x 23,5 ċm
                                                                                                                                           L-Arkivji Nazzjonali tar-Repubblika Ċeka
                                                                                                                                           Referenza: CZ NA ČG-DR box 365, 13. 10. 1781

        104                                                                                                                                                                                                                                 105
   99   100   101   102   103   104   105   106   107   108   109