Page 65 - MT_Catalogue

L-Uċuħ Diversi

tal-Kristjaneżmu

Il-Kristjaneżmu kellu impatt profond fuq l-istorja il-ħdax u t-tlettax-il seklu, li kienu jsiru biex ikunu protetti
tal-Ewropa u ħafna jqisu din ir-reliġjon bħala l-komponent ħafna imkejjen Kristjani milli jaqgħu f’idejn il-Misilmin.
ewlieni tal-wirt kulturali Ewropew. Ħafna jeżaminaw
l-istorja tal-Knisja Kristjana aktar milli t-twemmin innifsu, Influwenza oħra Kristjana kienet dik tal-Inkwiżizzjoni,
bil-parti l-kbira tas-sorsi jagħfsu fuq l-organizzazzjoni li twaqqfet minn Papa Gregorju IX fis-sena 1231. Din
ekklesjastika aktar milli fuq it-twemmin u l-ħsieb. damet mijiet ta’ snin b’persekuzzjoni u anke tortura
kontra l-Lhud u l-Misilmin, kif ukoll kontra numru ta’
Id-dokumenti f’din il-wirja jagħtu dawn iż-żewġ perspettivi Kristjani li kienu meqjusa bħala għedewwa tal-Knisja.
u juru mumenti tal-istorja tal-Knisja, ir-relazzjoni bejn Din l-Inkwiżizzjoni infirxet għal kontinenti oħra bis-saħħa
il-Knisja u l-mexxejja sekulari, il-ħolqien u t-twellija tal-għerf tal-Kolonjaliżmu. Il-Knisja tal-bidu ħolqot il-kunċett
Kristjan, il-bidu tal-btajjel Kristjani u jiftħu wkoll tieqa fuq tal-Gwerra Ġusta, li biha sawwret il-bażi loġika għall-
il-ħajja ta’ kuljum ta’ dawk li jħaddnu dan it-twemmin. intolleranza reliġjuża. Imma jrid jingħad ukoll li l-għorrief
Kristjani għandhom storja twila li jilmentaw kontra
Għalkemm l-Insara tal-bidu spiss kellhom iħabbtu l-gwerra u l-vjolenza.
wiċċhom mal-persekuzzjoni, il-komunità reliġjuża kibret
03
ħafna fl-Imperu Ruman. Skond l-istoriċi, dan is-suċċess Il-Protestantiżmu beda fl-Ewropa fil-bidu tas-Seklu Sittax,
kien minħabba t-twemmin Kristjan tal-immortalità tar-ruħ, bħala opposizzjoni għad-duttrina Kattolika Rumana u
flimkien mal-prinċipju tal-ugwaljanza. Għal żmien l-prattiċi ta’ dak iż-żmien. Waħda mill-affarijiet li ċaħad
twil, ir-reliġjon Kristjana kellha impatt kbir fuq l-istorja il-Protestantiżmu kienet is-supremazija tal-Papa u
intellettwali u l-politika tal-Ewropa, kif ukoll tad-dinja. tas-sagramenti. Minħabba f’hekk, il-kriżi fir-reliġjon li seħħet
L-Armenja kienet l-ewwel pajjiż li għamlet ir-reliġjon fis-Seklu Sittax qajmet kunflitti, firdiet u gwerer mal-Ewropa
Nisranija bħala r-reliġjon tal-Istat fis-sena 301. Dan kollha. It-tradizzjoni tal-ħsieb Protestant ifforma mill-egħruq
it-twemmin kien ukoll aċċettat bħala r-reliġjon uffiċjali il-wirt kulturali Ewropew, minn dak iż-żmien.
tal-Imperu Ruman waqt ir-renju ta’ Kostantinu I, fil-bidu
tar-raba’ seklu. L-Illuminiżmu, li beda fis-Seklu Sbatax, kellu impatt
qawwi fuq il-kultura Ewropea, fil-kamp tal-filosofija,
Ħafna pajjiżi fl-Ewropa ikkonvertew għall-Kristjanezmu xjenza u politika. Il-ħsibijiet radikali kienu kontra għal
fil-Medju Evu u l-istorja tal-Istati Ewropej daret madwar ħafna idejoloġiji reliġjużi u filosofiji Kristjani. Minħabba
il-knejjes Insara minn dak iż-żmien. Il-monarkiji tal-Medju f’hekk, ir-relazzjoni bejn ir-reliġjon u l-istat inbidel fl-era
Evu kellhom tendenza li jippromvowu r-reliġjon Kristjana moderna. Imma, kif turi l-istorja, il-modernità u r-reliġjon
u jagħtu s-saħħa lill-istati Kristjani fit-territorji tagħhom. mhumiex kontra xulxin. Huwa aktar il-każ li l-Kristjaneżmu
Dan iż-żmien ra gwerer qaddisa, kif kienu il-Kruċjati bejn jiġġedded fis-soċjeta u l-istati ta’ llum.

65