Page 93 - MT_Catalogue

L-Ewropa: Unità u Diversità L-Uċuħ Diversi tal-Kristjaneżmu L-Ewropa: Unità u Diversità L-Uċuħ Diversi tal-Kristjaneżmu

Pjanta ta’ Kappella

Qabar f’Malta

Dokument mill-1872 li huwa l-pjan ta’ Kappella Qabar Sakemm il-mewt ma kenitx minħabba xi pesta jew xi
fiċ-Ċimiterju ta’ Maria Addolorata f’Malta. Jixħet dawl mard infettiv, l-akbar għażla tal-Maltin kienet għal dfin
fuq il-mod kif kien isir id-dfin tal-Insara, u f’dan il-każ fil-knejjes u l-kappelli li kienu jinsabu madwar il-belt
l-introduzzjoni ta’ ċimiterji oħra barra l-belt jew raħal jew raħal. L-introduzzjoni ta’ ċimiterji barra l-knejjes
fin-nofs tas-Seklu Tmintax. u l-kappelli fin-nofs tas-Seklu Dsatax f’Malta ħolqot
kontroversja kbira. Il-knisja kienet bil-qawwa kollha
Ir-reliġjon Nisranija, waqt li tippriedka il-qawmien ta’ kontra kemm il-prinċipju li jitwaqqfu cimiterji barra
Kristu mill-imwiet u l-qawmien tal- tal-ġisem, saħqet l-konfini tal-knejjes tal-lokal.
dejjem li l-kadavri tal-fidili għandhom ikunu ttrattati
b’rispett u dinjità, kif ukoll ikunu midfuna f’postijiet Din il-bidla ġiet minħabba rapport fuq ir-riskju għoli
sikuri u xierqa. L-Insara dejjem emmnu li bis-saħħa għas-saħħa minħabba d-dfin kontinwu fil-knejjes
tal-Magħmudija, il-ġisem jinbidel u jqum għall-ħajja ta’ madwar il-port, kif ukoll minħabba l-fatt li l-art fejn kien
dejjem fl-aħħar taż-żminijiet. L-Insara ftit li xejn kellhom isir id-dfin tal-Protestanti kienet imtliet. Din il-problema
bżonn li ‘jikkalmaw’ lill-mejtin tagħhom li kienu jsiru issolviet f’Malta billi ddaħħlet fis-seħħ l-Ordinanza
erwieħ infeliċi, kuntrarju għall-ġirien tagħhom. Dawk li dwar id-Dfin f’Mejju tas-sena 1869 biex jieqaf id-dfin ta’
ma kienux Insara dejjem osservaw il-kalma fil-funerali katavri fil-ħamest ibliet madwar il-port (il-Belt, il-Furjana,
Kristjani u kif kienu jidfnu b’mod rispettuż, anke lil min il-Birgu, l-Isla u Bormla), l-aktar partijiet f’Malta fejn kien
kien l-aktar fqir. Aktar minn hekk, il-Kristjani kienu hemm popolazzjoni kbira. Iċ-Ċimiterju tal-Addolorata
jirrifjutaw il-kremazzjoni u pprattikaw id-dfin mill-bidu infetaħ f’dan iż-żmien, u baqa’ jikber tul is-snin tant li sar
taż-żminijiet. l-akbar cimiterju f’Malta.

Matul it-tieni nofs tal-ewwel millenju, ħafna oqbra Għall-ewwel il-poplu irreżista ċ-Ċimiterju tal-Addolorata.
bdew jinbtu fil-knejjes u fuq l-art ta’ madwarhom. Dan Fil-fatt, kellhom jgħaddu madwar tliet snin qabel ma’
il-proċess ifforma il-Kristjaneżmu tal-Punent, bil-ħajjin xi ħadd indifen f’dan iċ-ċimiterju: mara abbandunata
u l-mejtin isiru komunità waħda, ‘jaqsmu bejniethom’ li mietet fl-isptar tal-Furjana.
spazju komuni. Dawn l-iżviluppi ħallew effett qawwi
fuq il-mod kif il-Punent tal-Ewropa ingħaqad aktar
madwar ritwali simili milli strutturi komuni politiċi.

Pjanta ta’ kappella qabar fiċ-Cimiterju tal-Addolorata, 20-07-1872, Valletta (Malta)

2 folio, manuskritt fuq il-karta; 37,3 x 55 ċm
L-Arkivji Nazzjonali ta’ Malta
Referenza: NAM/PDM/61691

92 93