Page 96 - MT_Catalogue
P. 96

L-Ewropa: Unità u Diversità   Il-Wirt tal-Illuminiżmu                                                                                                                                        L-Ewropa: Unità u Diversità   Il-Wirt tal-Illuminiżmu





















                                                                                                                                                              Ittra minn István Webőczi

                                                                                                                                                                 fuq il-Ġustizzja Ugwali





                                                                                                                                          István Werbőczi (Verbőci) (1458–1541) kien statista,   Ottoman ħaftaf taħt idejh parti kbira mis-saltna
                                                                                                                                          ġuridiku u diplomatiku, li l-kodifikazzjoni tiegħu tal-liġi   Ungeriża, Werbőczi żamm ma’ dak li ppretenda
                                                                                                                                          Ungeriża serviet bħala t-test legali tas-saltna tal-Ungerija   d-dritt tas-suċċessjoni, János Szapolyai (aktar tard
                                                                                                                                          għal aktar minn erba’ mitt sena.                    ir-Re Ġwanni I) kontra Federiku ta’ Ħabsburgu. Huwa
                                                                                                                                                                                              sar  Prim  Imħallef  fl-1541,  wara  li  Buda  –  iċ-ċentru
                                                                                                                                          L-ittra tiegħu li tinsab hawnhekk turi l-kunċett tal-ġustizzja   amministrattiv  u  s-sede  rjali  tas-Saltna  Ungeriża
                                                                                                                                          u l-ugwaljanza fis-saltna tal-Ungerija tul is-Seklu Sittax.  (illum parti minn Budapest, Ungerija) sfat okkupata
                                                                                                                                                                                              permanentament mit-Torok.
                                                                                                                                          Werbőczi kien ikkummissjonat mir-Re Vladislaus II biex
                                                                                                                                          jiġbor il-liġijiet kollha tar-renju Ungeriz. Dan ix-xogħol,   Din  l-ittra  privata  tiegħu,  mis-sena  1524,  kienet
                                                                                                                                          it-Tripartitum (1514) ipproklama l-ugwaljanza sħiħa   indirizzata  lil András  Bátori,  li  l-każ  li  kellu  dwar  xi
                                                                                                                                          tan-nobbli kollha, kbar u żgħar, u għamel enfasi fuq   proprjetà  ma’  János  Szerecsen  kellu  jinqata’  billi
                                                                                                                                          id-dritt tal-aristokrazija a skapitu tas-sovranità. Matul   jtellgħu il-polza, skont id-deċiżjoni li kien ħa Werbőczi.
                                                                                                                                          is-saltna  tas-suċċessur  u  iben  Vladislaus,  ir-Re   Bátori ma ħax gost u kiteb ittra ta’ ilment lil Werbőczi.
                                                                                                                                          Louis II, Werbőczi serva bħala diplomatiku f’numru   Dan  wieġbu  u  billi  qallu  li  kien  mistenni  li  jipprovdi
                                                                                                                                          ta’ missjonijiet diplomatiċi biex joħloq allejanza kontra   ġustizzja lil kulħadd indaqs, kien min kien, anke jekk kien
                                                                                                                                          t-Torok. Kien elett milord fewdali fis-sena 1525 imma   Lhudi jew Żingaru, basta li huwa suġġett għall-Kuruna
                                                                                                                                          malajr  kien  sfurzat  biex  jirreżenja.  Wara  l-istraġi   Qaddisa tas-saltna.
                                                                                                                                          tal-Battalja  ta’  Mohács  fl-1526,  u  wara  li  l-Imperu



          Ittra privata ta’ István Werbőczi lil András Bátori, uffiċjal fil-Kontea ta’ Szatmár,
          26-02-1524, Petin (Ungeriż: Pettyén) (Rumanija)
          1 folio, manuskritt fuq il-karta, siġillat; 21,3 x 22 ċm
          L-Arkivji Nazzjonali tal-Ungerija
          Referenza: HU-MNL-OL – DL 23894









        96                                                                                                                                                                                                                                   97
   91   92   93   94   95   96   97   98   99   100   101