Page 160 - สารนิพนธ์
P. 160
148
ี
็
ื
ี
สะพาน หรอนม เปนส่วนประกอบทมอยู่ตลอดแนวทวนด้านหน้า รวมทั้งหมด 11 นม ท า
่
ื
ิ
่
่
ี
่
ุ
ี
ี
ั
ู
ู
ี
มาจากไม้ เขาสัตว์ หรอกระดกสัตว์ มหน้าทในการหนนสายและรบน้วทกดสายเพือให้เกิดเสยงสง-ต า
่
หย่อง คอช้นไม้หรอช้นโลหะ ทอยู่บนหน้ากระพุ้งพิณด้านล่างสด ใช้ส าหรบรองสายทั้ง 4
ุ
ั
ื
ื
ิ
ิ
่
ี
่
สาย ท าหน้าทในการถ่ายทอดแรงสั่นสะเทอนของสายลงมาส่กระพุ้งพิณขณะใช้น้วจับไม้ดดสายให้เกิด
ู
ิ
ี
ื
ี
เปนเสยง
็
ี
ี่
การดีดกระจบป
ั
ี
ี
่
่
ี
ผู้ดดจะต้องนั่งพับเพียบขาขวาทับขาซ้าย แล้วน ากระจับปวางไว้บนขาขวาของผู้ดด เพือทานน ้าหนัก
ึ
่
ี
มอซ้ายถอทวน ส่วนมอขวาจับไม้ดด ซงไม้ดดของกระจับป จะมลักษณะแบนและบาง ท ามาจาก
ี
ื
ื
ื
ี
ี
่
งาช้างหรอเขาสัตว์
ื
จะเข ้
ั
ื
ึ
ิ
่
็
ิ
ิ
จะเข้เปนเครองดนตรทอยู่ในประเภทเครองดนตรอกชนดหนง สันนษฐานว่าได้รบอทธพล
ี
ี
ิ
ื่
ี่
่
ี
่
ี
ื
ุ
ั
่
่
ี
ู
ื
่
ี
มาจากเครองดนตรของชาวมอญทมรปร่างคล้ายจระเข้ และได้ปรบปรงเปลยนแปลงเรอยมาจน
ี
ี
ุ
ั
ี
่
ี
็
่
ื
็
ื
ั
กลายเปน “จะเข้” ในปจจบันจะเข้ถอเปนเครองดนตรทมมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ต่อมาในรชสมัยของ
ี่
็
ี
พระบาทสมเดจพระพุทธเลศหล้านภาลัย ได้น าเอาจะเข้เข้ามาผสมเปนบรรเลงในวงมโหรแทนกระจับป
็
ิ
ี
ี
ี
ทั้งน้เพราะจะเข้มเสยงทดและไพเราะกว่า อกทั้งยังดดได้สะดวกกว่า (จะเข้วางราบกับพื้น ส่วนกระจับป ี ่
ี
ี
่
ี
ี
ี
ต้องวางไว้บนขาของผู้ดด)
ลักษณะของจะเข ้
ี
ี
่
่
จะเข้เปนเครองดนตรทท ามาจากไม้แก่นขนน ซงมคณสมบัตในการให้เสยงทกังวานเพียง
ี
ุ
่
ุ
ึ
่
ื
ี
ิ
ี
็
็
ท่อนเดยว แล้วน ามาขุดให้เปนโพรงอยู่ภายในและมความยาวถงกันโดยตลอด ส่วนด้านล่างเปนพื้นไม้
ี
ี
ึ
็
่
ี
ึ
ี
ี
่
ี
ุ
ทมการฉดลวดลายเพือให้เสยงออกมาได้ดข้น
