Page 109 - รายวิชาภาษาไทย(พท31001)

ห น า | 109

ี
ผังของกาพยยาน 1 บท

สัมผัส มีสัมผัสเสนอระหวางคําสุดทายในวรรคหนึ่งไปคําที่สามอีกวรรคหนึ่ง ดังผังขางบน สวน


สัมผัสในนั้นยึดหยุนได 
ื

เสียงวรรณยุกต มีขอสังเกตเกี่ยวกับการใชเสียงวรรณยุกตในกาพยยานีอยูบางประการคอ





1.1 คําสุดทายของวรรคหลังของบาทโท ใชเสียงวรรณยุกตสามัญและจัตวาสวนใหญ 
1.2 ที่ใชคําตายเสียงตรี หรือเอกก็มีบาง แตไมคอยพบมากนัก


วิชาเหมือนสินคา อนมีคาอยูเมืองไกล
ตองยากลําบากไป จึงจะไดสินคามา
จงตั้งเอากายเจา เปนสําเภาอันโสภา
ความเพียรเปนโยธา แขนซายเปนเสาไป

นิ้วเปนสายระยาง สองเทาตางสมอใหญ 
ปากเปนนายงานไป อัชฌาสัยเปนเสบียง

สติเปนหางเสือ ถือทายเรือไวใหเที่ยง

ถือไวอยาใหเอียง ตัดแลนเลี่ยงขามคงคา
ปญญาเปนกลองแกว สองดูแถวแนวหินผา

เจาจงเอาหูตา เปนลาตาฟงดูลม

ขี้เกียจคือปลาราย จะทําลายใหเรือจม

เอาใจเปนปนคม ยิงระดมใหจมไป
จึงจะไดสินคามา คือวิชาอันพิศมัย

จงหมั้นมั่นหมายใจ อยาไดครานการวิชาๆ


2. กาพยฉบัง 16 มีลักษณะบังคับของบทรอยกรอง ดังนี้