Page 140 - แผนการจัดการเรียนการสอนวิทย์พื้นฐาน ม.2

138

้
ุ
ภายในไตประกอบดวยหน่วยไตเล็ก ๆ จ านวนมากมาย และมีหลอดเลือดฝอยเป็นกระจกกระจายอยู่ภายใน เลอด
ื
จะเข้าสไตโดยผานหลอดเลอดแดง ซึ่งจะลาเลยงสารทงทมีประโยชน์และไม่มีประโยชน์เข้าสหน่วยไต เพื่อให้หน่วยไตทา
ี
ั้

ี่
ื
ู่
ู่
่

หน้าที่กรองสารที่มีอยู่ในเลือด
่
่
ื
สารบางชนิดที่เป็นประโยชน์ตอร่างกาย เชน น้ าตาลกลูโคส กรดแอมิโน รวมทงน้ าบางสวนจะถูกดูดซึมกลบคนส ู่
ั้
ั
่
หลอดเลือดฝอย และเข้าสู่หลอดเลือดด าซึ่งเป็นหลอดเลือดที่น าเลือดเข้าสู่หัวใจ ส่วนของเสียอื่นๆ เช่น น้ าบางสวน ยูเรีย ซึ่ง
่
เป็นสารทร่างกายไม่ต้องการจะถูกส่งต่อไปทท่อรวมไปสกรวยไต ทอไต และกระเพาะปัสสาวะ และถูกขับออกจากร่างกาย
ี่
่
ู่
ี่
ทางท่อปัสสาวะในรูปของปัสสาวะต่อไป
(3) ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตรวจสอบปัสสาวะให้นักเรียนเข้าใจว่า ในปัสสาวะนอกจากจะมีน้ า ยูเรีย และ
้
ี่
่
ื
ู
ของเสียอื่นๆ ทร่างกายไม่ตองการแล้ว บางครั้งเราอาจพบสารบางชนิด เชน น้ าตาลกลโคส โปรตีนบางชนิด และเม็ดเลอด
้
ิ

ิ
ั
่
ิ

แดงปะปนมากับปัสสาวะดวย ซึ่งสารเหลานี้เกิดจากไตทางานผดปกต ทาให้การกรองสารตางๆ ผดปกตได ดงนั้น การ
ิ
้
่
ตรวจสอบปัสสาวะจึงเป็นการตรวจสอบเบื้องต้นเกี่ยวกับการท างานของไต
(4) ครูแบ่งนักเรียนกลุ่มละ 5 – 6 คน ปฏิบัติกิจกรรม สืบค้นข้อมูลการก าจัดของเสียทางไต ตามขั้นตอน ดังนี้
– สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการก าจัดของเสียทางไต โดยค้นคว้าในประเด็นต่างๆ ต่อไปนี้
 การก าจัดของเสียทางไต
 ชนิดของสารที่ถูกก าจัดทางไต
– น าข้อมูลที่ได้มาอภิปรายร่วมกัน แล้วน าเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าห้องเรียน
(5) ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรม
ิ
ิ
ิ
่
(6) ครูคอยแนะน าชวยเหลือนักเรียนขณะปฏบัตกิจกรรม โดยครูเดนดูรอบๆ ห้องเรียนและเปิดโอกาสให้นักเรียน
ทุกคนซักถามเมื่อมีปัญหา
3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
(1) นักเรียนแต่ละกลุ่มน าเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าห้องเรียน
(2) ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยใช้แนวค าถาม เช่น
– ไตของคนเราท าหน้าที่อะไร (แนวค าตอบ กรองของเสียออกจากเลือด และรักษาสมดุลของน้ าและสารต่างๆ
ในร่างกาย)
– ส่วนที่ท าหน้าที่กรองสารภายในไตเรียกว่าอะไร (แนวค าตอบ หน่วยไต)

– ถ้าไตทางานผดปกตจะพบสารใดในปัสสาวะ (แนวคาตอบ น้ าตาลกลโคส โปรตนบางชนิด และเม็ดเลอด
ี
ู
ิ
ื
ิ

แดง)
ิ
(3) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลจากการปฏบัติกิจกรรม โดยครูเน้นให้นักเรียนเข้าใจว่า ระบบขับถายในมนุษย์มี
่
ี่

ื
ี่

ื
ไตทาหน้าทก าจัดของเสียที่อยู่ในเลอดออกจากร่างกาย โดยมีหน่วยไตจ านวนมากทาหน้าทกรองของเสียออกจากเลอดและ
ั
ู่
ั
ดูดซึมสารที่มีประโยชน์กลบคืนสหลอดเลือด ส่วนของเหลวที่เหลืออื่นๆ เชน น้ าบางส่วนและยูเรียจะถูกขบออกจากร่างกาย
่
ในรูปของปัสสาวะ
4) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration)
ั
ี่
ื
ั
ุ
(1) ครูอธิบายเรื่องน่ารู้ เรื่องโกลเมอรูลสให้นักเรียนเข้าใจว่า โกลเมอรูลสเป็นกระจุกหลอดเลอดฝอยทบรรจอยู่ใน
ี่
ื่
ั

เบาว์แมนสแคปซูล ผนังของโกลเมอรูลสทาหน้าทกรองของเสยออกจากเลอดให้เข้าสเบาว์แมนสแคปซูล และเคลอนทไป
์
ี่
ู่
์
ี
ื
ตามท่อหน่วยไตเข้าสู่ท่อรวม กรวยไต ท่อไต และสะสมในกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งเรียกของเหลวนี้ว่า ปัสสาวะ