Page 285 - แผนการจัดการเรียนการสอนวิทย์พื้นฐาน ม.2

283

ขั้นที่ 5 สรุปผลการทดลอง
– นักเรียนร่วมกันสรุปผลการทดลองแล้วเขียนรายงานสรุปผลการทดลองส่งครู

(2) ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรม
(3) ครูคอยแนะน าช่วยเหลอนักเรียนขณะปฏิบตกิจกรรม โดยครูเดนดูรอบๆ ห้องเรียนและเปิดโอกาสให้นักเรียน
ิ
ิ
ั
ื
ื่
ทุกคนซักถามเมอมีปัญหา
3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
(1) นักเรียนแต่ละกลุ่มน าเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าห้องเรียน
(2) ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยใช้แนวค าถาม เช่น
ึ
่
– การอ่านคาแรงดงจากเครื่องชงสปริงแตละครั้งตองให้ไม้บรรทดอยู่ในแนวระดบเสมอเพราะเหตใด (แนว
ั่
ั
ุ
ั
่
้
ค าตอบ เพราะค่าแรงดึงที่ได้จะเป็นค่าของแรงดึงที่แท้จริง เนื่องจากแรงพยายามเท่ากับแรงต้าน)
– เมื่อนักเรียนเลื่อนเครื่องชงสปริงออกห่างจากจุดหมุนเพื่อให้คานอยู่ในสภาพสมดุล แรงดึงมีค่าเปลี่ยนแปลง
ั่
ไปอย่างไร (แนวค าตอบ แรงดึงจะลดน้อยลงตามล าดับ)
– ผลคูณของแรงดึงกับระยะห่างจากจดหมุนถึงเครื่องชั่งสปริงในแต่ละต าแหน่งมีค่าเท่าใด และสัมพันธ์กับผล
ุ
คูณของน้ าหนักของถุงทรายกับระยะห่างจากจดหมุนถึงถุงทรายหรือไม่ อย่างไร (แนวค าตอบ มีคาประมาณ 0.25 นิวตัน –
ุ
่
เมตร ซึ่งมีค่าเท่ากับผลคูณของน้ าหนักของถุงทรายกับระยะห่างจากจุดหมุนถึงถุงทราย)
ิ
(3) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลจากการปฏิบัตกิจกรรม โดยครูเน้นให้นักเรียนเข้าใจว่า เมื่อมีแรงหลายแรงมา
กระท าต่อวัตถุโดยไม่ผ่านศูนย์กลางมวลของวัตถุ จะเกิดโมเมนต์ของแรง ท าให้วัตถุหมุนรอบศูนย์กลางมวลของวัตถุนั้น และ
ี่
ุ
่
ุ
่

เมื่อโมเมนตของแรงทกระทาตอวัตถุรอบจดหมุนมีคาเทากัน วัตถุจะอยู่ในสภาพสมดล โดยแรงทกระทาตอวัตถุและ

่
ี่
่
์
ระยะห่างจากจุดหมุนตั้งฉากกับแนวแรงมีผลต่อโมเมนต์ของแรง
4) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration)
(1) ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการค านวณหาโมเมนต์ของแรงให้นักเรียนเข้าใจว่า โมเมนต์ของแรงค านวณได้จาก
ผลคณระหว่างขนาดของแรงที่กระท าต่อวัตถุกับระยะห่างจากจุดหมุนตั้งฉากกับแนวแรง ซึ่งเขียนเป็นสมการแสดง
ู
ความสัมพันธ์ได้ดังนี้
M = Fl
เมื่อ M คือ โมเมนต์ของแรง มีหน่วยเป็นนิวตัน–เมตร
F คือ ขนาดของแรงที่กระท าต่อวัตถุ มีหน่วยเป็นนิวตัน
l คือ ระยะห่างจากจุดหมุนตั้งฉากกับแนวแรง มีหน่วยเป็นเมตร
(2) ครูยกตัวอย่างโจทย์การค านวณโมเมนต์ของแรง เพื่อให้นักเรียนได้ลงมือท าและฝึกทักษะการคิดค านวณ โดย
ครูเน้นให้นักเรียนเข้าใจหลักการของการค านวณโมเมนต์ของแรงว่า เป็นผลคณระหว่างขนาดของแรงที่กระท าต่อวัตถุกับ
ู
ระยะห่างจากจุดหมุนตั้งฉากกับแนวแรง ดังตัวอย่างต่อไปนี้
ตัวอย่างที่ 1 ถ้ามีแรง 30 นิวตัน มากระทาต่อวัตถุหนึ่งทมีน้ าหนักเบามาก ดงรูป แรงดงกลาวท าให้วัตถุหมุนในทศทางใด
ิ
ี่
ั
่
ั

และเกิดโมเมนต์ของแรงที่มีค่าเท่าใด