Page 4 - 02 ความรู้เกี่ยวกับพิณ โดย ผู้ช่วยศาตราจารย์ ดร.โยธิน พลเขต
P. 4
4 4
ชนิดของพิณ
พิณในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทยจ าแนกเป็นสองประเภท ดังนี้
่
1.ประเภทที่ดีดเพื่อผลิตหางเสียง ขึ้นมากอนแล้วจึงใช้หางเสียงนั้นบรรเลงเป็นเพลง ค าว่าหางเสียง OVERTONE หรือ
UPPER – PARTIAL อันเป็นเสียงที่เกิดขึ้นบนพื้นฐานของเสียงประเภทหนึ่งในตระกูลเดียวกัน ได้แก ่
1.1 พิณน้ าเต้า
ภาพที่ 2 พิณน้ าเต้า
พิณน้ าเต้า เป็นเครื่องดีดเดิมใช้สายเอ็นสัตว์ตากแห้ง และพัฒนามาใช้ไหม ปัจจุบันใช้สายโลหะมีเพียงสาย
เดียว พิณน้ าเต้าเป็นเครื่องดนตรีของไทยที่เก่าแก่มากที่สุดที่ยังมีการเล่นสืบต่อกันมามีหลงเหลืออยู่ทางอีสานใต้ของ
ประเทศไทยหลายท้องถิ่นเวลาดีดผู้เล่นจะไม่สวมเสื้อ ใช้นิ้วมือซ้ายถือทวนคันพิณ การถือทวนคันพิณท าได้โดยง่าย
ื
เพียงวางโคนของทวนคันพณลงที่ง่ามมอซ้ายระหว่างโคนหัวแม่มือกับส่วนโคนของนิ้วชี้ ส่วนปลายของนิ้วชี้ , ปลาย
ิ
นิ้วกลาง , ปลายนิ้วนาง และนิ้วก้อยพร้อมที่จะกดลงที่สายของพิณเพื่อท าให้เกิดเสียงสูง-ต่ า ให้เป็นท านองเพลง แล้ว
ิ
เอากะโหลกพณประกบติดกับหน้าอกซ้ายของผู้เล่นใช้มือขวาดีดสาย ที่นิ้วนางของผู้บรรเลงสวมปลอกโลหะเป็นเครื่อง
ดีดแล้วขยับกะโหลกน้ าเต้าเปิดปิดที่หน้าอกท าให้เกิดเสียงก้องกังวาน
1.2 พิณเพียะหรือพณเปี๊ยะ
ิ
ภาพที่ 3 พิณเพียะหรือพิณเปี๊ยะ
ิ
พิณเพียะหรือพณเปี๊ยะ มีลักษณะคล้ายพิณน้ าเต้าแต่มี 2 สาย กะโหลกซอท าด้วยลูกน้ าเต้าตัดครึ่งหรือ
ิ
กะลามะพร้าวก็ได้ วิธีดีดเหมือนกันกับพณน้ าเต้า คลอเสียงร้องของตนเอง นิยมเกี้ยวสาวเวลากลางคืนเป็นเครื่อง
ดนตรีพื้นบ้านทางภาคเหนือ
