Page 66 - นาวิกศาสตร์ เดือน พฤศจิกายน ๒๕๖๕
P. 66
ั
้
ื
ั
ั
การกลบเขารบราชการทหารเรอของพระองคในครงน ี ้
ยงมีเรื่องราวอีกกระแสหนึ่ง กลาววา นายพลเรือตรี
๓
ั
ุ
่
้
พระยาหาญกลางสมทร (บุญมี พันธุมนาวิน) ซึงขณะนันเปน
นายนาวาตรี หลวงหาญสมุท มีตําแหนงเปน ผูทําการแทนผูชวย
ู
ิ
ั
เสนาธการทหารเรือ ไดรบมอบหมายใหเปนผบงคบ
ั
ั
ิ
ั
ื
ื
ิ
กองทหารเรอ จบเรอสนคาเยอรมนในเสนทางเดนเรอประเทศ
ื
ั
ุ
ึ
ี
ญ่ปนไปยังทวีปยุโรป ซ่งตองหลกเล่ยงการถูกจับยึดเปนเชลย
ี
ี
ี
ั
ั
้
ดวยผลแหงสงครามโลกครงท ๑ หลบเขามาทอดพกอยูใน
่
ู
็
ู
แมนาเจาพระยา เปนผกราบบงคมทล ถวายความคดเหน
ิ
ํ
้
ั
็
ู
แด พระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอยหว ทรงพระกรณา
ุ
ั
ุ
่
โปรดเกลาฯ ให นายพลเรือตรี พระเจาพี่ยาเธอ กรมหมืนชุมพร
์
เขตรอุดมศักดิ กลับเขารับราชการอีกดวย พระยาหาญกลางสมุทร
ื
ี
ี่
ุ
ื่
บรรยากาศบานเมองของประเทศสยามในเวลากอนและขณะท นายพลเรอตร พระเจาพยาเธอ กรมหมนชมพร
ี่
ื
ั
ื
ั
ุ
ุ
ั
้
ี
่
ั
เขตรอดมศกด จะไดรบพระกรณาโปรดเกลาฯ ใหกลบเขารบราชการครงท ๒ ในทางการคาและในทางการเมอง
ั
ิ
์
่
ี
ิ
ั
ระหวางประเทศนาจะมลกษณะเกดความกงวลเกยวดวยผลแหงการสงครามโลก ครั้งที่ ๑ ซึ่งมีชนวนเหตุเกิดขึ้นใน
ั
ี
ั
้
ึ
ี
ทวปยโรปแลวในทสดปะทเปนสงครามขนในวนท ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๗ สงผลใหพลเรือนชาวยโรปตาง ๆ
ุ
ุ
ี
ุ
ุ
่
ี
่
ี
ี
ซงมถนพานกอาศยนอกทวปยโรปตองมสวนเกยวของกบสงครามดวยประการตาง ๆ อาท โดยการรณรงค
ึ
ิ
่
ั
ั
ุ
ี
ั
่
ี
่
ิ
ํ
ื
ื
บริจาคเงินกองทุนเพ่อบรรเทาทุกขหรือซ้ออาวุธใหแกชาติของตน ในประเทศสยามก็ปรากฏขาวสารทางหนาหนังสือพิมพ
ั
่
ี
่
ิ
็
ู
ิ
ั
ี
ี
ั
ั
ี
ทมกจะมในโฆษณา ขาวสาร และคอลมนทใหผอานแสดงความคดเหนตาง ๆ ทยงผลใหเกดกระทบกระทงระหวาง
่
่
ํ
ี
ชนชาติเยอรมัน และออสเตรีย ซ่งโดยสานึกยอมจะตองแสดงออกซ่งความรักชาติบานเมืองของตัวเอง
ึ
ั
ี
่
ั
่
แตการแสดงออกของชาวเยอรมนในสยามยอมจะเปนทไมสบอารมณตอชนชาตองกฤษ และฝรงเศส ซงประเทศ
ึ
่
ั
ิ
ู
ั
ี
ี
มหาอานาจคสงคราม รฐบาลองกฤษและฝรงเศสจงหาทางบบบงคบทางการทตใหประเทศสยามเขาสสงครามเสย ๔
ู
ั
ู
ํ
ั
ั
ึ
ั
่
้
์
่
นายพลเรือตรี พระเจาพียาเธอ กรมหมืนชุมพรเขตรอุดมศักดิ เมือแรกกลับเขารับราชการครังหลัง พระองคไดรับ
่
่
ั
ํ
ํ
ุ
ึ
ั
ื
ี
พระกรณาโปรดเกลาฯ ใหดารงตาแหนง จเรทหารเรอ มาจนวนท ๑๕ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๐ จงไดรบพระกรณาโปรดเกลาฯ
ุ
่
ื
ื
ํ
๕
ิ
ใหพนจากตาแหนง จเรทหารเรอ เปน เสนาธการทหารเรอ แลวทรงไดรับพระราชทานเลื่อนยศเปน นายพลโท เมื่อวันที ่
๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๐
ในขณะทีพระองคดํารงตําแหนง เสนาธิการทหารเรือ ระหวางวันที ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๒ ทรงไดรับพระกรุณา
่
่
้
โปรดเกลาฯ ใหถวายพระราชดารเกยวดวยการซอเรอพระรวง ทรงรบเชญเจาพระยาอภยราชามหายตธรรมธร
ิ
ื
ิ
ั
ุ
ี
่
ั
ิ
ํ
ื
ั
ุ
(หมอมราชวงศลพ สทศน) สภานายกราชนาวสมาคมแหงกรงสยาม เปนกรรมการทปรกษา ในการดารและจดซอเรอรบถวาย
ี
ุ
ื
ื
้
ํ
่
ั
ึ
ิ
ี
ิ
ิ
ื
ิ
็
ี
ื
ทรงถวายพระดาร จอมพลเรอ สมเดจพระเจานองยาเธอ เจาฟากรมหลวงนครสวรรควรพนต เสนาบดกระทรวงทหารเรอ
ํ
ิ
๓ ประพัฒน จันทวิรัช, พลเรือเอก. “พระประวัติและพระกรณียกิจของพลเรือเอก พระเจาบรมวงศเธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักด์”
พิมพในเทิดพระเกียรติ พลเรือเอก พระเจาบรมวงศเธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ (พ.ศ. ๒๕๔๔). หนา ๖๖.
๔ หาญกลางสมุทร, พลเรือตรี พระยา. “การจับเรือเชลย พ.ศ. ๒๔๖๐”. นาวิกศาสตร ปที่ ๕๐ ธันวาคม ๒๕๑๐. หนา ๑๓.
๕ คําสั่งกระทรวงทหารเรือที่ ๔๒๗/๒๔๖๐/๑๐๐๗๔ ลงวันที่ ๑๕ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๐ เรื่อง ยายตําแหนง
นาวิกศาสตร 64
ปที่ ๑๐๕ เลมที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๕
