Page 92 - นาวิกศาสตร์ เดือน กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙
P. 92
บันทึกไว้ในราชนาวี
คุณบุญพิสิฐ ศรีหงส์
ก่อตั้งราชนาวิกสภา
กองทัพเรือยึดถือวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๙ การตั้งราชนาวีสภา” ลงวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๔๕๘
(ค.ศ.๑๙๑๖) เป็นวันก่อตั้ง “ราชนาวิกสภา” ด้วย (ค.ศ.๑๙๑๖) ซึ่งมีใจความสำคัญคือ
นายพลเรือเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้า เสนาบดีกระทรวงทหารเรือทูลเกล้าฯ ได้ถวาย
บริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต หนังสือลายพระหัตถ์ที่ ๑๖/๒๔๕๘/๑๒๐๓๙ ลง
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ลงพระนามในคำสั่ง วันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๔๕๘ ต่อพระบาทสมเด็จ
กระทรวงทหารเรือที่ ๕๓๒/๒๔๕๘/๑๓๓๑๐ ลงวันที่ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว อ้างถึงการเสนอเรื่องของ
๑๖ มีนาคม พ.ศ.๒๔๕๘ (ค.ศ.๑๙๑๖) ให้ตั้ง กรมเสนาธิการทหารเรือพร้อมสำเนาบันทึกความเห็นและ
ราชนาวิกสภาขึ้น ในวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๙ ร่างข้อบังคับเพื่อขอพระบรมราชานุญาตตั้ง ราชนาวีสภา
ราชนาวิกสภาเมื่อแรกตั้งขึ้นอยู่ในความปกครอง ของทหารเรือขึ้น มีใจความว่า
ของกรมเสนาธิการทหารเรือ โดยเสนาธิการทหารเรือ “ด้วยกรมเสนาธิการทหารเรือได้ทำบรรทึกความ
มีอำนาจสั่งให้นายทหารจำนวนไม่เกิน ๕ นาย เห็นเสนอว่าควรตั้ง ราชนาวีสภา (เทียบ Royal Naval
เป็นกรรมการอำนวยการราชนาวิกสภาหรือเป็น Institute) ขึ้น เพื่อเป็นสำนักที่จะได้อำนวยการฝึกฝน
กรรมการพิเศษเฉพาะการใดการหนึ่ง นอกจากนี้ยัง นายทหารให้มีความรู้วิชาการทหารเรือสูงขึ้นไป แลเป็น
กำหนดให้ตั้งตำแหน่ง บรรณารักษ์ ๑ นาย ปฏิคม ๑ นาย สถานที่ ๆ จะได้ศึกษาหรือแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน
และผู้ช่วยพลทหารรับใช้ตามอัตราอีกด้วย ในวิทยาแลการอื่น ๆ อันจะเป็นประโยชน์แก่การดำเนิร
คำสั่งกระทรวงทหารเรือดังกล่าวข้างต้นย่อมถือ ราชการในน่าที่กับทั้งให้มีนาวีบรรณาคมเป็นที่รวบรวม
เป็นมูลกำเนิดแห่งราชนาวิกสภา หากสังเกตจะเห็น หนังสือซึ่งเหล่านายทหารเรือจะได้ใช้อ่านหรือศึกษา แล
ว่ามีระยะเวลาราว ๑๖ วัน เพื่อเตรียมการตั้ง ให้เป็นสถานที่พักผ่อนสมาคมซึ่งกันแลกันในเวลาว่าง
ราชนาวิกสภาขึ้นในวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๙ ดังนั้น ราชการด้วย.
วันก่อตั้งราชนาวิกสภาจึงเป็นวันขึ้นปีใหม่ อนึ่งราชนาวิสภานี้จะให้อยู่ในน่าที่อำนวยการของ
(ในขณะนั้นขึ้นปีใหม่เปลี่ยนพุทธศักราชในวันที่ กรมเสนาธิการทหารเรือ ไม่มีอำนาจปกครองตัวเองเช่น
๑ เมษายน) จึงน่าสนใจว่าก่อนจะถึงวันเปิดทำการ ระเบียบสโมสร ไม่มีสมาชิกลงชื่อออกเงินบำรุง เป็นแต่
ราชนาวิกสภานั้น มีการเตรียมการเช่นใด เพียงสถานกลางซึ่งบรรดานายทหารเรือแลข้าราชการ
ก่อนกาลก่อตั้ง พลเรือนชั้นสัญญาบัตรซึ่งรับราชการทหารเรือ เข้าถึงได้
เอกสารสำคัญเกี่ยวกับการเตรียมการเพื่อจัดตั้ง ทั่วไป แลในการบางอย่าง จะเจาะจงเรียกเป็นรายนามให้
ราชนาวิกสภา ได้แก่เอกสารกองประวัติศาสตร์ทหารเรือ ไปประชุมเป็นบังคับโดยทางราชการก็ได้.
มีชื่อเอกสารว่า “ขอพระบรมราชานุญาตตั้งราชนาวี ข้าพระพุทธเจ้า เห็นด้วยเกล้าฯ ว่า ตามหลักความคิด
สถานของทหารเรือ” กับเอกสารหอจดหมายเหตุ อันนี้ เป็นการดีแลจะได้ประโยชน์แก่ราชการ แต่การ
แห่งชาติ มีชื่อเอกสารใกล้เคียงกัน คือ “ขอพระบรม ทั้งนี้จะถือว่าเป็นสถานที่ราชการล้วนก็ไม่เชิง มีทางเจือไป
ราชานุญาตตั้งราชนาวีของทหารเรือ”ทั้งสองฉบับ เป็นระเบียบสมาคม ซึ่งควรได้รับพระบรมราชานุญาต
กล่าวถึง “บรรทึกความเห็นแลร่างข้อบังคับสำหรับ ก่อน จึงตั้งขึ้น ข้าพระพุทธเจ้าได้รับพระราชทาน
๖ นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๙ เล่มที่ ๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙
