Page 56 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5

พระบรมรูปทรงม้า

การสร้าง "พระบรมรูปทรงม้า” นั้น สืบเนื่องมาจาก 2 กรณี คือ เวลานั้นพระองค์ทรงคิดแผนผัง
ี
สนามขนาดใหญ่เพอเชื่อมถนนราชด าเนินที่สร้างเสร็จแล้วกับพระที่นั่งอนันตสมาคมที่ก าลังสร้าง อกกรณีคือ
ื่
สร้างเนื่องในโอกาสเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ 40 ปี วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 ตรงกับวันพระราชพธีรัชมัง
ิ
คลาภิเษก ซึ่งพระองค์จะทรงครองราชย์ยืนนานยิ่งกว่าพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ในประวัติศาสตร์ไทยใน
ขณะนั้น จึงควรจะมีการสมโภชเป็นงานใหญ่ และได้ด ารัสสั่งให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช (พระบาทสมเด็จ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว) ซึ่งขณะนั้นเป็นผู้ส าเร็จราชการรักษาพระนคร เป็นประธานในการจัดงานสมโภช
เนื่องจากพระองค์ยังทรงอยู่ระหว่างการเสด็จประพาสยุโรป พระบรมรูปทรงม้า สร้างขึ้นโดยน าแบบอย่างมา
จากพระบรมรูปของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ที่กรุงปารีส (มีข้อมูลอนแย้งว่าพระบรมรูปทรงม้าน่าจะ
ื่
ได้แบบอย่างจากพระบรมรูปทรงม้าของพระเจ้าอลฟอนโซที่ 12 แห่งสเปนได้หล่อขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2447 (ค.ศ.
ั
1904) ซึ่งปัจจุบันพระบรมรูปทรงม้าดังกล่าวตั้งอยู่ในสวนสาธารณะบวนเรตีโร (Buen Retiro) ณ กรุง
มาดริด ประเทศสเปน)

พระบรมรูปทรงม้าราคาสร้างพระบรมรูปราว 200,000 บาท สร้างโดยนายช่างชาวฝรั่งเศส บริษัท ซุซ
แฟรส์ ฟองเดอร์ (Susse Frères Fondeur) ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จ
ประพาสยุโรปครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2450 พระองค์เสด็จประทับ ให้ช่างปั้นชื่อ จอร์จ เซาโล (Georges
Saulo) ปั้น เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2450 หล่อด้วยโลหะชนิดทองสัมฤทธิ์น ามา ติดกับทองสัมฤทธิ์เหมือนกัน

หนาประมาณ 25 เซนติเมตร ซึ่งพระรูปมีขนาดโตเท่าพระองค์จริง เสด็จประทับอยู่บนหลังม้าพระที่นั่ง พระ
บรมรูปส าเร็จเรียบร้อยส่งเข้ามาถึงกรุงเทพฯ เมื่อ วันพธที่ 11 พฤศจิกายน 2451 อนเป็น เวลาพอดีกับงาน
ุ
ั
พระราชพธีรัชมังคลาภิเษก เจ้าพนักงานได้อญเชิญพระบรมรูปทรงม้าขึ้นประดิษฐานบนแท่นรองหน้า
ั
ิ
่
พระราชวังดุสิต และได้ประดิษฐาน บนแท่นหินออน สูงประมาณ 6 เมตร กว้าง 2 เมตรครึ่ง ยาว 5
เมตร ประการส าคัญพระบรมรูปทรงม้าสร้างขึ้นด้วยเงินที่ประชาชนได้เรี่ยไรสมทบทุน ตามปรกติอนุสาวรีย์
ี
ของบุคคลนั้น มักจะสร้างภายหลังที่บุคคลนั้นสิ้นชีวิตไปแล้ว ยกเว้นพระบรมรูปทรงม้าแห่งเดียวเท่านั้น อกทั้ง
ยังได้เสด็จพระราชด าเนินเป็นประธานเปิดพระบรมรูปด้วยพระองค์เอง รัชกาลที่ 6 โปรดให้น าจ านวนเงินที่
เหลือจากการสร้างพระบรมรูปทรงม้า รัชกาลที่ 5 ใช้เป็นทุนส าหรับก่อตั้ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศ เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติรัชกาลที่ 5