Page 51 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5
P. 51
ั
ต่อพระองค์เอง ซึ่งเป็นเมืองอน “เป็นที่รัก” ของรัชกาลที่ 5 ดังความว่าพระราชด ารัสตอบประชาชนเมือง
จันทบุรี ในการที่เสด็จพระราชด าเนินเยี่ยมเมืองจันทบุรี เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน รัตนโกสินทรศก 126 (พ.ศ.
ั
ั
2450)ดูกรประชาชนอนเป็นที่รักของเรา ถ้อยค าอนไพเราะซึ่งได้กล่าวต้อนรับแลอานวยพร อนเจ้าทั้งหลายได้
ั
ให้ฉันทะมากล่าวเฉพาะหน้าเราเวลานี้ เป็นที่พอใจแลจับใจเป็นอนมากเมืองจันทบุรีนี้แต่เดิมมาย่อมเป็นที่เรา
ั
ไปมาเยี่ยมเยียนอยู่เป็นนิตย์ ได้รู้สึกว่าเป็นเมืองหนึ่งซึ่งอาจจะบ าบัดโรค แลให้ความส าราญใจส าราญกาย
เพราะได้มาอยู่ในที่นี้เป็นหลายคราว จึงเป็นที่รัก มุ่งหมายจะบ ารุงให้มีความจ าเริญยิ่งขึ้น ความคุ้นเคยต่อ
ประชาชนในที่นี้ย่อมมีเป็นอันมากดุจเจ้าทั้งหลายระลึกได้ ถึงว่าเราต้องห่างเหินไป ไม่ได้มาเยี่ยมเมืองนี้ถึง 14-
ั
15 ปีด้วยความจ าเป็น แต่มิได้ละเลยความผูกพนในใจที่จะบ ารุงเมืองนี้ให้อยู่เย็นเป็นสุข แลมีใจระลึกถึง
ประชาชนทั้งหลายอนเป็นที่รักที่คุ้นเคยกัน แลได้ฟงข่าวสุขทุกข์ของเจ้าทั้งหลายอยู่เป็นนิตย์เมื่อเป็นโอกาสซึ่ง
ั
ั
จะได้มายังเมืองนี้ในครั้งแรก ซึ่งได้เลิกล้างไปช้านาน จึงมีความยินดีตักเตือนใจอยู่เสมอที่จะใคร่เห็นภูมิประเทศ
แลราษฎรอันเป็นที่รักของเรา ผลแห่งความมุ่งหมายอันแรงกล้านี้ ได้ส าเร็จเป็นอันดี เป็นเหตุให้เกิดความชื่นชม
โสมนัสในใจว่า บ้านเมืองมิได้เสื่อมทรามไป มีความสุขสมบูรณ์อยู่ สมดังความปรารถนา ทั้งได้เห็นหน้าพวกเจ้า
ทั้งหลายเบิกบานแสดงความชื่นชมยินดี ส่อให้เห็นความจงรักภักดีมิได้เสื่อมคลาย สมกับค าที่กล่าวว่า มีมิตรจิต
ั
แลมิตรใจในระหว่างตัวเราแลเจ้าทั้งหลาย ความรู้สึกอนนี้ย่อมมีแต่ความชื่นชมยินดีทวีขึ้นบัดนี้เมืองจันทบุรีได้
เป็นเมืองใหญ่ในมณฑลฝั่งทะเลตะวันออก ซึ่งรัฐบาลของเราได้คิดจะบ ารุงให้เจริญดียิ่งขึ้น เราขอเตือนเจ้า
ทั้งหลายให้ตั้งหน้าท ามาหากินแลประพฤติตนให้สมควรแก่ความชอบธรรมซึ่งควรประพฤติ แลขอให้มีความ
ไว้วางใจในตัวเราว่า จะเป็นผู้ชื่นชมยินดีในเวลาที่เจ้ามีความสุขสมบูรณ์มั่งคั่ง แลจะเป็นผู้เดือดร้อนกระวน
ั
กระวายในเวลาที่เจ้าทั้งหลายต้องภัยได้ทุกข์โดยอนใช่เหตุ ในเวลานี้เราขอแสดงความไว้วางใจ ว่าข้าราชการ
ทั้งหลายคงจะได้ท าหน้าที่เพื่อจะท านุบ ารุงให้เจ้าทั้งหลายมีความสุขสมดังความปรารถนาของเรา ขออานวยพร
ให้เจ้าทั้งหลายได้รับความเจริญสุขสวัสดิ์ท ามาค้าขายได้ผลเป็นสุขสมบูรณ์ทั่วกันทุกคน เทอญ.
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสจันทบุรี 12 ครั้ง
