Page 53 - การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โดยทีมสหสาขาวิชาชีพ

ส่วนที่สองของแบบสอบถาม EQ-5D-5L เป็นการวัดสุขภาพทางตรงด้วยสเกลที่มีค่าตั้งแต่ 0 ถึง 100 โดย

0 หมายถึงสุขภาพที่แย่ที่สุด 100 หมายถึงสุขภาพที่ดีที่สุด โดยให้ผู้ตอบทำเครื่องหมายกากบาทลงบนสเกล เพื่อ
ี่
ระบุถึงสุขภาพของตนเองในวันนี้ คำตอบที่ได้ในส่วนนี้สะท้อนถึงความรู้สึกของผู้ตอบแบบสอบถามทมีต่อสภาวะ
สุขภาพตนเอง แต่ไม่ได้นำไปใช้ในการคำนวณคะแนนอรรถประโยชน์

ค่าอรรถประโยชน์ (utility) เป็นค่าที่แสดงถึงความพึงพอใจของบุคคลต่อสภาวะสุขภาพของตนเอง มี

ค่าตั้งแต่ 0 ถึง 1 โดย 0 หมายถึงเสียชีวิต 1 หมายถึงสุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์ที่สุด อย่างไรก็ดีในทางทฤษฎี ค่า

อรรถประโยชน์สามารถมีค่าติดลบได้ ซึ่งหมายถึง สภาวะที่แย่กว่าเสียชีวิต (worse than dead) เช่น ภาวะไม่
รู้สึกตัว คำตอบที่ได้จากแบบสอบถาม EQ-5D-5L มีลักษณะเป็นคำบรรยายสถานะสุขภาพทั้ง 5 ด้าน ซึ่ง

สามารถแปลงคำตอบเหล่านั้นให้เป็นคะแนนอรรถประโยชน์ได้จาก การนำสภาวะสุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์ (ซึ่งมี

ค่าอรรถประโยชน์เท่ากับ 1) หักลบด้วยค่าสัมประสิทธิ์ของแต่ละมิติทางสุขภาพทั้ง 5 ด้าน โดยค่าสัมประสิทธิ์
หมายถึง ค่าอรรถประโยชน์ที่สูญเสียไปจากการมีสภาวะสุขภาพที่ไม่สมบูรณ์ ค่าสัมประสิทธิ์ดังกล่าวมีความ

แตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ ขึ้นกับทัศนคติที่มีต่อสภาวะสุขภาพ สำหรับประเทศไทยได้มีการศึกษาค่า

สัมประสิทธิ์จากการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง ประชากรไทยจำนวน 1,207 รายจาก 12 จังหวัดทั่วประเทศในปี
พ.ศ. 2557 โดย มหาวิทยาลัยมหิดลและ HITAP ภายใต้โครงการวิจัยเครื่องมือประเมินคุณภาพชีวิต EQ-5D-5L:

การทดสอบคุณสมบัติการวัดและค่าน้ำหนักอรรถประโยชน์ในประชากรไทยดังตารางที่ 1 คะแนนอรรถประโยชน์

ที่คำนวนได้นี้ มีลักษณะเป็นตัวเลขที่สามารถนำไปใช้วิเคราะห์ในงานด้านต่าง ๆ ได้ เช่น ติดตามคุณภาพชีวิต
คนไข้ หรือประชากร ประเมินความคุ้มค่าทางการแพทย์

ตารางที่ 1 ค่าสัมประสิทธิ์สำหรับคำนวณคะแนนอรรถประโยชน์ของแบบสอบถาม EQ-5D-5L ฉบับ

ภาษาไทย ตัวอย่างการคำนวณคะแนนอรรถประโยชน์

ระดับความรุนแรง

มิติทางสุขภาพ ไม่มีปัญหา มีปัญหา มีปัญหา มีปัญหา มีปัญหา
เล็กน้อย ปานกลาง มาก มากที่สุด

1 2 3 4 5

การเคลื่อนไหว 0 0.056 0.114 0.231 0.307
การดูแลตนเอง 0 0.033 0.108 0.225 0.254

กิจกรรมที่ทำเป็นประจำ 0 0.043 0.075 0.165 0.207

อาการเจ็บปวด / อาการไม่สบายตัว 0 0.040 0.068 0.233 0.266
ความวิตกกังวล/ความซึมเศร้า 0 0.032 0.097 0.202 0.249

45