Page 58 - การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โดยทีมสหสาขาวิชาชีพ
P. 58
ปัจจัยพื้นฐานของผู้ป่วยที่ปฏิเสธการล้างไต
นายแพทย์ จักรพงษ์ เฮงตระกูลเวนิช
ผู้อำนวยการโรงพยาบาลคลองลาน
ความเป็นมา
จากข้อสังเกตที่ผ่านมาของ อ.นพ. วินัย ลีสมิทธิ์ อดีต ผอ. รพ.คลองขลุง พบว่า มีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
ระยะที่ 5 จำนวนไม่น้อย ของ รพ.คลองขลุง เมื่อได้รับคำแนะนำจากพยาบาลโรคไตเกี่ยวกับการล้างไต
(dialysis) ได้ปฏิเสธที่จะทำการล้างไต (dialysis) ต่อไป ทั้ง ๆ ที่ภาครัฐฯ เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายการทำ
dialysis จึงได้ทำการศึกษาแบบย้อนหลัง เพื่อเปรียบเทียบผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายระหว่างผู้ป่วยที่เลือก
ปฏิเสธ กับ ผู้ป่วยที่ยอมรับการล้างไต ว่ามีอะไรบ้างที่เกี่ยวเนื่องกับการที่ผู้ป่วยตัดสินใจเลือกทำ (accept) หรือ
ปฏิเสธ (decline) การรักษาด้วยการบำบัดรักษาทดแทนไต ได้ศึกษาช่วง 3 ปี ย้อนหลังที่โรงพยาบาลชุมชน
5 แห่ง จังหวัดกำแพงเพชร ในผู้ป่วย CKD ระยะที่ 5 ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป มีค่า eGFR เท่ากับหรือน้อยกว่า
10 mL/min ผู้ป่วยทุกรายได้รับการทำ dialysis counselling ไม่มีข้อห้ามทางการแพทย์สำหรับการฟอก
เลือด และยินยอมให้ผู้วิจัยสัมภาษณ์
แบ่งผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม กลุ่ม A คือ กลุ่มผู้ป่วยที่ตัดสินใจปฏิเสธการทำ dialysis และ กลุ่ม B คือ
กลุ่มผู้ป่วยที่ตัดสินใจยอมรับการทำ dialysis อย่างใดอย่างหนึ่ง โดยให้ถือตามการตัดสินใจ ณ เวลาที่
eGFR = 10 mL/min และหากผู้ป่วยเสียชีวิตไปแล้ว ณ เวลาที่สัมภาษณ์ก็ให้รวมอยู่ในการศึกษานี้ด้วย
พบว่า ในช่วง 3 ปีย้อนหลังที่ศึกษามีผู้ป่วย CKD stage 5 ที่มี eGFR < 10 mL/min จำนวน 195 ราย
ผู้ป่วยปฏิเสธการล้างไตต่อ จำนวน 134 ราย หรือประมาณร้อยละ 70 ซึ่งถือว่าสูงมาก ผู้ป่วยทำการล้างไตต่อ
จำนวน 61 ราย หรือประมาณ ร้อยละ 30
เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลพื้นฐานทั้ง 2 กลุ่ม
พบว่า กลุ่มที่ปฏิเสธการล้างไต มีอายุค่าเฉลี่ยประมาณ 68 ปี ซึ่งมากกว่าอายุผู้ป่วยกลุ่มที่ยอมรับ
การล้างไต 57 ปีอยู่ถึงประมาณ 10 ปี กลุ่มที่ปฏิเสธการล้างไตมีสัดส่วนของผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดทางการ
เคลื่อนไหว (เช่น การเดินอาจจะต้องใช้ไม้เท้าหรือว่าใช้รถเข็นนั่ง) ประมาณร้อยละ 30 ส่วนในกลุ่มที่ยอมรับ
การล้างไตมีข้อจำกัดการเคลื่อนไหวดังกล่าวเพียงร้อยละ 6 ซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
50
