Page 435 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

430

้
การถ่ายทอดปริมาณเชื อโรคใบขาวในออยสู่อ้อยตอและการแสดงอาการของโรคในสภาพไร่
Transmission of Sugarcane white leaf disease phytoplasma in sugarcane

growing cycle and symptom expression in the field condition

1
ศุจิรัตน์ สงวนรังศิริกุล วีรกรณ์ แสงไสย วสันต สิงห์ค า สินีนารถ พลธิราช จุฑามาส สอนเมือง
1
1
1
์
1
์
ิ์
1
1
เบญจวรรณ รัตวัต ภาคภูมิ ถิ่นค า และรวีวรรณ เชื้อกิตติศักด
1

รายงานความก้าวหน้า
การศึกษาการถ่ายทอดปริมาณเชื้อโรคใบขาวในอ้อยสู่อ้อยตอและการแสดงอาการของโรคในสภาพ

ไร่ไดทาการสารวจและคดเลอกแปลงใน ศวร.ขก. และสมเก็บตวอย่างใบและลา จานวน 20 ลา การตรวจ

ุ่
้
ั
ื

ั
ปริมาณเชื้อในใบพบว่ามีเชื้อในระดับต่ า โดยอยู่ในช่วงสีฟ้าถึงสีเหลือง (<0.5-10 copy ในดีเอ็นเอพืช 25 นา
ี่
โนกรัม) ผลการตรวจใบในต้นที่เพาะจากข้อตาของทั้ง 20 ล า พบว่ามีเชื้อในระดับเดียวกันกับทตรวจพบจาก
ใบ และมีการกระจายของเชอและปริมาณในระดบทสอดคลองกันกับการตรวจทใบของแตละลา ทาการ
ั
ี่
ื้

ี่

้
่

คดเลอกกอ 40 กอในแปลงทดลอง และเก็บใบจากลาหลกมาทาการตรวจเชอ แตพบว่าหลายกอถูกทาลาย
่
ั

ั
ื
ื้
ิ

ู
ี่

้
ื
จากปลวกและสภาพแลง ทาการปลกซ่อมโดยใชตนทไดจากลาของแปลงนี้ เหลอเพียง 25 กอ ทาการตด
้
้
้
เครื่องหมาย โดยติด เครื่องหมายล าหลัก และเมื่อสร้างล าแล้วท าการติดเครื่องหมายเพิ่ม พบว่าทั้งหมดมีการ
ี่
ั
ั้

์
้
้

ิ

ิ
ี่
เจริญเตบโตทชาเนื่องจากความไม่สมบูรณของตน ทาเก็บตวอย่างใบจากลาทตดเครื่องหมายทง 25 ลา อีก
จ านวน 5 ครั้ง ในช่วง 2562-2563 ตั้งแต่ เดือนพฤศจิกายน ธันวาคม มีนาคม มิถุนายน และ สิงหาคม ครั้ง

ื้
ที่ 1-4 เก็บตัวอย่างล าหลัก ครั้งที่ 5 เก็บตัวอย่างจากลาหลักและลาใหม่ มีการเก็บตัวอย่างเพื่อตรวจเชอใบ

ื

ขาวตงแต 1-9 ลาขึ้นกับความสมบูรณของกอ พบว่ามีตนตาย 5 กอ ในระหว่างการตดตามการเพิ่มปริมาณ
ั้
่
้
ิ
ื้
ื้
่
้
เชอในสภาพไร่ ผลการตรวจปริมาณเชอโรคใบขาวพบว่ามีปริมาณเชอเริ่มตนอยู่ในชวงสเขียวถึงสเหลอง
ี
ื
ื้
ี
่
(<0.5- 10 copy/ul ในดเอ็นเอพืช 25 นาโนกรัม) ยังไม่มีการแสดงอาการใบขาว แตพบการเริ่มมีปริมาณ
ี
่
ั
ั
ี่

เชอระดบสเหลองเพิ่มขึ้นในชวงหน้าแลงระหว่างเดอนมีนาคมททาการเก็บตวอย่าง ในจานวนนี้มีตัวอย่างท ี่
ื
้
ื
ี
ื้

ี
อยู่ในกลมเชอระดบสสม (10 copy/ul ในดเอ็นเอพืช 25 นาโนกรัม) จานวน 3 ตวอย่าง ซึ่งเป็นระดบท ี่
้
ื้
ี
ั
ั
ั
ุ่
ื้
้
ิ
ี่
้
ั่
สามารถแสดงอาการใบขาวไดชวคราวหากมีสภาวะเครียด ผลการตรวจเชอในตนทสามารถเจริญเตบโตได ้
ื
จานวน 5 ครั้ง ทก 2 เดอน รวม 10 เดอน พบว่า 65% ของตวอย่างทใชมีเชอเริ่มตนในระดบตาท 0.5
ั
ื้

้
้
ื
ั
ี่
่
ี่
ุ
ั
ื
ื
copy/µl ในดเอ็นเอ 25 นาโนกรัม หรือระดบสเขียวและสฟ้า หลงจาก 4 เดอนแรก ในระยะ 7 เดอน
ี
ั
ี
ี
15.8% ของกลมตวอย่างมีการเพิ่มปริมาณเชอเข้าสระดบสสม (10 copy/ul ในดเอ็นเอพืช 25 นาโนกรัม)
ู่
ั
ุ่
ั
ื้
้
ี
ี
ี
ั
ื้
ื้
ี
ี่
ในขณะท 68.4% มีเชอในระดบสเหลอง (1-10 copy/ul ในดเอ็นเอพืช 25 นาโนกรัม) และ 15.8% มีเชอ
ื
ั
ื้
ี
ี
ในระดบสเขียว (>0.5 copy/ul ในดเอ็นเอพืช 25 นาโนกรัม) แสดงให้เห็นว่าเชอใบขาวมีการเพิ่มปริมาณ

ภายในตนตามการเจริญเตบโตของพืช ไดเก็บลาจากกอทเหลอมาเพาะแยกข้อตาเพื่อการวิเคราะห์การ
ิ
้
ี่
ื
้
ถ่ายทอดปริมาณเชื้อกระจายภายในล า อยู่ระหว่างการเพาะต้นเพื่อการตรวจเชื้อใบขาว

1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน