Page 452 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

447

การส ารวจโรคใบด่างที่เกิดจากเชื อไวรัส Sugarcane mosaic virus และ Sugarcane

่
streak mosaic virus และการใช้น าร้อนในการก าจัดโรคใบดางในท่อนพันธุ์ออย
้
Survey of Sugarcane mosaic virus and Sugarcane streak mosaic virus and

Using hot water treatment for disease control

1*
1
วีรกรณ์ แสงไสย เบญจวรรณ รัตวัตร นัฐภัทร์ ค าหล้า และ ศุจิรัตน์ สงวนรังศิริกุล 1
์
2

รายงานความก้าวหน้า
ั
่
โรคใบขีดดางเกิดจากเชอไวรัส Sugarcane streak mosaic virus (SCSMV) จดจาแนกอยู่ในจนัส

ื้
ี
ิ
ื้
ี้
่
Poacevirus (family Potyviridae) สามารถตดไปกับทอนพันธุ์และสามารถถ่ายทอดเชอโดยเพลยอ่อนได ้
การศกษานี้มีวัตถุประสงคเพื่อสารวจแปลงอ้อยที่มีอาการใบขีดดางและตรวจยืนยันชนิดเชอทเข้าทาลาย โดย
่

ี่
ื้

์
ึ
ั
ั
้

ี่
ุ
ั
ู
์
สารวจพื้นทปลกอ้อย 7 จงหวัด ไดแก่ จงหวัดก าแพงเพชร นครสวรรค ชยภูมิ บุรีรัมย์ สพรรณบุรี และ
ื้
ั้
ิ้
กาญจนบุรี รวบรวมตวอย่างทงสน 158 ตวอย่าง การทดสอบปฏิกิริยาการตรวจตดตามเชอไวรัสดวยวิธี RT-
ั
้
ิ
ั
ี่
PCR โดยใชไพรเมอร์ทจาเพาะ (SCSMV -CPF/SCSMV-CPR) สามารถตรวจเชอไวรัสมีขนาดดเอ็นเอ 572 ค ู่
้
ี
ื้

ี่
่
ื้
ิ
เบส ผลการตรวจเชอไวรัสจากตวอย่างอ้อยแปลงเกษตรกรในแตละพื้นท พบการตดเชอไวรัส Sugarcane
ั
ื้
streak mosaic virus ในทกแปลงอ้อยทสารวจ พบมากสดในระยะอ้อยตอ อ้อยพันธุ์ LK92-11 รองลงมาคือ
ุ

ุ
ี่
KK3 พบการติดเชื้อไวรัสถึง 60 ถึง 94 เปอร์เซ็นต์ เมื่อน าดีเอ็นเอจากตัวอย่างที่ส ารวจในแต่ละจังหวัดตรวจพบ
ี
ั
ไปวิเคราะห์ลาดบคลโอไทดเปรียบเทยกับฐานข้อมูล NCBI พบว่า มีความคลายคลงเชอไวรัส Sugarcane
้
ื้

ึ
์
ี
streak mosaic virus เท่ากับ 98 เปอร์เซ็นต์ (KP987848.1)
ี
ค าส าคัญ: ใบขีดด่าง ไวรัส การตรวจสอบ อาร์ท-พีซีอาร์

ค าน า
โรคใบขีดดาง (Streak mosaic disease) เกิดจากเชอไวรัส Sugarcane streak mosaic virus
่
ื้
ี
(SCSMV) มีอนุภาคเป็นรูปทอนยาวคด (flexuous rod) ขนาด 890 x 15 นาโนเมตร มีจโนมเป็น RNA สาย
่
เดี่ยวแบบ positive sense ขนาดประมาณ 10 กิโลเบส จัดจ าแนกอยู่ในจีนัส Poacevirus มีรายงานครั้งแรก
ในประเทศปากีสถานเมื่อปี ค.ศ. 1998 และได้มีการส ารวจในอินโดนีเซีย ระหว่างปีค.ศ. 2008 - 2009 พบการ
ระบาดมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ พบว่าพันธุ์ PS 864 เป็นพันธุ์ที่อ่อนแอที่สุด มีความเสียหายต่อผลผลตมากกว่า
ิ
่
50 เปอร์เซ็นต ทาให้ผลผลตน้ าตาลสญเสยไปถึง 20 เปอร์เซ็นต โรคนี้สามารถตดตอไปกับทอนพันธุ์ มีดตด
ิ
ู
ั
ี
์
ิ
่

์
้
้
ั
ี้
่
อ้อยได และสามารถถ่ายทอดผานเพลยอ่อน พืชอาศยไดแก่ ข้าวโพด ข้าวฟ่าง และหญ้า Dactyloctenium

aegyptium (Putra et al., 2013) ปัจจบันมีรายงานความเสียหายของการระบาดของโรคขีดใบด่างนี้ทาให้ผล
ุ

1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
2 ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์ สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
* Corresponding Author E-mail: weerakorn.saengsai@gmail.com