Page 62 - เล่ม 5 สภาลานวัดตะโหมด ต้นแบบงานสังฆพัฒนาพลังบวร

“ธนาคารน�้า” การจัดการน�้าอย่างยั่งยืน เหมาะสมกับบริบทเชิงพ้นท่ บนพ้นฐานการพัฒนาและบริหารจัดการนาให้
้
ื
ี
�
ื
นอกจากการพัฒนาทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อมแล้ว สภาลานวัด สอดคล้องกันตั้งแต่ต้นน�้าถึงปลายน�้า กิจกรรมนี้นับเป็นตัวอย่างความส�าเร็จ
ื
�
�
�
้
้
�
้
�
ี
�
้
ตะโหมดยังเป็นกาลังสาคัญในการมีส่วนร่วมจัดการทรัพยากรนา เพ่อให้มีนา ของการพยายามพัฒนาแหล่งนาและบริหารจัดการนาระดับชุมชน ท่เกิดจาก
ไว้ใช้ประโยชน์ในชีวิตประจาวัน ท้งในด้านการอุปโภคบริโภคและด้าน การรวมตัวกันของวัด ชุมชน ราชการ และองค์กรภาคประชาชน ใช้เทคนิค
ั
�
้
�
�
้
ื
�
เกษตรกรรม ด้วยการจัดท�าโครงการ “ธนาคารนา” กักเก็บและสะสมนาผ่าน การมีส่วนร่วมบริหารจัดการนาและป่าโดยชุมชน เพ่อให้การดาเนินกิจกรรม
�
้
�
�
ี
ู
้
ิ
ึ
ื
ี
่
่
้
ี
�
�
ฝายชะลอการไหลของนาให้ช้าลง สร้างความร้ความเข้าใจและจตสานกทด ี สอดคล้องกับความต้องการในระดับพ้นท ฝายนาล้นช่วยชะลอนาท่ไหลบ่า
้
�
้
็
ั
ู
ี
้
ื
�
ื
�
ั
ในการอนุรักษ์ทรัพยากรนาเพ่อประโยชน์ส่วนรวม และเป็นการจัดการเพ่อ เข้าท่วมชมชน และยงช่วยให้น้าถกกกเกบไว้ให้เพยงพอต่อการกระจายนา
ุ
ั
�
้
ึ
�
ให้เกิดการเห็นคุณค่าต่อการใช้ทรัพยากรนาอย่างย่งยืน แนวคิดหลักของ ผ่านคูคลองในช่วงหน้าแล้งได้มากข้นอีกด้วย (วสันต์พรรษ จาเริญนุสิต, 2563)
ี
ี
ิ
�
�
�
้
้
้
้
ื
�
ธนาคารนาคือจะทาหน้าท่กักเก็บนา ออมนา รักษาต้นทุนของนา แล้วปล่อย กิจกรรมน้สามารถเพ่มความชุ่มช้นให้กับผืนดินและผืนป่าโดยไม่จาเป็นต้อง
�
�
ี
้
�
ดอกเบ้ยท่เป็นนาออกมาให้ชุมชนได้ใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน ธนาคารนายัง พ่งงบประมาณจากภาครัฐ ผลท่ได้รับคือชุมชนตะโหมดมีแหล่งนาอุดม
้
�
ึ
ี
ี
�
้
้
�
ช่วยชะลอไม่ให้นาไหลลงสู่ชุมชนอย่างรวดเร็ว ช่วยลดปัญหานาท่วมและเป็น สมบูรณ์และชาวบ้านสามารถท�านาได้ปีละ 2 ครั้ง สามารถปลูกพืชสวนและ
�
้
ึ
ท่เก็บปุ๋ยชีวภาพตามธรรมชาติ ถึงฤดูฝนปุ๋ยถูกนาชะล้างลงสู่ลาคลองกระจาย ไม้ผลหลากหลายชนิด ผลการเกษตรดีข้นและชาวบ้านมีรายได้ดีข้นด้วย
�
ี
ึ
้
�
สู่แปลงเกษตรของชุมชนเฉล่ยอย่างเป็นธรรมโดยธรรมชาติ รักษาความ รวมถึงส่งเสริมให้ชุมชนอยู่ร่วมกันด้วยความสามัคคีและสงบสุข
ี
ื
ชุ่มช้นของป่า รักษาระบบนิเวศธรรมชาติของป่า สัตว์น�า และสัตว์บก
้
(วัดตะโหมด, 2552) ธนาคารน�้าได้ด�าเนินการขับเคลื่อนกิจกรรมบนพื้นฐาน
�
ิ
ั
ความร่วมมือของชาวบ้านและภาคีเครือข่าย ท้งในชุมชน ท้องถ่น อาเภอ และ
จังหวัด
้
ื
้
�
�
การบริหารจัดการธนาคารนาเพ่อการอนุรักษ์ป่าต้นนาของสภาลาน
ั
ี
ั
ั
ื
ิ
�
วดตะโหมด เกดจากการรวมตวกนของภาคเครอข่ายภาคประชาชนในอาเภอ
ตะโหมด ดาเนินการโดยมีสภาลานวัดตะโหมดเป็นศูนย์กลางการขบเคล่อน
ื
ั
�
�
้
ื
�
กิจกรรม ด้วยการน้อมนาแนวคิดเร่องฝายนาล้นของพระบาทสมเด็จพระบรม
ชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาใช้เป็นแนวทาง
�
แก้ไขปัญหา การบริหารจัดการนาท่เกิดข้นในชุมชนตะโหมดเน้นให้มีความ
ี
้
ึ
60 สภาลานวัดตะโหมด : พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูประยุตธรรมธัช 61
ต้นแบบงานสังฆพัฒนาพลังบวร