Page 70 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 70
42 ความรู้เบื้องต้นของเคมีอินทรีย์
โดยปกติแล้วหากโมเลกุลใด มีแรงระหว่างโมเลกุลที่แข็งแรงที่กว่า ก็จะมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุล
ที่อ่อนแอกว่าด้วย เช่น น้ำ มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลเป็น พันธะไฮโดรเจน ก็จะมีแรงที่อ่อนกว่า
คือ แรงไดโพล-ไดโพล และแรงลอนดอน ด้วย อีกตัวอย่างหนึ่งคือ อะซีโตน ที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่าง
โมเลกุลที่แข็งแรงที่สุด คือ แรงไดโพล-ไดโพล ก็จะมีแรงที่อ่อนกว่าคือ แรงลอนดอน อยู่ระหว่าง
โมเลกุลด้วย ตัวอย่างที่ 1.18 แสดงการระบุแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของสารอินทรีย์
ตัวอย่างที่ 1.18 | การทำนายชนิดของแรงระหว่างโมเลกุล
โจทย ์ จงเรียงลำดับความแข็งแรงของแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของสารอินทรีย์ดังต่อไปนี้
วิธีคิด [กรณีของ pentane] ปกติส่วนที่เป็นไฮโดรคาร์บอนจะเป็นส่วนที่ไม่มีขั้ว ดังนั้น แรง
ระหว่างโมเลกุลของของ pentane จึงเป็น แรงลอนดอน
[กรณีของ butan-1-ol] ดังที่กล่าวข้างต้น ส่วนไฮโดรคาร์บอนเป็นส่วนที่ไม่มีขั้ว
ดังนั้นเราจะพิจารณาเฉพาะส่วนที่เป็นหมู่ฟังก์ชันของ butan-1-ol จะพบว่ามีหมู่ OH
ซึ่งสามารถเกิดพันธะไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุลได้ เพราะมี H อะตอมที่ติดกับ F, O
หรือ N อะตอม ดังนั้นแรงระหว่างโมเลกุลที่แข็งแรงที่สุดของ butan-1-ol คือ พันธะ
ไฮโดรเจน
[กรณีของ butanal] ถ้าพิจารณาเฉพาะตรงหมู่ CHO จะพบว่า เป็นโมเลกุลมีขั้ว
สามารถกำหนดทิศทางสภาพขั้วสุทธิได้ ดังนั้นสาร butanal เป็นโมเลกุลมีขั้วและมีแรง
ระหว่างโมเลกุลเป็น แรงไดโพล-ไดโพล
ดังนั้นลำดับความแข็งแรงของแรงระหว่างโมเลกุลของสารทั้ง 3 เป็นดังแสดง
