Page 68 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

40 ความรู้เบื้องต้นของเคมีอินทรีย์

1.14 แรงระหว่างโมเลกุล
แรงระหว่างโมเลกุล คือ แรงดึงดูดที่เกิดระหว่างโมเลกุล
(ภาพที่ 1.14) แต่หากเป็นแรงที่อยู่ในโมเลกุลที่ยึดอะตอมสอง

อะตอมเข้าด้วยกันจะเป็น แรงภายในโมเลกุล ตัวอย่างแรงภายใน
โมเลกุล เช่น พันธะโคเวเลนต์ เป็นต้น โดยในสารอินทรีย์นี้ แรงยึด
เหนี่ยวระหว่างโมเลกุลที่จะส่งผลต่อจุดเดือดและสมบัติต่าง ๆ
ของสารอินทรีย์ มี 3 ประเภท คือ

o แรงไดโพล-ไดโพล (dipole-dipole force) ภาพที่ 1.14 แสดงตำแหน่ง
o แรงลอนดอน (London force) ของแรงระหว่างโมเลกุล
หรือ แรง dispersion
o พันธะไฮโดรเจน

1.14.1 แรงไดโพล-ไดโพล
แรงไดโพล-ไดโพล เป็นแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลที่มีขั้วแบบถาวร กล่าวคือ โมเลกุล

นั้นมีรูปร่างโมเลกุลที่แสดงสภาพขั้วสุทธิได้ ก็จะมีขั้วแบบถาวร ยกตัวอย่างเช่น อะซีโตนเป็น
สารประกอบประเภทคีโตนที่มีขั้ว ดังนั้น แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของคีโตนเป็น แรงไดโพล-
ไดโพล ดังแสดง

แรงไดโพล-ไดโพล

1.14.2 แรงลอนดอน หรือ แรง dispersion
แรงลอนดอนหรือ แรง dispersion เป็นแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลที่ไม่มีขั้ว แรง
ลอนดอนนี้ เกิดจากการที่ความหนาแน่นของอิเล็กตรอนในโมเลกุลเคลื่อนที่อย่างไร้ทิศทาง จนชั่วขณะ
หนึ่งอิเล็กตรอนเคลื่อนไปรวมตัวกันอยู่ฝั่งใดฝั่งหนึ่งของโมเลกุล ทำให้ฝั่งที่อิเล็กตรอนเคลื่อนไปรวมกัน
แสดงสภาพขั้วลบชั่วคราว ฝั่งที่ไม่มีอิเล็กตรอนหรืออิเล็กตรอนน้อยแสดงสภาพขั้วบวกชั่วคราว

หลังจากโมเลกุลนั้นแสดงสภาพขั้วชั่วคราวแล้วจะเหนี่ยวนำให้โมเลกุลข้างเคียงแสดงสภาพขั้วชั่วคราว
ด้วย ดังแสดงในภาพที่ 1.15