Page 227 - เคมีสำหรับครู 2

บทที่ 6
เชื้อเพลิงและผลกระทบการใช้สารเคมีต่อสิ่งแวดล้อม

6.1 บทนำ

ในบทนนี้จะเป็นการอธิบายถึงผลของการใช้สารเคมีทั้งทางตรงและทางอ้อม ที่มีผลกระทบต่อ
สิ่งแวดล้อม อาทิ ฝนกรด ปรากฏการณ์เรือนกระจก ภาวะโลกร้อน เป็นต้น โดยจะศึกษาถึงปัจจัยและ
สารตัวใดทำให้เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้ แต่ก่อนที่จะเรียนร้เกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเรา

ต้องเรียนรู้ถึงแหล่งพลังงานเชื้อเพลิงและการใช้เชื้อเพลิงในชีวิตประจำวันกันเสียก่อน เนื่องจากสาเหตุ
หลักของปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อโลกของเรานี้ ล้วนมีสาเหตุหลักมาจากการใช้เชื้อเพลิง
ต่าง ๆ ทั้งสิ้น

6.2 เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์

เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ เป็นเชื้อเพลิงที่เกิดจากการทับถมกันของซากพืชซากสัตว์ เมื่อหลาย
์
ล้านปีก่อน โดยเมื่ออุณหภูมิความดันและเวลาเหมาะสม จนเกิดเป็นเชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ขึ้น โดย
สามารถแบ่งเป็น 3 ชนิดตามสถานะของเชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ ดังนี้ 1) ถ่านหินและหินน้ำมัน 2) ปิ-
โตเลียม และ 3) แก๊สธรรมชาติ

6.2.1 ถ่านหินและหินน้ำมัน
ถ่านหิน เป็นหินตะกอนที่กำเนิดมาจากซากพืช ลักษณะแข็งแต่เปราะ มีสีน้ำตาลถึงดำ
มีทั้งชนิดผิวมันและผิวด้าน องค์ประกอบหลักในถ่านหินคือธาตุคาร์บอน และธาตุอื่น ๆ เช่น ไฮโดรเจน

ออกซิเจน ไนโตรเจน และกำมะถัน ปัจจุบันมีการนำถ่านหินมาใช้ประโยชน์เป็นเชื้อเพลิงในการผลิต
กระแสไฟฟ้า การถลุงโลหะ การผลิตปูนซีเมนต์ และอุตสาหกรรมที่ใช้เครื่องจักรไอน้ำ การผลิต
กระแสไฟฟ้าทั่วโลกใช้พลังงานจากถ่านหินประมาณร้อยละ 39
หินน้ำมัน เป็นหินตะกอนเนื้อละเอียดมีลักษณะคล้ายหินดินดาน มีลักษณะการเรียง

ตัวเป็นชั้นบางๆ มีสีน้ำตาลอ่อนจนถึงสีน้ำตาลเข้ม มีลักษณะแข็งแรงเหนียว หินน้ำมันเกิดจากการแปร
สภาพของซากพืชโดยเฉพาะพวกตัวสาหร่ายและซากสัตว์ที่สะสมอยู่ในหินตะกอนเป็นเวลานาน หิน
น้ำมันมีสารประกอบอินทรีย์ ที่เรียกว่า เคอโรเจน เมื่อสกัดหินน้ำมันเคอโรเจนจะสลายตัวให้น้ำมันหิน
ออกมา ซึ่งจะมีลักษณะคล้ายน้ำมันดิบ

6.2.2 ปิโตรเลียม
ปิโตรเลียมหรือน้ำมันดิบ เป็นสารผสมของสารประกอบไฮโดรคาร์บอนและสารอนทรีย์
ิ
ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ มีสถานะเป็นของเหลว โดยองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นแอลเคน ไซโคลอัล-

เคน และสารประกอบกลุ่มอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน