Page 49 - เคมีสำหรับครู 2
P. 49
เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 25
1.6.3A ปฏิกิริยาดูดพลังงาน
หากปฏิกิริยาที่ถูกรบกวนสมดุลเป็นปฏิกิริยาดูดพลังงาน ปฏิกิริยาดูด
พลังงานจะสังเกตเห็นว่าจะเขียนพลังงานไว้ทางฝั่งสารตั้งต้น นั่นคือดูดพลังงานเข้าไป หรือบางครั้งค่า
∆H ของปฏิกิริยาจะมีค่าเป็นบวก ดังตัวอย่างปฏิกิริยาที่แสดงด้านล่าง
เมื่อเพิ่มอุณหภูมิให้กับปฏิกิริยาดูดความร้อน สมดุลของปฏิกิริยาจะเคลื่อนไปข้างหน้า ให้พิจารณา
เสมือนกับเพิ่มอุณหภูมิ เป็นการเพิ่มปริมาณความร้อนเข้าไปที่สารตั้งต้น สารตั้งต้นจึงต้องรีบเข้าทำ
ปฏิกิริยาแล้วใช้พลังงานในการเปลี่ยนเป็นสารผลิตภัณฑ์ ส่วนถ้าลดอุณหภูมิของปฏิกิริยาดูดพลังงาน
เสมือนเป็นการดึงเอาพลังงานของระบบออกมา สมดุลจำเคลื่อนไปทางฝั่งย้อนกลับ สารผลิตภัณฑ์รีบ
ทำปฏิกิริยากับเกิดกลับไปเป็นสารตั้งต้นพร้อมทั้งให้พลังงานออกมา
1.6.3B ปฏิกิริยาคายพลังงาน
ปฏิกิริยาคายพลังงานจะสังเกตเห็นว่าจะเขียนพลังงานไว้ทางฝั่งสาร
ผลิตภัณฑ์ นั่นคือ หลังจากเกิดปฏิกิริยามีการคายพลังงานที่เหลือออกมา หรือบางครั้งค่า ∆H ของ
ปฏิกิริยาจะมีค่าเป็นลบ ดังตัวอย่างปฏิกิริยาที่แสดงด้านล่าง
หากปฏิกิริยาที่ถูกรบกวนสมดุลเป็นปฏิกิริยาคายพลังงาน เมื่อเพิ่มอุณหภูมิให้กับปฏิกิริยาคายพลังงาน
ิ่
สมดุลของปฏิกิริยาจะเคลื่อนไปทิศทางย้อนกลับ ให้พิจารณาเสมือนกับเพิ่มอุณหภูมิ เป็นการเพม
ปริมาณความร้อนเข้าไปที่ฝั่งสารผลิตภัณฑ์ สารผลิตภัณฑ์จึงต้องรีบเข้าทำปฏิกิริยาแล้วใช้พลังงานใน
การเปลี่ยนกลับไปเป็นสารตั้งต้น ส่วนในกรณีลดอณหภูมิของปฏิกิริยาคายพลังงาน เสมือนเป็นการดึง
ุ
ื่
เอาพลังงานของระบบฝั่งสารผลิตภัณฑออกมา สมดุลของปฏิกิริยาจะเคลื่อนไปทิศทางไปข้างหน้า เพอ
์
เพิ่มพลังงานในฝั่งผลิตภัณฑ ์
