Page 39 - หน้าปกรายงานประจำปี 64

2. แนวทางการพัฒนา ปรับปรุง แกไขกฎ ระเบียบ ขอบังคับคำแนะนำใหมีความทันสมัย และคุมครองสิทธิ

ของผูเสียหายหรือจำเลยในคดีอาญา
2.1 ผลการวิเคราะหขอมูลที่ไดจากการเก็บรวบรวมขอมูลที่ไดจากแบบสำรวจความคิดเห็นเรื่อง “การกำหนด

ใหมีนักจิตวิทยาเขาไปมีสวนชวยเหลือพยาน ผูเสียหายหรือจำเลยในคดีอาญา” สำหรับศาลจังหวัดและศาลแขวง
- ความคิดเห็นเกี่ยวกับกรณีศาลควรมีภารกิจในการดูแลและเยียวยาดานจิตใจใหกับผูเสียหาย พยาน
และจำเลยในระหวางการพิจารณาคดี พบวา สวนใหญเห็นดวยในระดับมากที่สุด รอยละ 40.4 รองลงมา ระดับมาก

รอยละ 39 และระดับปานกลาง รอยละ 14.8 โดยกำหนดไวในขั้นตอนการถามพยาน หรือสืบพยาน เพื่อลดความกลัว
หรือลดการเผชิญหนาระหวางจำเลยกับผูเสียหาย เนื่องจากผูเสียหายอาจไมกลาบอกความจริง เปนการเยียวยาดานจิตใจ

ของพยานที่เปนผูเสียหาย และคุมครองสิทธิ์ที่ควรไดรับ รวมถึงการใหคำปรึกษาแนะนำ เนื่องจากในบางกรณีผูเสียหาย
หรือพยาน รวมถึงจำเลยมีความกังวลตอการดำเนินกระบวนพิจารณาและการเรียบเรียงขอเท็จจริงในคดี ควรกำหนด
ในขั้นตอนการตรวจความพรอมของพยานกอนการสืบพยานเพื่อใหนักจิตวิทยามาพบผูเสียหาย พยานหรือจำเลย

ในการใหคำแนะนำและวิเคราะหสภาพจิตใจของผูที่เกี่ยวของกอนวันสืบพยาน และเพื่อใหผูพิพากษาเจาของคดีพิจารณา
กำหนดแนวทางการพิจารณาคดีตามความเหมาะสม และไมควรกำหนดใหนักจิตวิทยาพบในวันสืบพยานเนื่องจาก

จะทำใหกระบวนพิจารณาลาชา อีกทั้งมีเวลาจำกัด อาจจะไมเกิดประโยชนมากนัก และกรณีไมใชการสืบพยานที่เปนเด็ก
อาจจะตองใชนักจิตวิทยาในการชวยกรองคำถาม
- ความคิดเห็นเกี่ยวกับกรณีควรกำหนดใหมีขาราชการศาลยุติธรรม ตำแหนงนักจิตวิทยาประจำศาลจังหวัด

หรือศาลแขวง เพื่อใหมีสวนชวยเหลือผูเสียหาย หรือพยาน หรือผูมีสวนเกี่ยวของตามที่กฎหมายกำหนด ตามประมวล
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 172 วรรค 3 เชนเดียวกับศาลเยาวชนและครอบครัว พบวาสวนใหญเห็นดวย

ในระดับมากที่สุด รอยละ 39.6 รองลงมา เห็นดวยในระดับมาก รอยละ 34.6 และเห็นดวยในระดับปานกลาง รอยละ
16.2 โดยกำหนดใหมีนักจิตวิทยาในศาลจังหวัดและศาลแขวง
- ความคิดเห็นเกี่ยวกับกรณีการกำหนดภารกิจหนาที่ของนักจิตวิทยาประจำศาลจังหวัดหรือศาลแขวง

ใหมีหนาที่ในการใหคำปรึกษาแกพยาน ผูเสียหาย หรือจำเลยในคดี การจัดทำรายงานตัวผูตองหาหรือจำเลย การประเมิน
ความเสี่ยงในขั้นตอนการสอบถามขอมูลตามแบบประเมินความเสี่ยงในการปลอยชั่วคราว และการปฏิบัติหนาที่ผูกำกับ

ดูแลผูถูกปลอยตัวชั่วคราวซึ่งทำหนาที่ใหคำปรึกษาแกผูถูกปลอยชั่วคราว พบวา สวนใหญเห็นดวยอยางยิ่ง รอยละ 38.1
รองลงมา เห็นดวย รอยละ 37.3 และเห็นดวยในระดับปานกลาง รอยละ 16.1 เนื่องจากโดยปกติศาลเชิญนักจิตวิทยา
หรือนักสังคมสงเคราะหจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยประจำจังหวัดนั้นๆ มาทำหนาที่เปน

นักจิตวิทยา โดยระเบียบกำหนดใหจายคาตอบแทนครั้งละ 500 บาท ในหนึ่งเดือนศาลจายคาตอบแทนไมเกินเดือนละ
3,000 บาท แตการใชนักจิตวิทยาจากหนวยงานอื่น หลายครั้งนักจิตวิทยาติดภารกิจหรืออยูนอกเขตอำนาจศาล สวนใหญ 

แลวนักจิตวิทยาจะปฏิเสธเนื่องดวยเรื่องระยะทางและปญหาเรื่องงานประจำที่ทำอยู ทำใหศาลตองเลื่อนการพิจารณาคดี
กอใหเกิดผลเสียตอคูความ ทำใหไมสะดวกอยางมาก หากเพิ่มกรอบอัตราขาราชการศาลยุติธรรมตำแหนงนักจิตวิทยา
ประจำศาลจังหวัดหรือศาลแขวงในหนึ่งเดือนจะตองจายคาตอบแทนไมต่ำกวา 20,000 บาท ซึ่งในปจจุบันศาลจังหวัด

หรือศาลแขวงยังไมมีความจำเปนที่ตองใชนักจิตวิทยาเปนประจำทุกวัน อยางศาลเยาวชนและครอบครัวมีตำแหนง
นักจิตวิทยาประจำศาลอยูแลว เมื่อมีการสืบพยานเกี่ยวกับเด็กหรือเยาวชนก็ยังคงตองเชิญนักสังคมสงเคราะหของ

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยมาชวยเหลือและยังคงตองจายคาตอบแทนอยู โดยที่ไมไดใหนักจิตวิทยา
เขาไปปฏิบัติงานในสวนนี้ ซึ่งเปนการจายคาตอบแทนซ้ำซอน แตหากมีขาราชการศาลยุติธรรมในตำแหนงนักจิตวิทยา
ประจำศาล ซึ่งมีความรูความเขาใจในกระบวนพิจารณาคดีของศาล ก็จะทำใหกระบวนการยุติธรรม ทั้งในเรื่องคุมครอง

สิทธิของผูเสียหาย พยาน และจำเลย การพิจารณาคดี การปลอยชั่วคราว สำเร็จลุลวงไปดวยดี ซึ่งจะเปนประโยชนแก
ผูตองหา จำเลย ผูเสียหายและพยานที่เกี่ยวของในคดี เพราะผูที่เกี่ยวของในความผิดที่เกิดขึ้นยอมมีความรูสึก จิตใจที่สง

ผลกระทบตอตนเอง ครอบครัวและสังคม มิใชมุงหมายบังคับใชแตกฎหมายและชวยลดภาระงานประกัน หากมีนักจิตวิทยา