Page 23 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์
P. 23
12
3) ระดับปลายน้ำ เป็นกระบวนการเคลื่อนย้ายสินค้าเกษตรทั้งที่อยู่ในรูปผลสดและสินค้า
เกษตรแปรรูปออกสู่ตลาด โดยพ่อค้าส่ง พ่อค้าปลีก ตัวแทนผู้ส่งออก ทำหน้าที่ขายหรือกระจายสินค้าไปสู่
ลูกค้าหรือผู้บริโภค โดยกิจกรรมโลจิสติกส์ ได้แก่ การหาลูกค้า การตัดสินใจเกี่ยวกับผลผลิต ผลิตภัณฑ์ การ
บริการ และการสร้างความพึงพอใจให้แก่ลูกค้า เป็นต้น
โซ่อุปทานต้นน้ำ โซ่อุปทานกลางน้ำ โซ่อุปทานปลายน้ำ
(ก่อนเพาะปลูกถึงเก็บเกี่ยว) (รวบรวมผลผลิตถึงแปรรูป) (การจัดจำหน่ายและการตลาด)
ผู้ผลิต/จำหน่าย เกษตรกร สถาบันเกษตรกร/ โรงงานแปรรูป ผู้ค้าส่ง ผู้ค้าปลีก ผู้บริโภค
ปัจจัยการผลิต ผู้รวบรวม
ผู้ส่งออก
ภาพที่ 2.2 โซ่อุปทานสินค้าเกษตร
ที่มา: สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (2558)
ประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตสินค้าเกษตรที่สำคัญในตลาดโลก แต่การบริหาร
ุ
จัดการตลอดโซ่อปทานยังประสบปัญหาตั้งแต่ระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ปัญหาสำคัญในระดับต้นน้ำและ
กลางน้ำ ได้แก่ ปัญหาความสูญเสียในกระบวนการผลิต การเพิ่มมูลค่าการผลิต เกษตรกรขาดองค์ความรู้ในการ
จัดการกิจกรรมต่อเนื่องในโซ่อุปทาน ทำให้ผู้ค้าปลีกและผู้ส่งออกเป็นผู้ควบคุมและจัดการผลผลิตจาก
เกษตรกรและจำหน่าย ทำให้มูลค่าเพิ่มของสินค้าเกษตรไม่อยู่ในมือเกษตรกร นอกจากนี้ ยังมีปัญหาต้นทุน
การขนถ่ายสินค้า เนื่องจากการขาดแคลนแรงงาน และการเข้าถึงตลาด ซึ่งการรวมกลุ่มเกษตรกรยังไม่ประสบ
ความสำเร็จ ในส่วนของระดับปลายน้ำ ปัญหาที่สำคัญคือผลผลิตที่ส่งออกส่วนใหญ่เป็นผลผลิตการแปรรูป
ขั้นต้น และมีมาตรการด้านคุณภาพและความปลอดภัยเป็นข้อกำหนดในการส่งออก ส่งผลให้สินค้าที่ไม่ผ่าน
มาตรฐานตกค้างในประเทศ รวมทั้งมาตรการด้านภาษีและไม่ใช่ภาษีในรูปแบบต่างๆ ซึ่งทำให้ขาดขีด
่
ู่
ความสามารถในการแขงขันกับประเทศคแขง ทั้งนี้ ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการโลจิสติกส์และโซ่อปทาน
ุ
่
การเกษตร ในส่วนของพืชผัก และผลไม้ ซึ่งเป็นสินค้าที่เน่าเสียง่าย มีปัญหาความสูญเสียด้านปริมาณและ
คุณภาพ คิดเป็นสัดส่วนกว่าร้อยละ 30 ของผลผลิตทั้งหมด (สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร, 2558)
