Page 3 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์
P. 3
(ข)
บทคัดย่อ
ิ
ั
ิ
การศึกษาห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอนทรีย์ ภายใต้โครงการความร่วมมือการพฒนาเกษตรอนทรีย์
ื่
ิ
ื้
ของกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน มีวัตถุประสงค์เพอศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของข้าวหอมมะลิอนทรีย์ในพนที่
่
กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน ได้แก่ จังหวัดลพบุรี ชัยนาท พระนครศรีอยุธยา สระบุรี สิงห์บุรี และอางทอง
ั
โดยรวบรวมสำรวจข้อมูลจากการสัมภาษณ์เกษตรกรผู้ปลูกข้าวอนทรีย์พนธุ์หอมมะลิ 105 ที่ผ่านการรับรอง
ิ
มาตรฐาน มกษ. 9000 ส่วนการศึกษาห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอนทรีย์ ในส่วนของการแปรรูปได้จากการ
ิ
สัมภาษณ์ผู้ประกอบการโรงสี และนำข้อมูลที่ได้จากสองส่วนมาวิเคราะห์เชื่อมต่อกัน
ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิอินทรีย์ให้ความสำคัญในการผลิตทุกขั้นตอน ตั้งแต่
การจัดหาปัจจัยการผลิต กระบวนการผลิต และการจำหน่ายผลผลิตซึ่งมีทั้งจำหน่ายเป็นข้าวเปลือกเจ้าหอม
ิ
มะลิอินทรีย์ให้แก่โรงสีข้าวอนทรีย์ และจำหน่ายเป็นข้าวสารหอมมะลิอินทรีย์ให้ผู้บริโภคโดยตรง เกษตรกรที่มี
การรวมกลุ่มกันผลิตส่วนใหญ่ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับแหล่งจำหน่าย แต่เกษตรกรที่ผลิตรายเดี่ยวไม่สามารถเข้าถึง
ิ
ตลาดได้ และไม่สามารถนำผลผลิตข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิอนทรีย์จำหน่ายให้แก่โรงสีข้าวอนทรีย์ได้ เนื่องจาก
ิ
ไม่ได้เป็นเกษตรกรเครือข่ายของโรงสี เกษตรกรจึงต้องจำหน่ายผลผลิตให้กับโรงสีทั่วไปซึ่งได้ผลตอบแทนต่ำ
ิ
กว่า สำหรับโรงสีข้าวอนทรีย์ก็ให้ความสำคัญในการผลิตทุกขั้นตอน การรับซื้อข้าวเปลือกจะรับซื้อเฉพาะ
ี
ิ
ข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิอนทรีย์ที่ผลิตจากเกษตรกรที่เป็นสมาชิกเท่านั้น ผลผลิตที่รับซื้อแม้ไม่เพยงพอ
กับความต้องการ เนื่องจากข้าวหอมมะลิอนทรีย์เป็นที่ต้องการของตลาด แต่โรงสีจะไม่รับซื้อผลผลิตจาก
ิ
เกษตรกรที่ไม่ใช่เกษตรกรเครือข่าย เพื่อเป็นการควบคุมมาตรฐานสินค้าของโรงสี
ต้นทุนการผลิตข้าวหอมมะลิอนทรีย์น้อยกว่าการผลิตข้าวทั่วไปที่ใช้สารเคมี คิดเป็นร้อยละ 19.90
ิ
ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าข้าวแบบทั่วไปที่ใช้สารเคมี คิดเป็นร้อยละ 22.35 ราคาจำหน่ายข้าวหอมมะลิอินทรีย์สูงกว่า
ราคาจำหน่ายข้าวทั่วไปที่ใช้สารเคมี คิดเป็นร้อยละ 40.66 และผลตอบแทนสุทธิต่อไร่ของการผลิตข้าวหอม
มะลิอินทรีย์สูงกว่าข้าวทั่วไปที่ใช้สารเคมี คิดเป็นร้อยละ 133.96
ิ
ข้อเสนอแนะของการศึกษา หากต้องการเพมคุณค่าให้กับข้าวหอมมะลิอนทรีย์ควรส่งเสริมการ
ิ่
ื่
รวมกลุ่มของเกษตรกร และสร้างเครือข่ายระหว่างกลุ่ม เพอประโยชน์ทั้งด้านการผลิต และตลาด รวมทั้งควร
ส่งเสริมการแปรรูป เนื่องจากข้าวสารหอมมะลิอนทรีย์มีมูลค่าสูง ผู้ประกอบการโรงสีควรขยายเครือข่ายให้
ิ
ทั่วถึงเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิอินทรีย์มากขึ้น เนื่องจากเกษตรกรบางส่วนยังเข้าไม่ถึงแหล่งจำหน่าย
คำสำคัญ: ห่วงโซ่คุณค่า ข้าวหอมมะลิอินทรีย์
