Page 100 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

92

บทที 5
่

ประชากร และการเลือกกลุมตัวอยางสําหรับการวิจัยดานสาธารณสุข

่
ั
ี
ี
ั
การเลือกประชากรและกลุมตวอยางในการวิจัยเปนข้นตอนทมความสําคญอกขนตอนหนึงเพราะ
ั
ั
้
่
ี
ั


เปนการเลือกตัวแทนมาศึกษา ผลจากการศึกษาทีไดจะสรุปอางองไปยังประชากร ดังนันถากลุมตวอยางท ี ่
่
ิ
้


ี
ไดไมเปนตัวแทนทดีผลการวิจัยทกลาวอางอิงไปยังประชากรก็จะไมถูกตองตามความเปนจริง ดังนั้นการ
ี่
่




ึ
ี
เลือกวิธีการสุมตัวอยางตองพิจารณาโอกาสท่ทุกหนวยประชากรไดรับเลือกอยางเทาเทียมกัน ซ่งจะ
ี

ั
ึ
สามารถใหความม่นใจในการสรุปอางถงประชากรท่ศกษาได หรือ สามารถเปนตวแทนของประชากรท ่ ี
ึ

ั


ศึกษาได ทงนีประชากรในการวิจัยอาจเปนปรากฏการณ สิงมชีวิตหรือสิงไมมีชีวิตข้นอยูกบการออกแบบ
ึ

ั

่

่
ี
้
ั
้
ี
่

ั
การวิจัย สถานท งบประมาณการวิจัย ผูวิจัยตองใหความสําคัญและเลือกเทคนิคการสุมตวอยางท ่ ี
เหมาะสมกับการศึกษานั้น

ประชากรการวิจัย
่

ั
ประชากร (Population) เปนกลุมของสิ่งตาง ๆ ทงหมดทผูวิจัยสนใจ อาจจะเปนสิ่งมชีวิตหรือไม 
้
ี
ี
ึ
มีชีวิตก็ได ประชากรในทางสถตอาจจะหมายถง บุคคล กลุมบุคคล องคกรตาง ๆ สัตว และสิ่งของ
ิ



ิ

โดยทั่วไปจําแนกออกเปน 2 ประเภท คือ
1. จําแนกตามขอบเขตของประชากร แบงออกเปน 2 ประเภท คือ

1.1 ประชากรทสามารถนับจํานวนได (Finite population) หมายถึง ประชากรมปริมาณ
ี
่
ี
ู


สามารถนับจํานวนไดอยางครบถวน เชน จํานวนอาสาสมัครประจําหมบานในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาล


สงเสริมสุขภาพตําบลเหลายาว ปงบประมาณ 2560 จํานวนผูปวยโรคเบาหวานในจังหวัดเชียงใหม ป

2560 เปนตน

ึ

ี
ี
ี

1.2 ประชากรทไมสามารถนับได (Infinite population) หมายถง ประชากรท่มปริมาณท่ไม 
ี
่
สามารถนับจํานวนไดครบถวน เชน ประชาชนท่ไมเห็นดวยกบการรับประทานอาหารเสริมสุขภาพท ่ ี
ั


ี
ตัดสินใจซื้อประกันสุขภาพเอกชน เปนตน
2. จําแนกตามลักษณะของประชากร แบงออกเปน 2 ประเภท คือ
ุ
ี
ึ
ั
2.1. ประชากรทมลักษณะเปนเอกพนธ (Homogeneity) หมายถง ประชากรในทก ๆ หนวย ม ี
ี
่
คุณลักษณะ/โครงสรางที่คลายคลึงกัน
ึ
2.2. ประชากรทมีลักษณะเปนวิวิธพันธ (Heterogeneity) หมายถง ประชากรในแตละหนวย ม ี
ี

่
ั
ี


่
ี
ี
่
คุณลักษณะและโครงสรางทแตกตางกน ประชากรท่ใชในการวิจัยแตละเรืองจะมีลักษณะทแตกตางกน
่

ั
โดยเฉพาะประชากรท่เปนมนุษยจะมีความแตกตางกันทง สังคม อารมณ สติปญญา ฐานะ การศกษา

้
ั
ี
ึ
ี
่
ื
สภาพแวดลอม ถาลักษณะของประชากรยิงแตกตางกันมากการสุมตัวอยางเพอใหไดกลุมตัวอยางท่ดก ็
่
ี
ซับซอนมากขึ้น

อยางไรก็ตามในการบรรยายลักษณะของประชากรผูวิจัยจะตองอธิบายใหชัดเจนวาคือใคร ม ี





้
หลักเกณฑอยางไรในการเลือกกลุมประชากรนัน ๆ มีประชากรเทาไรในการศกษาวิจัย แบงออกเปนกลุม
ึ

ั้

ั
ยอยหรือไม และกระบวนการเลือกกลุมตวอยางเปนอยางไร ทงนี้ในการวิจัยสวนใหญนั้นประชากรจะตอง
