Page 39 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

31

ิ
่
1. การสงเสริมสุขภาพ (Health promotion) ในการประชุมนานาชาต เรือง การสงเสริม
่
ื
ี
่
ี
สุขภาพทเมืองออตตาวา ประเทศแคนาดา เม่อป พ.ศ. 2529 ไดสรุปแนวคิดเกยวกับการสงเสริม
ํ
สุขภาพและกาหนดเปนกฎบัตรออตตาวา โดยใหความหมายของคาวา การสงเสริมสุขภาพ
ํ
ี
ิ
ึ
่
้
่
ิ
ุ
หมายถง กระบวนการเพมสมรรถนะใหคนมความสามารถเพมขนในการควบคมและการสงเสริมให
ึ
สุขภาพของตนเองดีข้น ในการท่จะบรรลุสุขภาวะท่สมบูรณท้งรางกาย จิตใจ และสังคม ปจเจก
ึ
ี
ี
ั
ึ
บุคคล หรือกลุมบุคคลควรที่จะตองมีความสามารถที่จะบงบอกและตระหนักถงความมงมาดปรารถนา
ุ
่
ี
่
ี
ของตนเองท่จะสนองความตองการตาง ๆ ของตนเอง และสามารถทจะเปลียนแปลงหรือปรับตนให
เขากับสิ่งแวดลอม เรื่องสุขภาพจึงถูกมองในลักษณะของความจําเปนสําหรับชีวิตประจําวัน มใชเปน
ิ
ํ
ุ
เพียงจุดมงหมายของการดารงชีวิตเทานัน สุขภาพเปนคาท่มีความหมายในทางบวก เนนหนักท ี ่
้
ํ
ี

ทรัพยากรบคคลและสังคม เชนเดยวกบสมรรถนะตาง ๆ ทางรางกาย ดังนั้น การสงเสริมสุขภาพจึง
ี
ุ
ั
ิ
มใชเปนความรับผิดชอบขององคกรในภาคสาธารณสุขเทานัน หากกนความนอกเหนือจากการมชีวิต
ิ
ี
้
อยูอยางมีสุขภาพดีไปสูเรื่องของสุขภาวะโดยรวมอนประกอบดวย สภาวะทางสังคม สิ่งแวดลอม และ
ั
ิ

เศรษฐกจ จะเห็นไดวาการสงเสริมสุขภาพนั้นจะตองเริ่มตนจากบุคคลจะตองเห็นความจําเปนและ
ิ

ู
ี
ี
ี
ตระหนักถงการมสุขภาพด การปฏิบัตตน สํานึกตอสวนรวม สรางสรรคใหสังคมมความสุข ดแลรักษา
ึ

สิ่งแวดลอมเพื่อการมีสุขภาพดี นอกจากนี้องคกรทั้งภาครัฐและเอกชนจะตองคานึงถงเรื่องสุขภาพของ
ํ
ึ
ประชาชนเปนสําคัญดวย การสรางสุขภาพในชุมชนมีความเปนไปไดที่ประชาชนจะรวมกลุมสรางเสริม
่
สุขภาพตนเองโดยเฉพาะอยางยิ่งเรืองทไมยุงยากและใกลตัว เชน การรับประทานอาหาร การออก
่
ี
กําลังกายและการรักษาสุขภาพจิต
2. การปองกนโรค (Prevention) หมายถง การขจัดหรับยับยังพฒนาการของโรครวมถึงการ
ึ
้
ั
ั

ประเมินและการรักษาเฉพาะ เพอจัดความกาวหนาของโรคในทกระยะ การปองกนโรคแบงไดเปน 3
ุ
่
ื
ั


ระดับ ดังนี้
ั
ั
2.1 การปองกนโรคระดบแรก (Primary prevention) หมายถึง การสงเสริมสุขภาพ
ึ


ึ
โดยทวไปรวมถงการปกปองและตอตานการเกดเฉพาะโรค ไดแก การใหสุขศกษา การรับประทาน
่
ั

ิ
ั
อาหารเหมาะสมตามวัย การพฒนาบุคลิกภาพ การทางาน การพกผอน และนันทนาการอยาง
ํ
ั
เหมาะสม การไดรับคําปรึกษากับการแตงงานและเรื่องเพศ การคัดกรองพันธุกรรม การตรวจสุขภาพ
ี
่
2.2 การปองกนโรคระดบทสอง (Secondary prevention) หมายถึง การไดรับการ
ั

ั
วินิจฉยในระยะแรกของโรคและไดรับการรักษาทนทวงท ความรุนแรงของโรคทเปนมีระยะเวลาสัน
้
ี
่
ี


ั
ั
สามารถกลับสูสภาวะของการมีสุขภาพดีไดอยางรวดเร็ว
ี่

2.3 การปองกนโรคระดับทสาม (Tertiary prevention) เปนระดับทไมเพียงแตหยุดการ

่
ั
ี
็



ดําเนินของโรคเทานั้น แตจะตองปองกันความเสือมสมรรถภาพอยางสมบูรณ จุดประสงคกคอใหกลับ
่
ื

สูสังคมไดอยางมีคุณคา
3. การรักษาพยาบาล (Curation) คือ การตรวจแกสิ่งบกพรองของรางกายแมวาจะมอาการ
ี

ี่
ผิดปกติเล็กนอยถาหากละเลยทิ้งไวอาจเกิดโรครายแรงได ซึ่งเปนกระบวนการทชวยใหบุคคลแตละคน
คงไวซึ่งสุขภาพที่ดีทั้งทางดานรางกาย จิตใจ อารมณ สังคม ใหสามารถดํารงชีวิตอยูในสังคมไดอยางม ี

ความสุขตามสภาวะ โดยใชหลักการทางวิทยาศาสตรและศิลปะชวยเหลือผูปวยใหมีสุขภาพที่สมบูรณ