Page 74 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

66

4. การศึกษาระยะยาว (Longitudinal study) เปนการศกษาการเกดของโรคในชวงระยะเวลา
ิ
ึ
็
จากจุดหนึ่งไปยังอกจุดหนึง แลวเกบขอมูลของการเกิดโรคในชวงระยะเวลาท่ทาการศกษา ถาเปนการเกบ


ี
ํ
ึ
่
ี
็

ขอมูลไปขางหนา นักระบาดวิทยาเรียกการศึกษาแบบนี้วาการศึกษาไปขางหนาเชิงพรรณนา (Prospective

ี
ิ
ึ
ี
descriptive study) ถาเปนการศกษายอนหลังเพ่อรวบรวมขอมูลท่เกดข้น เชน การทบทวนเวชระเบยน
ึ
ื
ึ
ยอนหลังเรียกวาการศกษายอนหลังเชิงพรรณนา (Retrospective descriptive study) การศกษาระยะยาว
ึ
ั
ื
ั
ั
ํ
เปนการศึกษาที่ดําเนินการและติดตามผลการศึกษาในประชากรกลุมเดียวกนแตตางเวลากน เหมอนกบทาการ
สํารวจ ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง แตเปนการทําหลายครั้งในประชากรกลุมเดียวกัน การศึกษาระยะยาวนี้มีชื่อ


ิ
ุ
เรียกอกอยางวา Incidence study หรือการศกษาหาอบัติการณของโรค เพราะขอมลของการเกดโรคในชวง
ึ
ี

ู
ระยะเวลาที่ทําการศึกษาทําใหไดขอมูลเกี่ยวผูปวยใหมหรือเหตุการณใหมที่เกิดขึ้น


่
ึ
5. การศึกษาทางนิเวศวิทยา (Ecological study) เปนการศกษาระดบประชากรทอธิบายถงการ
ึ
ั
ี
ิ
เกดโรคและองคประกอบของการเกดโรค (Determinants) ในประชากรทงหมด เปนการศกษาเปรียบเทียบ
ิ
ึ
้
ั

ิ
ความถี่ของการเกิดโรคในระยะเวลาเดียวกันของประชากรกลุมตาง ๆ หรือเปรียบเทียบความถของการเกดโรค
ี
่

ี
ึ
ในระยะเวลาท่ตางกันของประชากรกลุมเดียวกัน ผลท่ไดจากการศกษาระดับประชากรชนิดนี้นํามาใช

ี
ประโยชนในการตงสมมติฐาน และใชการศึกษาระบาดวิทยาเชิงวิเคราะหทกระทาในรายบคคล เชน Case
ุ
ี
ุ
้
ั
ํ
่
control หรือ Cohort Study เพื่อทดสอบสมมุติฐานที่ไดจากการศึกษาชนิดนี้
6. การศกษาระบาดวิทยาภูมิศาสตร (Geographical epidemiolog) เปนการประยุกตใชขอมูล
ึ
เทคโนโลยีสารสนเทศทางภูมิศาสตร ขอมูลสุขภาพ และขอมูลดานกายภาพและชีวภาพ จากระบบเฝาระวังโรค
ี่
ี่
ื้
ื่
และระบบรายงานตาง ๆ เพื่ออธิบายสถานการณโรค รวมถึงการประยุกตใชสถิติเชิงภูมิศาสตรเพอระบุพนททม ี


ี
การรวมกลุมกันของสถานการณโรค และคนหาปจจัยทางกายภาพและชีวภาพท่มผลตอสถานการณโรคและ
ี


ั

ี
การรวมกลุมกนของสถานการณโรค การศกษาทไดจากการศกษาทางดานระบาดวิทยาภูมิศาสตรมประโยชน



ึ
่
ี
ึ
ในงานสาธารณสุขเปนอยางยิง โดยเฉพาะการนํา ไปใชในการบริหารทรัพยากร และการวางแผนเฝาระวัง
่
ปองกนและควบคมโรคเชิงนโยบาย (มธุรส ทิพยมงคลกล, 2555)
ุ
ั
ุ
7. การศึกษาภาคตัดขวาง (Cross – sectional study) เปนการสํารวจปญหาท่เฉพาะเจาะจงใน
ี
ึ
่
กลุมใดกลุมหนึง นิยมใชในการสํารวจภาวะสุขภาพของชุมชน การออกแบบการศกษาสามารถใชการคัดกรอง



่


ื

ี
้
โรคเพ่อคนหาผูปวยหรือผูทมีความเสี่ยงได ขอดีของการวิจัยแบบนี คือ สามารถทําไดงายและรวดเร็วใช

งบประมาณและเวลานอย เพราะเปนการศึกษา ณ จุดเวลา ไมตองมีการติดตามไปขางหนา ขอดอย คอ

ื

สามารถใชทดสอบความสัมพันธไดแตไมสามารถบอกความเปนเหตุเปนผลไดบอกไดแคขนาดของปญหาเทานั้น

การวิจัยตามแบบการวิจัยขางตนแตละแบบมความสําคัญตอการคนหาสภาพปญหาสาธารณสุข ซ่งม ี
ี
ึ
็
ั
สวนสําคัญอยางยิ่งตอการพฒนารูปแบบการแกไขปญหาสาธารณสุขทั้งตัวบุคคลและชุมชน อยางไรกตามผูวิจัย
ควรมีความรูความเขาใจดานระบาดวิทยาพอสมควร ซึ่งจะนําไปสูการออกแบบการวิจัยไดอยางเหมาะสม

การศึกษาเชงสหสัมพันธ
ิ

การศึกษาเชิงสหสัมพันธ (Correlation study) เปนการศึกษาความสัมพนธของปรากฏการณท ่ ี
ั
เกิดขึ้นรวมกัน เพราะในปรากฏการณปญหาดานสาธารณสุขหนึ่งอาจมีเหตการณมากกวา 1 เหตการณเกิดขน

ุ

้
ึ
ุ

ี
ี
ื
ึ
ั
และมความสัมพนธกันดวย การทํานายจะแมนยําเชื่อถอไดมากนอยเพยงใดยอมขนอยูกับคาของผลการ
้
ุ
วิเคราะหทางสถิติเนื่องจากการวิจัยแบบหาความสัมพนธมหลายแบบและแตละแบบตางก็มีความมงหมายและ
ั
ี
วิธีการแตกตางกัน เชน