Page 22 - ช่องทางการเข้าสู่อาชีพ (อช11001) ประถมศึกษา

15

ดิน
1. ความหมายของดิน
ดินเกิดจากการผุพังสลายตวั ของหินและแรผ สมกบั ซากพืชซากสัตวท ่ีตายทับถม เปน เวลา

หลายลา นป หลงั จากเปด ปา ใหม ๆ ดนิ ยังอุดมสมบรู ณ ปลูกพชื ลงไปกจ็ ะงามและใหผ ลผลติ สงู แตถา
ปลกู พืชติดตอกนั หลาย ๆ ป ไมม กี ารปรบั ปรงุ ดิน ดินจะเสอ่ื มโทรมเพราะอินทรียวัตถแุ ละธาตอุ าหาร
พืช เปรียบเสมอื นรากฐานของชีวิตเกษตรกร หรอื กลาวอีกนยั หนึง่ คุณภาพของดนิ เทากบั คณุ ภาพชวี ติ ของ
เกษตรกร

2. สว นประกอบดนิ
(1) อนนิ ทรียวตั ถุ เปนสวนทีไ่ ดจ ากการผุพังสลายตัวของแรและหิน เปน แหลงธาตุ
อาหารพืชทส่ี าํ คัญที่สุดดนิ สวนใหญท่ีใชปลูกพืชในประเทศไทยมอี นนิ ทรยี วัตถุเปน
สว นประกอบถึงรอยละ 97-99 ของนํา้ หนกั แหง ของดนิ
(2) อินทรียวัตถุ เปนสวนท่ีไดจากการเนาเปอยผุพังสลายตัวของเศษซากพืช และ
สัตวที่ทับถมกันอยูในดิน อินทรียวัตถุมีปริมาณธาตุอาหารพืชอยูนอย แตมี
ความสาํ คญั ในการทาํ ดินใหโ ปรง รว นซยุ ระบายนาํ้ และถา ยเทอากาศไดด ี ทงั้ ยังเปน
แหลงพลังงานของจุลินทรียในดิน ดินสวนใหญท่ีใชเพาะปลูกพืชในประเทศไทย
มอี นิ ทรยี วัตถอุ ยเู พยี งรอ ยละ 1-3 ของนา้ํ หนกั แหง ของดนิ โดยเฉพาะอยางย่ิงใน
ภาคอีสานดินสวนใหญอินทรียวัตถุต่ํามาก (นอยกวารอยละ 1) จึงควรให
ความสาํ คญั ตอ การเพิ่มอินทรยี วัตถุใหแกดิน
(3) น้าํ ในดิน ทําหนาท่ีชวยละลายธาตุอาหารพืชในดิน และจาํ เปนสําหรับใชใน
การเคลือ่ นยา ยธาตอุ าหารและสารประกอบตา ง ๆ เขา ไปในตนพชื
(4) อากาศในดนิ ทาํ หนา ทีใ่ หอ อกซิเจนแกร ากพชื และจุลินทรยี ในดิน สําหรับใชใน
การหายใจ

3. หนา ตัดดนิ
ดินมคี วามลกึ หรือความหนา ถา มองลึกลงไปในแนวดิ่ง จะพบวา ดินมลี กั ษณะเปน ชั้น ๆ

เรยี กสว นนีว้ า หนา ตัดดนิ ดนิ ทวั่ ๆ ไปมักมีอินทรียวัตถุสะสมอยูที่ดินบนและปริมาณอินทรียวัตถุจะ
ลดนอยลงในดินลาง ระดับที่ลึกลงไปตามแนวหนาตัดดิน จะพบหินที่กําลังผุพัง สลายตัวในช้ันลาง
เรียกวา วตั ถตุ น กาํ เนดิ ดนิ ช้นั ที่อยูลกึ ลงไปถัดจากวตั ถุตน กาํ เนิดดนิ เรยี กวา พื้นหิน ซง่ึ เปนช้ันหินที่ยัง
ไมไ ดผา นกระบวนการผพุ ังสลายตัว